Εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου εγκλωβισμένοι εδώ και τέσσερα χρόνια

Εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες με ακίνητα σε εκτός σχεδίου περιοχές παραμένουν εγκλωβισμένοι εδώ και τέσσερα χρόνια. Είναι ακίνητα και γήπεδα που αγοράστηκαν, κληρονομήθηκαν και δηλώθηκαν στην εφορία. Επί δεκαετίες θεωρούνταν, κατά κανόνα, άρτια και οικοδομήσιμα, επειδή είχαν επιφάνεια τουλάχιστον τεσσάρων στρεμμάτων.

Σήμερα, όταν φτάνει η ώρα της οικοδομικής άδειας, διαπιστώνουν ότι η απαιτούμενη επιφάνεια δεν αρκεί. Η δυσκολία είναι ιδιαίτερα έντονη σε νησιά, τουριστικές περιοχές, περιαστικές ζώνες και αγροτικές εκτάσεις με υψηλή οικιστική ή επενδυτική αξία.

«Καυτή πατάτα» έως τις εκλογές

Τίθεται έτσι το ερώτημα έως πότε πρέπει να περιμένουν για να δοθεί λύση, εφόσον δοθεί. Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα μιλούν για «καυτή πατάτα», την οποία κανείς δεν θέλει να αγγίξει, τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές.

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί συνδέεται με τη μη ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού. Αποτέλεσμα είναι να εκκρεμεί εδώ και χρόνια μια τελική νομοθετική ρύθμιση για την εκτός σχεδίου δόμηση.

Μέρος του σχεδιασμού είναι και η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα ορίζει τα κριτήρια για την επίσημη αναγνώριση των δρόμων ως κοινόχρηστων.

Η έκδοσή του έχει γίνει ακανθώδες ζήτημα για την κυβέρνηση και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Είναι γνωστό ότι χιλιάδες ακίνητα χωρίς πρόσωπο σε δημόσιο δρόμο είτε θα μείνουν απούλητα είτε θα πουληθούν για ένα κομμάτι ψωμί, και αυτό αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις.

Πρόκειται, επιπλέον, για διαδικασία σύνθετη και χρονοβόρα. Ώσπου να ολοκληρωθεί, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα αν το ακίνητό του θα παραμείνει οικοδομήσιμο. Σε αυτό αποδίδεται και το «πάγωμα» μέχρι τις εκλογές, χωρίς να είναι σαφές τι θα ακολουθήσει. Από όσα έχουν γίνει γνωστά, σε πρώτη φάση αναμένεται να αναρτηθούν οι πρώτες μελέτες Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων.

Την ίδια ώρα, όπως λένε από το ΥΠΕΝ, οι μελέτες καταγραφής του υφιστάμενου οδικού δικτύου έχουν ολοκληρωθεί και βρίσκονται ήδη στις αρμόδιες υπηρεσίες για έλεγχο. Παράλληλα, σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, με το οποίο θα καθορίζονται τα κριτήρια χαρακτηρισμού των οδών.

Στόχος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι το σχέδιο να αποσταλεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας για επεξεργασία έως το τέλος της χρονιάς. Αυτό δεν σημαίνει ότι από την επόμενη ημέρα θα έχει ξεκαθαρίσει το σκηνικό στην εκτός σχεδίου δόμηση.

Διαφορετική μεταχείριση από τις πολεοδομίες

Στο μεταξύ, με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, άλλες πολεοδομίες εκδίδουν οικοδομικές άδειες και άλλες όχι. Ακόμη και αν μια ΥΔΟΜ χορηγήσει άδεια, αυτή κινδυνεύει να ακυρωθεί δικαστικά έπειτα από προσφυγή γείτονα.

Μέσα σε αυτό το αλαλούμ, ιδιοκτήτες με σχεδόν ίδια ακίνητα αντιμετωπίζονται διαφορετικά από τις πολεοδομίες, ανάλογα με την περιοχή του ακινήτου. Το τοπίο αυτό προκαλεί ανασφάλεια σε δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου, αφού αγροτεμάχια που πριν από μερικά χρόνια είχαν μεγάλη εμπορική αξία μένουν σήμερα απούλητα.

Ποιοι ιδιοκτήτες μένουν εγκλωβισμένοι

Σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανικό και μέλος του ΔΣ της ΠΟΜΙΔΑ Μάνο Κρανίδη, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο όσους σχεδιάζουν σήμερα να χτίσουν μια εξοχική κατοικία.

Επηρεάζει ιδιοκτήτες που:

• Κληρονόμησαν γήπεδα τα οποία οι οικογένειές τους θεωρούσαν επί δεκαετίες οικοδομήσιμα ή αγόρασαν ακίνητα με συμβόλαια και τεχνικές βεβαιώσεις προγενέστερων ετών.
• Επιθυμούν να μεταβιβάσουν, να δωρίσουν ή να αξιοποιήσουν την περιουσία τους.
• Έχουν εκπονήσει μελέτες και έχουν καταβάλει αμοιβές για επενδυτικά σχέδια.
• Χρειάζονται τραπεζική χρηματοδότηση με εξασφάλιση το ακίνητο.
• Έχουν γήπεδα με πρόσωπο σε δρόμους που χρησιμοποιούνται επί δεκαετίες, αλλά δεν έχουν αναγνωριστεί επίσημα.
• Βρίσκονται σε περιοχές όπου τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.

Ακίνητα με αβέβαιη εμπορική αξία

Από την αμφισβήτηση της οικοδομησιμότητας πλήττεται άμεσα και η εμπορική αξία. Άλλο ένα γήπεδο που μπορεί να αξιοποιηθεί νόμιμα και άλλο ένα γήπεδο του οποίου η δυνατότητα δόμησης εξαρτάται από μελλοντική διοικητική πράξη, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.

Ο Μάνος Κρανίδης επισημαίνει ότι, στην πράξη, ιδιοκτησίες που μέχρι χθες συμμετείχαν κανονικά στην αγορά ακινήτων γίνονται περιουσιακά στοιχεία αβέβαιης αξίας. Οι μεταβιβάσεις καθυστερούν, οι αγοραστές αποχωρούν, οι τράπεζες τηρούν επιφυλακτική στάση και οι επενδύσεις «παγώνουν».

Τι προβλέπει η νεότερη πολεοδομική κατεύθυνση

Το νεότερο θεσμικό πλαίσιο κινείται προς την καταγραφή του οδικού δικτύου, την κατηγοριοποίηση των δρόμων και την κύρωσή τους μέσω διοικητικών πράξεων. Κατά τη διαδικασία προβλέπεται να αξιοποιούνται και αεροφωτογραφίες προγενέστερες της 27ης Ιουλίου 1977, ώστε να τεκμηριώνεται η παλαιότητα των δρόμων.

Προβλέπεται επίσης δυνατότητα κατ’ εξαίρεση αναγνώρισης συγκεκριμένου δρόμου, πριν από την ολοκλήρωση της συνολικής κύρωσης του δικτύου, έπειτα από ειδική τεχνική μελέτη. Οι λεπτομερείς όροι, τα κριτήρια και η εφαρμογή της διαδικασίας εξαρτώνται από την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος και των αναγκαίων εφαρμοστικών πράξεων.

Γιατί τα σχέδια δεν δίνουν άμεση λύση

Η ολοκλήρωση των τοπικών και ειδικών πολεοδομικών σχεδίων είναι απαραίτητη. Η χώρα χρειάζεται σύγχρονο σχεδιασμό, σαφείς χρήσεις γης, προστασία του περιβάλλοντος και καθορισμένους όρους ανάπτυξης.

Ο Μάνος Κρανίδης λέει, ωστόσο, ότι δεν είναι λογικό να παραμένουν σε εκκρεμότητα όλες οι εκατομμύρια εκτός σχεδίου ιδιοκτησίες μέχρι να ολοκληρωθούν, να εγκριθούν και να δημοσιευθούν τα σχέδια σε όλη τη χώρα.

Ο λόγος είναι ότι πρόκειται για διαδικασία πολλών σταδίων: εκπόνηση μελετών, δημόσια διαβούλευση, περιβαλλοντική αξιολόγηση, γνωμοδοτήσεις, εγκρίσεις και έκδοση προεδρικών διαταγμάτων.

Στο μεταξύ, οι ιδιοκτήτες καλούνται να περιμένουν χωρίς να γνωρίζουν αν η αναμονή θα διαρκέσει δύο, πέντε ή περισσότερα χρόνια. Σήμερα οι πολεοδομίες δεν λειτουργούν με ενιαία γραμμή σε αιτήσεις πράξεων βεβαιώσεων ή αδειών δόμησης σε εκτός σχεδίου περιοχές.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow