Λατινικές παροιμιακές και γνωμικές εκφράσεις στην ελληνική (Μέρος Β’)

sine qua non: εκ των ων ουκ άνευ.

Η έκφραση χρησιμοποιείται προς δήλωση απαράβατου όρου.

Λέμε και γράφουμε: • Η αντικειμενική πληροφόρηση είναι sine qua non όρος της δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

mea culpa: από δικό μου σφάλμα.

Η έκφραση χρησιμοποιείται για ομολογία προσωπικής ενοχής.

Λέμε και γράφουμε: • «Τα γεγονότα της Πάτρας έγιναν mea culpa» δήλωσε ο υπουργός Παιδείας και υπέβαλε την παραίτησή του.

pro domo sua: η έκφραση αντιστοιχεί κατά περίπτωση στις ομόλογες ελληνικές λόγιες εκφράσεις υπέρ βωμών και εστιών ή υπέρ πίστεως και πατρίδος, και χρησιμοποιείται για να δηλωθεί ο υπέρ πάντων αγών.

Λέμε και γράφουμε: • Οι μαθητές ισχυρίζονται ότι αγωνίζονται pro domo sua.

sic: ούτως πως, κάπως έτσι.

Η λέξη χρησιμοποιείται εντός παρενθέσεως για ειρωνική υπόδειξη ενός γραμματικού, συντακτικού, νοηματικού ή πραγματολογικού σφάλματος στον προφορικό ή γραπτό λόγο κάποιου άλλου: • Σε άρθρο έγκριτης εφημερίδας υπήρχε η πρόταση: «πολλοί (sic) περισσότεροι άνθρωποι».

• Για να επιδείξει τη λατινομάθειά της γνωστή κριτικός έγραφε προχθές: per terra (sic) per marem (sic).

terminus ante quem: χρονικό όριο πριν από το οποίο έχει συμβεί κάτι.

Λέμε και γράφουμε: • Το 1974 αποτελεί terminus ante quem αναφορικά με την παρανομία του ΚΚΕ.

terminus post quem: χρονικό όριο μετά το οποίο συνέβη κάτι.

Λέμε και γράφουμε: • Το 1821 αποτελεί εξ ορισμού terminus post quem για τον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν» του Διονύσιου Σολωμού.

mutatis mutandis: με τη μεταβολή των μεταβλητέων όρων.

Η έκφραση χρησιμοποιείται όπως περίπου και η λόγια διατύπωση «τηρουμένων των αναλογιών», για να δηλωθεί ότι η σύγκριση δύο προσώπων, έργων ή πραγμάτων νομιμοποιείται μέχρις ενός ορισμένου σημείου.

Λέμε και γράφουμε: • Ο Γεώργιος Χορτάτσης mutatis mutandis είναι ο Σαίξπηρ του νεοελληνικού θεάτρου.

tabula rasa: άγραφο χαρτί.

Η έκφραση χρησιμοποιείται για να δηλωθεί η πλήρης άγνοια κάποιου επί συγκεκριμένου θέματος.

Λέμε και γράφουμε: • Το νήπιο, σε ό,τι αφορά τις κοινωνικές συμβάσεις, θεωρείται tabula rasa.

• Σε ό,τι αφορά ...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr