Μαρίνα Πικάσο: Η κληρονόμος που ταράζει τα νερά της αγοράς τέχνης

Οι φήμες άρχισαν να διαδίδονται πριν έναν μήνα. Η Μαρίνα Πικάσο, εγγονή του κορυφαίου ζωγράφου Πάμπλο Πικάσο, πρόκειται να πουλήσει ορισμένα από τα 10.000 έργα που κληρονόμησε, με σκοπό να συγκεντρώσει χρήματα για να ενισχύσει το φιλανθρωπικό της έργο στο Βιετνάμ, τη Γαλλία και την Ελβετία. Αυτό που προξένησε εντύπωση δεν είναι τόσο η είδηση της πώλησης, αλλά το γεγονός ότι στη διαδικασία δεν θα εμπλακούν έμποροι τέχνης ή οίκοι δημοπρασιών.

Το πόσο θα επηρεάσει η απόφαση αυτή την αγορά τέχνης θα εξαρτηθεί από έναν και μόνο παράγοντα: Πόσα έργα από τη συλλογή της –που αριθμεί 300 πίνακες και χιλιάδες σχέδια, χαρακτικά και κεραμικά- θα λάβει απόφαση τελικά να πουλήσει, γράφει ο Guardian.

Πριν έναν μήνα άρχισαν να διαδίδονται φήμες ότι θα πουλήσει επτά διάσημους πίνακες, των οποίων η αξία θα μπορούσε να φτάνει τα 200 εκατ. λίρες Αγγλίας. Κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι εκτός από τους πίνακες, η Μαρίνα Πικάσο σκοπεύει να πουλήσει και τη βίλα «La Californie», στις Κάννες, που επίσης κληρονόμησε από τον παππού της και στην οποία ζει.

Την περασμένη εβδομάδα, η Μαρίνα Πικάσο έσπασε τη σιωπή της, διαψεύδοντας τις φήμες για την πώληση της βίλας, αλλά επιβεβαιώνοντας ότι θα πουλήσει ορισμένα έργα.

Η Μέλανι Γκέρλις, αρθρογράφος στην εφημερίδα The Art Newspaper και συγγραφέας του βιβλίου «Η Τέχνη ως Επένδυση» (Art as an Investment) χαρακτηρίζει εξαιρετικά ενδιαφέρουσα την απόφαση της Πικάσο να παρακάμψει τους εμπόρους τέχνης και τους οίκους δημοπρασιών.

«Είναι τρελή; Πιθανότατα όχι» λέει η Γκέρλις και εξηγεί: «Προφανώς είναι προνομιούχα, με σημαντικές γνωριμίες. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι για να πουλήσεις ένα έργο τέχνης. Έχουμε συνηθίσει την ‘κόντρα’ των εμπόρων με τους οίκους δημοπρασιών, αλλά τώρα οι οίκοι λειτουργούν ως έμποροι τέχνης, έχουμε συμβούλους, ορισμένοι πωλούν έργα ακόμα και μέσω του Instagram. Το τοπίο αλλάζει. Χτύπημα για την αγορά τέχνης θα ήταν εάν πουλούσε μαζικά 300 πίνακες».

Σε συνέντευξή της στους New York Times, η Μαρίνα Πικάσο επιβεβαίωσε ότι θα πουλήσει ορισμένα από τα έργα τέχνης που φέρουν την υπογραφή του παππού της, με σκοπό να ενισχύσει το φιλανθρωπικό της έργο.

«Θεωρώ ότι είναι καλύτερο να πουλήσω τα έργα ώστε τα χρήματα να δοθούν σε ανθρωπιστικές δράσεις. Φυσικά και έχω στην κατοχή μου πίνακες που θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω για να ενισχύσω αυτό το έργο» δήλωσε, διευκρινίζοντας ότι δεν έχει λάβει απόφαση πόσα έργα θα πουλήσει.

Αυτό που ξέρει είναι το ποιος από τους πίνακες που κληρονόμησε θα πουληθεί πρώτος. Πρόκειται για την «Οικογένεια», τον πίνακα που φιλοτέχνησε ο Πάμπλο Πικάσο το 1935. Ο λόγος, εκτός από οικονομικός, είναι και συμβολικός. «Είναι συμβολικός γιατί γεννήθηκα σε μία μεγάλη οικογένεια, που δεν ήταν πραγματική οικογένεια» δήλωσε η Μαρίνα Πικάσο.

Για όσους γνωρίζουν την προσωπική της ιστορία, η δήλωση αυτή δεν προκαλεί έκπληξη. Στο βιβλίο της με τίτλο «Πικάσο: Ο παππούς μου», που εκδόθηκε το 2001, η Μαρίνα Πικάσο περιγράφει τον διάσημο ζωγράφο ως έναν άνθρωπο «ανίκανο να αγαπήσει».

Αναφέρεται, επίσης, στον θάνατο του πατέρα της, Πάουλο (γιος του Πάμπλο Πικάσο από τον πρώτο του γάμο με την Όλγκα Κόκλοβα), που βίωσε «την τυραννία, την προδοσία, τον εξευτελισμό και εν τέλει καταστράφηκε», αλλά και στην τραγική κατάληξη του αδελφού της, Παμπλίτο, για τον οποίο λέει πως υπήρξε το «παιχνίδι του σαδισμού και της αδιαφορίας» του παππού τους και ο οποίος αυτοκτόνησε.

Η Μαρίνα Πικάσο δεν διστάζει να επικρίνει, επίσης, εκείνους που έδωσαν δύναμη στον παππού της και τον ύμνησαν σαν Θεό: τους εμπειρογνώμονες, τους ιστορικούς και κριτικούς τέχνης, τους επιμελητές, καθώς επίσης –όπως λέει- «τους αυλικούς και τα παράσιτα» που περιτριγύριζαν τον Πάμπλο Πικάσο.

Μετά τον θάνατο του ζωγράφου, η Μαρίνα κληρονόμησε τη βίλα «La Californie» και αναρίθμητα έργα του. Δεν ξεχνά όμως και τα 14 χρόνια ψυχοθεραπείας που χρειάστηκαν για να ξεπεράσει τα βιώματα της παιδικής και νεαρής ηλικίας.

«Μου λένε ότι πρέπει να είμαι ευγνώμων για την κληρονομιά μου. Και είμαι. Αλλά είναι μία κληρονομιά χωρίς ίχνος αγάπης» είναι η αφοπλιστική απάντησή της σε όσους την επικρίνουν για την πώληση των έργων.

Επί σειρά χρόνων, η Μαρίνα Πικάσο συνεργαζόταν με τον έμπορο τέχνης Ζαν Κρούγκιερ, μέσω του οποίου πούλησε αρκετά έργα. Ο Κρούγκιερ πέθανε το 2008.

Πριν δύο χρόνια, ανέθεσε στον οίκο Sotheby’s στο Παρίσι τη δημοπράτηση των πινάκων, αλλά τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν ήταν λιγότερα των προσδοκιών της, αφού –όπως εξηγεί- οι αγοραστές γνώριζαν πως τα έσοδα θα διατίθονταν σε φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Αυτός είναι και ο λόγος που τώρα απεφάνθη να πουλήσει τα έργα η ίδια, χωρίς μεσολαβητές.


Άννα Ανδίρα