Οι μαθητÎÏ‚ των σχολείων διδάσκονται ότι τα Γλυπτά του ΠαÏθενώνα μεταφÎÏθηκαν και όχι εκλάπησαν, καταγγÎλλει με ανακοίνωσή του ο συντονιστής της επιτÏοπής ελÎγχου κυβεÏÎ½Î·Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï ÎÏγου παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ, Τάσος ΚουÏάκης.
Όπως λÎει, το βιβλίο της ΙστοÏίας της ΤÎχνης της Γ΄Λυκείου τονίζει για τα Γλυπτά:
«Όμως με τη μεταφοÏά των μαÏμάÏων του ΠαÏθενώνα στην Αγγλία από το ΛόÏδο Έλγιν, το 1806, για Ï€Ïώτη φοÏά οι καλλιτÎχνες των ευÏωπαϊκών χωÏών μπόÏεσαν να δουν και να θαυμάσουν από κοντά ÎÏγα της ακμής της ελληνικής γλυπτικής» (κεφάλαιο 12: Îεοκλασικισμός, σελ. 190).
Η αντίδÏαση του κ. ΚουÏάκη αφοÏά το γεγονός ότι χÏησιμοποιείται το Ïήμα «μεταφÎÏθησαν» στο βιβλίο και όχι εκλάπησαν ή αποσπάστηκαν βιαίως.
Όπως αναφÎÏεται στην ανακοίνωση του κ. ΚουÏάκη:
«Α. Το βασικό επιχείÏημα του Î’ÏÎµÏ„Î±Î½Î¹ÎºÎ¿Ï ÎœÎ¿Ï…ÏƒÎµÎ¯Î¿Ï…, ότι "καλÏτεÏα που τα ΜάÏμαÏα του ΠαÏθενώνα βÏίσκονται στο Λονδίνο διότι τα βλÎπει πεÏισσότεÏος κόσμος" υιοθετεί και το βιβλίο της ΙστοÏίας της ΤÎχνης της Γ' Λυκείου.
» Î’. Είναι αδιανόητο, να διδάσκονται οι μαθητÎÏ‚ ότι τα Γλυπτά του ΠαÏθενώνα "μεταφÎÏθηκαν". Τα Γλυπτά του ΠαÏθενώνα -τα οποία δεν είναι σκÎτα "μάÏμαÏα" αλλά ÎÏγα γλυπτικής Ï„Îχνης ανυπολόγιστης καλλιτεχνικής αξίας- αποσπάστηκαν βιαίως από το Μνημείο τους, καταστÏάφηκαν σε μεγάλο βαθμό από τη "μεταφοÏά" τους και εν κατακλείδι εκλάπησαν από το ΛόÏδο Έλγιν, ο οποίος τα μεταχειÏίστηκε σαν Ï€Ïοσωπικά του λάφυÏα.
» Είναι Ï€Ïάγματι αυτός ο Ï„Ïόπος με τον οποίο θα διδάξουμε στους μαθητÎÏ‚ μας τον σεβασμό στα Μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής ΚληÏονομιάς; Έτσι θα διαχειÏιστοÏμε τον πολιτισμό μας; Με Ï„Îτοια κείμενα που διαστÏεβλώνουν τα ιστοÏικά γεγονότα και τις παÏαμÎÏ„Ïους τους θα διεκδικήσουμε την επιστÏοφή των Γλυπτών του ΠαÏθενώνα στον φυσικό τους χώÏο; ΚαλοÏμε τον υπουÏγό Παιδείας να διοÏθώσει άμεσα τη συγκεκÏιμÎνη παÏάγÏαφο, η οποία πληγώνει την ιστοÏική και πολιτιστική συνείδηση όλων των ελλήνων πολιτών και υπονομεÏει σημαντικά το αίτημα της Ελλάδας να επιστÏαφοÏν τα Γλυπτά του ΠαÏθενώνα εκεί όπου Ï€Ïαγματικά συγκαταλÎγονται.»
Η επίμαχη αναφοÏά γίνεται στο 12ο κεφάλαιο του βιβλίου που Îχει τον τίτλο «Îεοκλασικισμός»:
«Γλυπτική
Οι μεγάλοι δάσκαλοι της γλυπτικής του 18ου αιώνα επηÏεάστηκαν από την εÏμηνεία που Îδωσε για την αÏχαία Ï„Îχνη ο Βίνκελμαν. Όπως Ï€ÏοκÏπτει από το Βίνκελμαν, η γλυπτική Ï€ÏÎπει να μιμείται την ιδεα τή φÏση, όπως αυτή αποδόθηκε στα γλυπτά των αÏχαίων Ελλήνων. Με αυτό τον Ï„Ïόπο μποÏοÏν να εκφÏαστοÏν οι ηθικÎÏ‚ αξίες, οι οποίες θα Ï€ÏÎπει να αποτελοÏν κÏÏιο μÎλημα των καλλιτεχνών.
» Τα ÎÏγα της κλασικής γλυπτικής που διαμόÏφωναν μÎχÏι την αÏχή του 19ου αιώνα τις κατευθÏνσεις των καλλιτεχνών ήταν αυτά της ελληνιστικής εποχής ή Ïωμαϊκά αντίγÏαφα. Όμως με τη μεταφοÏά των μαÏμάÏων του ΠαÏθενώνα στην Αγγλία από το ΛόÏδο 'Ελγιν, το 1806, για Ï€Ïώτη φοÏά οι καλλιτÎχνες των ευÏωπαϊκών χωÏών μπόÏεσαν να δουν φυσική υπόσταση της Ïλης. ΙδιαίτεÏο ενδιαφÎÏον και να θαυμάσουν από κοντά ÎÏγα της ακμής της επιδεικνÏουν οι καλλιτÎχνες για την Ï€Ïοτομή, όπως ελληνικής γλυπτικής.
» Τα γλυπτά του ÎÎµÎ¿ÎºÎ»Î±ÏƒÎ¹ÎºÎ¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï‡Î±ÏακτηÏίζονται από τη συγκÏατημÎνη κίνηση, τη γεωμετÏική οÏγάνωση και την πυÏαμιδοειδή ιεÏάÏχηση των όγκων, τη συμμετÏία και τις σωστÎÏ‚ αναλογίες. Σκοπός των γλυπτών είναι να μεταφÎÏουν στο υλικό, με τη βοήθεια της τεχνικής, την 'ιδÎα'.
» Για παÏάδειγμα, το γυμνό παÏαπÎμπει στον άνθÏωπο τον απελευθεÏωμÎνο από όλα τα εξωτεÏικά στοιχεία και απαλλαγμÎνο από τα ίχνη του χÏόνου, σχεδόν αιώνιο. Έτσι, δεν αποτυπώνονται επάνω στα σώμα τα οι λεπτομÎÏειες του δÎÏματος οÏτε άλλα χαÏα κτηÏιστικά που θα ήταν δυνατόν να αποδώσουν τη επίσης και για τις επιτοίχιες παÏαστάσεις.»
Όπως λÎει, το βιβλίο της ΙστοÏίας της ΤÎχνης της Γ΄Λυκείου τονίζει για τα Γλυπτά:
«Όμως με τη μεταφοÏά των μαÏμάÏων του ΠαÏθενώνα στην Αγγλία από το ΛόÏδο Έλγιν, το 1806, για Ï€Ïώτη φοÏά οι καλλιτÎχνες των ευÏωπαϊκών χωÏών μπόÏεσαν να δουν και να θαυμάσουν από κοντά ÎÏγα της ακμής της ελληνικής γλυπτικής» (κεφάλαιο 12: Îεοκλασικισμός, σελ. 190).
Η αντίδÏαση του κ. ΚουÏάκη αφοÏά το γεγονός ότι χÏησιμοποιείται το Ïήμα «μεταφÎÏθησαν» στο βιβλίο και όχι εκλάπησαν ή αποσπάστηκαν βιαίως.
Όπως αναφÎÏεται στην ανακοίνωση του κ. ΚουÏάκη:
«Α. Το βασικό επιχείÏημα του Î’ÏÎµÏ„Î±Î½Î¹ÎºÎ¿Ï ÎœÎ¿Ï…ÏƒÎµÎ¯Î¿Ï…, ότι "καλÏτεÏα που τα ΜάÏμαÏα του ΠαÏθενώνα βÏίσκονται στο Λονδίνο διότι τα βλÎπει πεÏισσότεÏος κόσμος" υιοθετεί και το βιβλίο της ΙστοÏίας της ΤÎχνης της Γ' Λυκείου.
» Î’. Είναι αδιανόητο, να διδάσκονται οι μαθητÎÏ‚ ότι τα Γλυπτά του ΠαÏθενώνα "μεταφÎÏθηκαν". Τα Γλυπτά του ΠαÏθενώνα -τα οποία δεν είναι σκÎτα "μάÏμαÏα" αλλά ÎÏγα γλυπτικής Ï„Îχνης ανυπολόγιστης καλλιτεχνικής αξίας- αποσπάστηκαν βιαίως από το Μνημείο τους, καταστÏάφηκαν σε μεγάλο βαθμό από τη "μεταφοÏά" τους και εν κατακλείδι εκλάπησαν από το ΛόÏδο Έλγιν, ο οποίος τα μεταχειÏίστηκε σαν Ï€Ïοσωπικά του λάφυÏα.
» Είναι Ï€Ïάγματι αυτός ο Ï„Ïόπος με τον οποίο θα διδάξουμε στους μαθητÎÏ‚ μας τον σεβασμό στα Μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής ΚληÏονομιάς; Έτσι θα διαχειÏιστοÏμε τον πολιτισμό μας; Με Ï„Îτοια κείμενα που διαστÏεβλώνουν τα ιστοÏικά γεγονότα και τις παÏαμÎÏ„Ïους τους θα διεκδικήσουμε την επιστÏοφή των Γλυπτών του ΠαÏθενώνα στον φυσικό τους χώÏο; ΚαλοÏμε τον υπουÏγό Παιδείας να διοÏθώσει άμεσα τη συγκεκÏιμÎνη παÏάγÏαφο, η οποία πληγώνει την ιστοÏική και πολιτιστική συνείδηση όλων των ελλήνων πολιτών και υπονομεÏει σημαντικά το αίτημα της Ελλάδας να επιστÏαφοÏν τα Γλυπτά του ΠαÏθενώνα εκεί όπου Ï€Ïαγματικά συγκαταλÎγονται.»
Η επίμαχη αναφοÏά γίνεται στο 12ο κεφάλαιο του βιβλίου που Îχει τον τίτλο «Îεοκλασικισμός»:
«Γλυπτική
Οι μεγάλοι δάσκαλοι της γλυπτικής του 18ου αιώνα επηÏεάστηκαν από την εÏμηνεία που Îδωσε για την αÏχαία Ï„Îχνη ο Βίνκελμαν. Όπως Ï€ÏοκÏπτει από το Βίνκελμαν, η γλυπτική Ï€ÏÎπει να μιμείται την ιδεα τή φÏση, όπως αυτή αποδόθηκε στα γλυπτά των αÏχαίων Ελλήνων. Με αυτό τον Ï„Ïόπο μποÏοÏν να εκφÏαστοÏν οι ηθικÎÏ‚ αξίες, οι οποίες θα Ï€ÏÎπει να αποτελοÏν κÏÏιο μÎλημα των καλλιτεχνών.
» Τα ÎÏγα της κλασικής γλυπτικής που διαμόÏφωναν μÎχÏι την αÏχή του 19ου αιώνα τις κατευθÏνσεις των καλλιτεχνών ήταν αυτά της ελληνιστικής εποχής ή Ïωμαϊκά αντίγÏαφα. Όμως με τη μεταφοÏά των μαÏμάÏων του ΠαÏθενώνα στην Αγγλία από το ΛόÏδο 'Ελγιν, το 1806, για Ï€Ïώτη φοÏά οι καλλιτÎχνες των ευÏωπαϊκών χωÏών μπόÏεσαν να δουν φυσική υπόσταση της Ïλης. ΙδιαίτεÏο ενδιαφÎÏον και να θαυμάσουν από κοντά ÎÏγα της ακμής της επιδεικνÏουν οι καλλιτÎχνες για την Ï€Ïοτομή, όπως ελληνικής γλυπτικής.
» Τα γλυπτά του ÎÎµÎ¿ÎºÎ»Î±ÏƒÎ¹ÎºÎ¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï‡Î±ÏακτηÏίζονται από τη συγκÏατημÎνη κίνηση, τη γεωμετÏική οÏγάνωση και την πυÏαμιδοειδή ιεÏάÏχηση των όγκων, τη συμμετÏία και τις σωστÎÏ‚ αναλογίες. Σκοπός των γλυπτών είναι να μεταφÎÏουν στο υλικό, με τη βοήθεια της τεχνικής, την 'ιδÎα'.
» Για παÏάδειγμα, το γυμνό παÏαπÎμπει στον άνθÏωπο τον απελευθεÏωμÎνο από όλα τα εξωτεÏικά στοιχεία και απαλλαγμÎνο από τα ίχνη του χÏόνου, σχεδόν αιώνιο. Έτσι, δεν αποτυπώνονται επάνω στα σώμα τα οι λεπτομÎÏειες του δÎÏματος οÏτε άλλα χαÏα κτηÏιστικά που θα ήταν δυνατόν να αποδώσουν τη επίσης και για τις επιτοίχιες παÏαστάσεις.»


































