Ο νομπελίστας κολομβιανός συγγÏαφÎας ΓκαμπÏιÎλ ΓκαÏσία ΜάÏκες, που απεβίωσε χθες σε ηλικία 87 χÏόνων, άφησε πίσω του ως κληÏονομιά και το καινοτόμο ÏŒÏαμά του για τη δημοσιογÏαφία, την οποία δεν σταμάτησε να ασκεί. Ο Γκάμπο, όπως ήταν γνωστός στους φίλους και τους θαυμαστÎÏ‚ του, ξεκίνησε να εÏγάζεται ως δημοσιογÏάφος τη δεκαετία του 1950, αÏχικά στη βόÏεια επαÏχία ΜαγκνταλÎνα της Κολομβίας απ'Α όπου καταγόταν, Ï€ÏÎ¿Ï„Î¿Ï Î¼ÎµÏ„Î±Î²ÎµÎ¯ το 1954 σε μια από τις πιο σημαντικÎÏ‚ εφημεÏίδες της Μπογκοτά, την El Espectador.
«Το σημαντικότεÏο δίδαγμα του Γκάμπο Ï€Ïος Îναν δημοσιογÏάφο είναι η άποψη από την οποία κοιτά (τα Ï€Ïάγματα). Το να παÏατηÏεί τη λεπτομÎÏεια όταν δεν συμβαίνει τίποτε, εκείνος είναι που μου το Îμαθε», δήλωσε ο αμεÏικανός δημοσιογÏάφος Τζον Λι 'ΑντεÏσον σε Îνα φόÏουμ που διοÏγανώθηκε στη Μπογκοτά επί της ευκαιÏίας των 87ων γενεθλίων του ΜάÏκες.
Το στυλ του ήταν «μοναδικό και Ï€Î¿Î»Ï Î¹Î´Î¹Î±Î¯Ï„ÎµÏο», με μια αίσθηση ειÏωνείας η οποία Ï€Ïοστίθεται στη λεπτομÎÏεια, σÏμφωνα με τον 'ΑντεÏσον.
Η θητεία του συγγÏαφÎα στην Espectador σηματοδοτεί την απογείωση της δημοσιογÏαφικής του Îμπνευσης. «Ήταν η Ï€Ïώτη του μεγάλη εμπειÏία ως δημοσιογÏάφος και ειδικός απεσταλμÎνος, ενός ανθÏώπου που δεν είναι πια Îνας μαθητευόμενος συγγÏαφÎας», διηγείται ο παλιός του σÏντÏοφος Χάιμε ΑμπÎγιο.
Ο ΑμπÎγιο, συνιδÏυτής μαζί με τον ΜάÏκες του ΙδÏÏματος για μια νÎα ιβηÏοαμεÏικανική δημοσιογÏαφία (FNPI), υπογÏαμμίζει ότι το Ï€ÎÏασμα του συγγÏαφÎα από την εφημεÏίδα αυτή της Μπογκοτά του επÎÏ„Ïεψε να «αναπτÏξει τα εÏγαλεία του δημοσιογÏάφου με σκοπό να αναζητήσει την ιστοÏία που είναι η πληÏοφοÏία».
Ο νυν διευθυντής της εφημεÏίδας, ο ΦιδÎλ Κάνο, θυμάται Îνα άÏθÏο που είχε γÏάψει ο ΜάÏκες και το οποίο αποτÎλεσε αÏγότεÏα την Îμπνευση για μια νουβÎλα του, την «ΙστοÏία ενός ναυαγίου».
«Η ιστοÏία του ναυαγίου όταν Îφτασε στην Espectador ήταν ήδη παγωμÎνη, γιατί (ο ναυτικός) είχε ήδη μιλήσει παντοÏ, όμως ο Γκάμπο τον συνάντησε και κάθισε μαζί του. 'ΑÏχισε να κοιτά Î±Î»Î»Î¿Ï ÎºÎ±Î¹ ανακάλυψε το μεγάλο σκάνδαλο του λαθÏεμποÏίου που κÏυβόταν πίσω από το ναυάγιο», εξήγησε ο Κάνο.
Η δημοσιογÏαφική καÏιÎÏα του ΜάÏκες ήταν πολυσχιδής, καθώς υπήÏξε ταυτόχÏονα δημοσιογÏάφος, διευθυντής σÏνταξης, παÏουσιαστής της τηλεόÏασης και χÏονικογÏάφος.
ΦεÏγοντας από την Espectador εÏγάστηκε ως διευθυντής σÏνταξης του πεÏÎ¹Î¿Î´Î¹ÎºÎ¿Ï Venezuela Grafica στο ΚαÏάκας. ΎστεÏα από την κουβανÎζικη επανάσταση, της οποίας υπήÏξε υποστηÏικτής, εÏγάστηκε στο κουβανÎζικο Ï€ÏακτοÏείο Prensa Latina και στη συνÎχεια εγκαταστάθηκε στο Μεξικό. Εκεί, Îπειτα από κάποιες δημοσιογÏαφικÎÏ‚ πεÏιπλανήσεις ξεκίνησε να γÏάφει το αÏιστοÏÏγημά του «Εκατό χÏόνια μοναξιάς».
Î ÏÎ¿Ï„Î¿Ï Ï„Î¹Î¼Î·Î¸ÎµÎ¯ με το Îόμπελ Λογοτεχνίας το 1982, ο Γκάμπο επαυξήθηκε στη δημοσιογÏαφία με το αÏιστεÏÏŒ πεÏιοδικό Alternative τη δεκαετία του 1970. Είκοσι χÏόνια αÏγότεÏα Îζησε την εμπειÏία του παÏουσιαστή τηλεόÏασης στο κανάλι QAP.
Η τελευταία του εμφάνιση ως δημοσιογÏάφος ήταν το 1999 στη διάÏκεια της ειÏηνευτικής διαδικασίας Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Î·Ï‚ κολομβιανής κυβÎÏνησης και των ανταÏτών FARC.
Όταν ίδÏυσε το FNPI το 1994 στο λιμάνι της ΚαÏθαγÎνης στην Κολομβία ο στόχος του ήταν πολλαπλός, όπως αφηγείται ο ΑμπÎγιο: «Είχε Ï„Ïεις ή Ï„ÎσσεÏις Îγνοιες. Η Ï€Ïώτη, η ίδια η δημοσιογÏαφία. Η δεÏτεÏη, να κάνει κάτι για την Κολομβία. Η Ï„Ïίτη, να Îχει μια αφοÏμή να επιστÏÎψει στην ΚαÏθαγÎνη και η Ï„ÎταÏτη, να δοκιμάσει τις ιδÎες του για την εκπαίδευση».
Ο 'ΑντεÏσον, καθηγητής στο FNPI επί 15 χÏόνια, επισημαίνει ότι η σχολή αυτή είναι «θεμελιώδες» μÎÏος της κληÏονομίας του συγγÏαφÎα. «ΔημιοÏÏγησε μια σχολή που υπάÏχει ακόμα και που ασκεί σημαντική επιÏÏοή σε όλη την ήπειÏο. ΣήμεÏα μιλάμε για την ÎκÏηξη των χÏονογÏαφημάτων στη Λατινική ΑμεÏική (…) Είναι αυτό το δημοσιογÏαφικό είδος που Ï€ÏοτιμοÏσε ο Γκάμπο, που υπεÏασπιζόταν, που υποστήÏιζε», διευκÏινίζει ο 'ΑντεÏσον, ανταποκÏιτής του πεÏÎ¹Î¿Î´Î¹ÎºÎ¿Ï New Yorker.
«Αυτόν που είχε κεÏδίσει τα πάντα στη λογοτεχνία, ακόμα και Îόμπελ, εξακολουθοÏσε να τον απασχολεί η δημοσιογÏαφία και η εκπαίδευση των δημοσιογÏάφων», υπογÏάμμισε Κάνο.
'Αλλωστε, όπως Îλεγε και ο ίδιος ο ΜάÏκες, η δημοσιογÏαφία «είναι το ωÏαιότεÏο επάγγελμα του κόσμου».
Express.gr
«Το σημαντικότεÏο δίδαγμα του Γκάμπο Ï€Ïος Îναν δημοσιογÏάφο είναι η άποψη από την οποία κοιτά (τα Ï€Ïάγματα). Το να παÏατηÏεί τη λεπτομÎÏεια όταν δεν συμβαίνει τίποτε, εκείνος είναι που μου το Îμαθε», δήλωσε ο αμεÏικανός δημοσιογÏάφος Τζον Λι 'ΑντεÏσον σε Îνα φόÏουμ που διοÏγανώθηκε στη Μπογκοτά επί της ευκαιÏίας των 87ων γενεθλίων του ΜάÏκες.
Το στυλ του ήταν «μοναδικό και Ï€Î¿Î»Ï Î¹Î´Î¹Î±Î¯Ï„ÎµÏο», με μια αίσθηση ειÏωνείας η οποία Ï€Ïοστίθεται στη λεπτομÎÏεια, σÏμφωνα με τον 'ΑντεÏσον.
Η θητεία του συγγÏαφÎα στην Espectador σηματοδοτεί την απογείωση της δημοσιογÏαφικής του Îμπνευσης. «Ήταν η Ï€Ïώτη του μεγάλη εμπειÏία ως δημοσιογÏάφος και ειδικός απεσταλμÎνος, ενός ανθÏώπου που δεν είναι πια Îνας μαθητευόμενος συγγÏαφÎας», διηγείται ο παλιός του σÏντÏοφος Χάιμε ΑμπÎγιο.
Ο ΑμπÎγιο, συνιδÏυτής μαζί με τον ΜάÏκες του ΙδÏÏματος για μια νÎα ιβηÏοαμεÏικανική δημοσιογÏαφία (FNPI), υπογÏαμμίζει ότι το Ï€ÎÏασμα του συγγÏαφÎα από την εφημεÏίδα αυτή της Μπογκοτά του επÎÏ„Ïεψε να «αναπτÏξει τα εÏγαλεία του δημοσιογÏάφου με σκοπό να αναζητήσει την ιστοÏία που είναι η πληÏοφοÏία».
Ο νυν διευθυντής της εφημεÏίδας, ο ΦιδÎλ Κάνο, θυμάται Îνα άÏθÏο που είχε γÏάψει ο ΜάÏκες και το οποίο αποτÎλεσε αÏγότεÏα την Îμπνευση για μια νουβÎλα του, την «ΙστοÏία ενός ναυαγίου».
«Η ιστοÏία του ναυαγίου όταν Îφτασε στην Espectador ήταν ήδη παγωμÎνη, γιατί (ο ναυτικός) είχε ήδη μιλήσει παντοÏ, όμως ο Γκάμπο τον συνάντησε και κάθισε μαζί του. 'ΑÏχισε να κοιτά Î±Î»Î»Î¿Ï ÎºÎ±Î¹ ανακάλυψε το μεγάλο σκάνδαλο του λαθÏεμποÏίου που κÏυβόταν πίσω από το ναυάγιο», εξήγησε ο Κάνο.
Η δημοσιογÏαφική καÏιÎÏα του ΜάÏκες ήταν πολυσχιδής, καθώς υπήÏξε ταυτόχÏονα δημοσιογÏάφος, διευθυντής σÏνταξης, παÏουσιαστής της τηλεόÏασης και χÏονικογÏάφος.
ΦεÏγοντας από την Espectador εÏγάστηκε ως διευθυντής σÏνταξης του πεÏÎ¹Î¿Î´Î¹ÎºÎ¿Ï Venezuela Grafica στο ΚαÏάκας. ΎστεÏα από την κουβανÎζικη επανάσταση, της οποίας υπήÏξε υποστηÏικτής, εÏγάστηκε στο κουβανÎζικο Ï€ÏακτοÏείο Prensa Latina και στη συνÎχεια εγκαταστάθηκε στο Μεξικό. Εκεί, Îπειτα από κάποιες δημοσιογÏαφικÎÏ‚ πεÏιπλανήσεις ξεκίνησε να γÏάφει το αÏιστοÏÏγημά του «Εκατό χÏόνια μοναξιάς».
Î ÏÎ¿Ï„Î¿Ï Ï„Î¹Î¼Î·Î¸ÎµÎ¯ με το Îόμπελ Λογοτεχνίας το 1982, ο Γκάμπο επαυξήθηκε στη δημοσιογÏαφία με το αÏιστεÏÏŒ πεÏιοδικό Alternative τη δεκαετία του 1970. Είκοσι χÏόνια αÏγότεÏα Îζησε την εμπειÏία του παÏουσιαστή τηλεόÏασης στο κανάλι QAP.
Η τελευταία του εμφάνιση ως δημοσιογÏάφος ήταν το 1999 στη διάÏκεια της ειÏηνευτικής διαδικασίας Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Î·Ï‚ κολομβιανής κυβÎÏνησης και των ανταÏτών FARC.
Όταν ίδÏυσε το FNPI το 1994 στο λιμάνι της ΚαÏθαγÎνης στην Κολομβία ο στόχος του ήταν πολλαπλός, όπως αφηγείται ο ΑμπÎγιο: «Είχε Ï„Ïεις ή Ï„ÎσσεÏις Îγνοιες. Η Ï€Ïώτη, η ίδια η δημοσιογÏαφία. Η δεÏτεÏη, να κάνει κάτι για την Κολομβία. Η Ï„Ïίτη, να Îχει μια αφοÏμή να επιστÏÎψει στην ΚαÏθαγÎνη και η Ï„ÎταÏτη, να δοκιμάσει τις ιδÎες του για την εκπαίδευση».
Ο 'ΑντεÏσον, καθηγητής στο FNPI επί 15 χÏόνια, επισημαίνει ότι η σχολή αυτή είναι «θεμελιώδες» μÎÏος της κληÏονομίας του συγγÏαφÎα. «ΔημιοÏÏγησε μια σχολή που υπάÏχει ακόμα και που ασκεί σημαντική επιÏÏοή σε όλη την ήπειÏο. ΣήμεÏα μιλάμε για την ÎκÏηξη των χÏονογÏαφημάτων στη Λατινική ΑμεÏική (…) Είναι αυτό το δημοσιογÏαφικό είδος που Ï€ÏοτιμοÏσε ο Γκάμπο, που υπεÏασπιζόταν, που υποστήÏιζε», διευκÏινίζει ο 'ΑντεÏσον, ανταποκÏιτής του πεÏÎ¹Î¿Î´Î¹ÎºÎ¿Ï New Yorker.
«Αυτόν που είχε κεÏδίσει τα πάντα στη λογοτεχνία, ακόμα και Îόμπελ, εξακολουθοÏσε να τον απασχολεί η δημοσιογÏαφία και η εκπαίδευση των δημοσιογÏάφων», υπογÏάμμισε Κάνο.
'Αλλωστε, όπως Îλεγε και ο ίδιος ο ΜάÏκες, η δημοσιογÏαφία «είναι το ωÏαιότεÏο επάγγελμα του κόσμου».
Express.gr


































