Η βία που σπαÏάσσει την ελληνική επαÏχία. Μία νεαÏή κοπÎλα με το συμβολικό όνομα Αντιγόνη που αντιδÏά στη βία που συναντά γÏÏω της. Η ταινία του ΓιώÏγου ΣεÏβετά Îα Κάθεσαι και Îα Κοιτάς ταξίδεψε στο ΤοÏόντο και στο ΒεÏολίνο, κουβαλώντας μία πλευÏά της σÏγχÏονης ελληνικής κοινωνίας μαζί του.
Ο σκηνοθÎτης μίλησε στο in.gr για τη βία –και το εάν υπάÏχει διÎξοδος από αυτή-, την ομοιότητα με το γουÎστεÏν και για τη σÏγχÏονη Ï€Ïαγματικότητα που «βÏίσκει δÏόμο» στην ταινία του.
Από Ï€Î¿Ï Î´Î¹Î±Ï†Î±Î¯Î½ÎµÏ„Î±Î¹ η βία στην ταινία; Από την ζωή στην ελληνική επαÏχία, από την οικονομική κατάσταση ή από κάποια άλλη συνθήκη;
ΘεωÏÏŽ ότι Ï€ÏωταÏχική πηγή βίας είναι η εκμετάλλευση, η συσσώÏευση πλοÏτου από την διάχυση της φτώχειας στους πολλοÏÏ‚. Δεν πιστεÏω ότι υπάÏχουν μη βίαιοι Ï„Ïόποι για να στεÏήσεις από τους ανθÏώπους το Ï€Ïοϊόν της εÏγασίας τους, οÏτε μποÏείς χωÏίς βία να τους εντάξεις στο πλÎγμα της κοινωνικής ιεÏαÏχίας. Αυτήν τη βία ασκοÏν μεθοδικά οι ελίτ, και σε αυτήν τη βία οφείλουμε ως κοινωνία να αντιτάξουμε την δική μας αντιβία.
Πολλοί βÏήκαν αναλογίες με το γουÎστεÏν. Ήταν κάτι που Îγινε ηθελημÎνα; Η δική σου σχÎση με αυτό το είδος ταινίας ποια είναι;
Ήταν η μόνη φόÏμα που μποÏοÏσα να στÏαφώ για να αφηγηθώ μεγαλÏτεÏες ιστοÏίες. Μια ανάγκη που Ï€ÏοÎκυψε μαζί με το Ï„Îλος της σταθεÏότητας, ή την απώλεια της πίστης μας σε αυτήν τη σταθεÏότητα. Το γουÎστεÏν μου Îδινε την δυνατότητα να κατασκευάσω μια κοινωνία, μια αντανάκλαση της μεγάλης εικόνας μÎσα από λίγους χαÏακτήÏες στÏιμωγμÎνους σε Îναν μικÏÏŒ τόπο. Î ÏοσÎφεÏε μια Îτοιμη και εÏκολα αναγνώσιμη βιβλιοθήκη συμβάσεων: ο ξÎνος, η μικÏή πόλη, ο νόμος ή η απουσία του.
Αυτή η βία οδηγεί σε άλλου είδους βία; ΥπάÏχει Îξοδος από αυτό τον κÏκλο;
Ο ÏŒÏος «βία» είναι τόσο ασαφής που πεÏισσότεÏο συσκοτίζει παÏά εξηγεί τα Ï€Ïάγματα. ΕιδικότεÏα, συνηθίζουν να καταδικάζουν τη βία αυτοί που Îχουν το νόμιμο μονοπώλιό της και αυτοί που Îχουν κάθε συμφÎÏον να διατηÏήσουν την εξουσία τους. ΔιÎξοδος σαφώς υπάÏχει και δίνεται όταν κατά το δυνατόν εκλείπουν οι λόγοι άσκησης βίας. Όταν ο κοινωνικά παÏαγόμενος πλοÏτος κατανÎμεται δίκαια, όταν η εξουσία ασκείται από το λαό διασφαλίζοντας τα δικαιώματα και τις κοινωνικÎÏ‚ ανάγκες. Από την άλλη, καμιά ελίτ δεν απεμπολεί εÏκολα την εξουσία της, ειδικά όταν Îχει γνώση ότι κινδυνεÏει σοβαÏά να βÏεθεί αντιμÎτωπη με τις ευθÏνες των Ï€Ïάξεών της.
Εικόνες που βλÎπουμε στην ταινία θυμίζουν ανατÏιχιαστικά πεÏιστατικά με μÎλη της ΧÏυσής Αυγής που Îχουμε ακοÏσει να βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα. Η ζωή αντιγÏάφει την Ï„Îχνη ή η Ï„Îχνη τη ζωή;
Η ζωή, ή η Ï€Ïαγματικότητα Îχει πάντα μια λογική. Φιλοδοξώ η σημειολογία του κινηματογÏάφου που κάνω να είναι η σημειολογία της Ï€Ïαγματικότητας. Όλα τα στοιχεία της Ï€Ïαγματικότητας που ζοÏμε ήταν εκεί και χτες, δεν Ï€ÏοÎκυψαν από το πουθενά. Είναι στο χÎÏι μας να τα διαβάσουμε και να ακολουθήσουμε τη συνÎπεια και τη λογική τους. Δεν Îπεσα από τα σÏννεφα, οÏτε εγώ οÏτε πολλοί άλλοι με τα γεγονότα που ήÏθαν στο φως της δημοσιότητας. Το μόνο ενδιαφÎÏον στην όλη ιστοÏία είναι ότι η δημοσιότητα δεν είχε στÏÎψει το φως της στα γεγονότα. Το νεοναζιστικό φαινόμενο χτίστηκε μεθοδικά από κάποιους και απόλαυσε όλη την στήÏιξη που μποÏοÏσαν να του δώσουν όσοι κατασκευάζουν τη δημοσιότητα.
Πόσο δÏσκολη ήταν η Ï€Ïαγματοποίηση της ταινίας;
ΚαθοÏιστικό για την υλοποίηση της ταινίας ήταν το ότι βÏήκα στη ÎίσυÏο, στο εÏγαστήÏιο σεναÏίου του ÎœÎµÏƒÎ¿Î³ÎµÎ¹Î±ÎºÎ¿Ï Î™Î½ÏƒÏ„Î¹Ï„Î¿Ïτου ΚινηματογÏάφου, τον Κωνσταντίνο (ΚοντοβÏάκη) και τη ΦÎνια (Κοσοβίτσα): Το ότι πίστεψαν στο σενάÏιο και ανÎλαβαν την παÏαγωγή με απάλλαξε από μια μεγάλη δόση αγωνίας. Στην Ï€Ïαγματικότητα, μόνο όταν η ταινία ολοκληÏώθηκε, κατάλαβα πόσο εÏκολο θα ήταν το να μην Îχει γίνει ποτÎ. ΤώÏα τα Ï€Ïάγματα μου φαίνονται πιο δÏσκολα. Έχω πια την εμπειÏία του πόσο στÏεσογόνα θα μποÏοÏσε να γίνει αυτή η διαδικασία, και επίσης την εμπειÏία του μαÏÏου στην ΕΡΤ: τίποτα δεν δείχνει σίγουÏο και τα πάντα μποÏοÏν να στÏαβώσουν σε οποιαδήποτε φάση της παÏαγωγής μιας ταινίας.
* Η ταινία «Îα Κάθεσαι και Îα Κοιτάς» Ï€Ïοβάλλεται ήδη στις αίθουσες
Αγγελική Στελλάκη
Ο σκηνοθÎτης μίλησε στο in.gr για τη βία –και το εάν υπάÏχει διÎξοδος από αυτή-, την ομοιότητα με το γουÎστεÏν και για τη σÏγχÏονη Ï€Ïαγματικότητα που «βÏίσκει δÏόμο» στην ταινία του.
Από Ï€Î¿Ï Î´Î¹Î±Ï†Î±Î¯Î½ÎµÏ„Î±Î¹ η βία στην ταινία; Από την ζωή στην ελληνική επαÏχία, από την οικονομική κατάσταση ή από κάποια άλλη συνθήκη;
ΘεωÏÏŽ ότι Ï€ÏωταÏχική πηγή βίας είναι η εκμετάλλευση, η συσσώÏευση πλοÏτου από την διάχυση της φτώχειας στους πολλοÏÏ‚. Δεν πιστεÏω ότι υπάÏχουν μη βίαιοι Ï„Ïόποι για να στεÏήσεις από τους ανθÏώπους το Ï€Ïοϊόν της εÏγασίας τους, οÏτε μποÏείς χωÏίς βία να τους εντάξεις στο πλÎγμα της κοινωνικής ιεÏαÏχίας. Αυτήν τη βία ασκοÏν μεθοδικά οι ελίτ, και σε αυτήν τη βία οφείλουμε ως κοινωνία να αντιτάξουμε την δική μας αντιβία.
Πολλοί βÏήκαν αναλογίες με το γουÎστεÏν. Ήταν κάτι που Îγινε ηθελημÎνα; Η δική σου σχÎση με αυτό το είδος ταινίας ποια είναι;
Ήταν η μόνη φόÏμα που μποÏοÏσα να στÏαφώ για να αφηγηθώ μεγαλÏτεÏες ιστοÏίες. Μια ανάγκη που Ï€ÏοÎκυψε μαζί με το Ï„Îλος της σταθεÏότητας, ή την απώλεια της πίστης μας σε αυτήν τη σταθεÏότητα. Το γουÎστεÏν μου Îδινε την δυνατότητα να κατασκευάσω μια κοινωνία, μια αντανάκλαση της μεγάλης εικόνας μÎσα από λίγους χαÏακτήÏες στÏιμωγμÎνους σε Îναν μικÏÏŒ τόπο. Î ÏοσÎφεÏε μια Îτοιμη και εÏκολα αναγνώσιμη βιβλιοθήκη συμβάσεων: ο ξÎνος, η μικÏή πόλη, ο νόμος ή η απουσία του.
Αυτή η βία οδηγεί σε άλλου είδους βία; ΥπάÏχει Îξοδος από αυτό τον κÏκλο;
Ο ÏŒÏος «βία» είναι τόσο ασαφής που πεÏισσότεÏο συσκοτίζει παÏά εξηγεί τα Ï€Ïάγματα. ΕιδικότεÏα, συνηθίζουν να καταδικάζουν τη βία αυτοί που Îχουν το νόμιμο μονοπώλιό της και αυτοί που Îχουν κάθε συμφÎÏον να διατηÏήσουν την εξουσία τους. ΔιÎξοδος σαφώς υπάÏχει και δίνεται όταν κατά το δυνατόν εκλείπουν οι λόγοι άσκησης βίας. Όταν ο κοινωνικά παÏαγόμενος πλοÏτος κατανÎμεται δίκαια, όταν η εξουσία ασκείται από το λαό διασφαλίζοντας τα δικαιώματα και τις κοινωνικÎÏ‚ ανάγκες. Από την άλλη, καμιά ελίτ δεν απεμπολεί εÏκολα την εξουσία της, ειδικά όταν Îχει γνώση ότι κινδυνεÏει σοβαÏά να βÏεθεί αντιμÎτωπη με τις ευθÏνες των Ï€Ïάξεών της.
Εικόνες που βλÎπουμε στην ταινία θυμίζουν ανατÏιχιαστικά πεÏιστατικά με μÎλη της ΧÏυσής Αυγής που Îχουμε ακοÏσει να βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα. Η ζωή αντιγÏάφει την Ï„Îχνη ή η Ï„Îχνη τη ζωή;
Η ζωή, ή η Ï€Ïαγματικότητα Îχει πάντα μια λογική. Φιλοδοξώ η σημειολογία του κινηματογÏάφου που κάνω να είναι η σημειολογία της Ï€Ïαγματικότητας. Όλα τα στοιχεία της Ï€Ïαγματικότητας που ζοÏμε ήταν εκεί και χτες, δεν Ï€ÏοÎκυψαν από το πουθενά. Είναι στο χÎÏι μας να τα διαβάσουμε και να ακολουθήσουμε τη συνÎπεια και τη λογική τους. Δεν Îπεσα από τα σÏννεφα, οÏτε εγώ οÏτε πολλοί άλλοι με τα γεγονότα που ήÏθαν στο φως της δημοσιότητας. Το μόνο ενδιαφÎÏον στην όλη ιστοÏία είναι ότι η δημοσιότητα δεν είχε στÏÎψει το φως της στα γεγονότα. Το νεοναζιστικό φαινόμενο χτίστηκε μεθοδικά από κάποιους και απόλαυσε όλη την στήÏιξη που μποÏοÏσαν να του δώσουν όσοι κατασκευάζουν τη δημοσιότητα.
Πόσο δÏσκολη ήταν η Ï€Ïαγματοποίηση της ταινίας;
ΚαθοÏιστικό για την υλοποίηση της ταινίας ήταν το ότι βÏήκα στη ÎίσυÏο, στο εÏγαστήÏιο σεναÏίου του ÎœÎµÏƒÎ¿Î³ÎµÎ¹Î±ÎºÎ¿Ï Î™Î½ÏƒÏ„Î¹Ï„Î¿Ïτου ΚινηματογÏάφου, τον Κωνσταντίνο (ΚοντοβÏάκη) και τη ΦÎνια (Κοσοβίτσα): Το ότι πίστεψαν στο σενάÏιο και ανÎλαβαν την παÏαγωγή με απάλλαξε από μια μεγάλη δόση αγωνίας. Στην Ï€Ïαγματικότητα, μόνο όταν η ταινία ολοκληÏώθηκε, κατάλαβα πόσο εÏκολο θα ήταν το να μην Îχει γίνει ποτÎ. ΤώÏα τα Ï€Ïάγματα μου φαίνονται πιο δÏσκολα. Έχω πια την εμπειÏία του πόσο στÏεσογόνα θα μποÏοÏσε να γίνει αυτή η διαδικασία, και επίσης την εμπειÏία του μαÏÏου στην ΕΡΤ: τίποτα δεν δείχνει σίγουÏο και τα πάντα μποÏοÏν να στÏαβώσουν σε οποιαδήποτε φάση της παÏαγωγής μιας ταινίας.
* Η ταινία «Îα Κάθεσαι και Îα Κοιτάς» Ï€Ïοβάλλεται ήδη στις αίθουσες
Αγγελική Στελλάκη


































