Χιλιάδες άνθρωποι σε πολλές κροατικές πόλεις τίμησαν το μεσημέρι του Σαββάτου τον 32χρονο Κρίστιαν Γιόσιπ Πέρις, ανάβοντας φανάρια και τηρώντας σιγή οκτώ λεπτών. Ο θάνατός του στην κλινική Sveti Ivan άνοιξε συζήτηση για το πώς νοσηλεύονται οι ασθενείς στα ψυχιατρικά ιδρύματα και για τη φροντίδα όσων αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.
Βίντεο που δείχνει από έξι έως οκτώ νοσηλευτές να επιχειρούν να ακινητοποιήσουν τον 32χρονο, με μερικούς να καταφεύγουν σε βία, έχει συγκλονίσει την κοινή γνώμη της χώρας.
Στο υλικό των καμερών ασφαλείας, διάρκειας 8 λεπτών και 40 δευτερολέπτων, το προσωπικό εμφανίζεται να κακομεταχειρίζεται τον ασθενή, να τον χτυπά στο στήθος και να κρατά μαξιλάρι στο πρόσωπό του, με συνέπεια την ασφυξία. Ο πρωθυπουργός Αντρέι Πλένκοβιτς μίλησε για «δολοφονία».
Η σιγή των οκτώ λεπτών και οι συγκεντρώσεις
Οι διοργανωτές των διαδηλώσεων σημείωσαν ότι η οκτάλεπτη σιγή που τηρήθηκε σε όλη την Κροατία αντιστοιχούσε στον χρόνο της αγωνίας του νεαρού άνδρα. Οι μαζικότερες εκδηλώσεις μνήμης έγιναν στο Σπλιτ, το Ζάγκρεμπ, το Ντουμπρόβνικ και το Όσιγιεκ.
Στην πλατεία Voćni του Σπλιτ συγκεντρώθηκαν πολίτες. Ο Άντε Τεσίγια, από την πρωτοβουλία Healthy Split, χαρακτήρισε τη στιγμή σημείο καμπής για να αλλάξει η στάση απέναντι στους πολίτες, ιδίως στους πιο ευάλωτους.
Αν το περιστατικό δεν εκληφθεί ως προειδοποίηση, είπε ο Τεσίγια, δεν ξέρει τι άλλο πρέπει να γίνει ώστε να υπάρξει πρόοδος. Κάλεσε τους πολίτες να μιλήσουν και να οικοδομήσουν μια κοινωνία στην οποία δεν θα κυριαρχεί ο φόβος.
Φωνές από τις διαδηλώσεις για συμπόνια και φροντίδα
Η διαδηλώτρια Σοφία Μέντβεσεκ είπε στην ιστοσελίδα 24sata.hr ότι σήμερα είναι αυτός και αύριο μπορεί να είναι οι υπόλοιποι. Τόνισε πως οι άνθρωποι οφείλουν να βρίσκονται ο ένας δίπλα στον άλλον και να δείχνουν έστω λίγη συμπόνια. Περιέγραψε ως τρομερό και αδιανόητο να στέλνει κανείς ένα παιδί στο νοσοκομείο και να το παραλαμβάνει νεκρό, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχουν λόγια.
Ο Βίτομιρ Πλέιτς, μαζί με άλλα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας που πήραν μέρος στις διαμαρτυρίες, αναφέρθηκε στην εμπειρία του από το ψυχιατρικό νοσοκομείο του Σπλιτ. Είπε ότι πρόσφατα κρατήθηκε εκεί έναν μήνα παρά τη θέλησή του και ότι ήταν δεμένος στη διάρκεια της νοσηλείας, κάτι που κρίνει αδικαιολόγητο.
Μητέρα 33χρονου γιου με μέτρια νοητική αναπηρία, η Σάνια Ζέκιτς δήλωσε ότι η οικογένειά της παλεύει τα τελευταία δέκα χρόνια με τα προβλήματα υγείας και την επιθετική συμπεριφορά του γιου της. Οι δυσκολίες αυτές οδήγησαν συχνά σε νοσηλείες σε ψυχιατρικά ιδρύματα στο Σπλιτ, το Ζάγκρεμπ και το Ραμπ.
Περιγράφοντας όσα έχει ζήσει, μίλησε για μέσα περιορισμού και για χορήγηση φαρμάκων. Υπογράμμισε ότι θεωρεί την παρουσία της καθοριστική για τη ζωή του γιου της.
Ενώ έμειναν σιωπηλοί οκτώ λεπτά, είπε η Ζέκιτς, στην πραγματικότητα όλοι θα έπρεπε να φωνάζουν, για τον Κρίστιαν και για όσους υφίστανται σήμερα ανάλογα βασανιστήρια. Απηύθυνε συλλυπητήρια στην οικογένειά του και ζήτησε αλλαγές στο σύστημα φροντίδας των πιο ευάλωτων ομάδων.
Παραιτήσεις στην κλινική και τέσσερις προφυλακισμένοι
Ο Πέρις πέθανε στην Ψυχιατρική Κλινική «Άγιος Ιωάννης», στο Γιάνκομιρ του Ζάγκρεμπ. Τέσσερις ιατρικοί τεχνικοί βρίσκονται σε προδικαστική κράτηση, καθώς θεωρούνται ύποπτοι για ανθρωποκτονία με επιβαρυντικές περιστάσεις. Η Επιθεώρηση Υγείας εντόπισε παρατυπίες στον τρόπο που τεκμηριώθηκαν οι διαδικασίες σωματικού περιορισμού του ασθενούς.
Μετά τον θάνατο παραιτήθηκε η διευθύντρια της Κλινικής, Μάιντα Γκραχ. Την ίδια απόφαση πήραν η αναπληρώτριά της και η υποδιευθύντρια νοσηλευτικής. Αποχώρησαν επίσης τέσσερα από τα επτά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, μεταξύ τους και ο πρόεδρός του, Μιράντο Μρσίτς.
Η οικογένεια του Πέρις ανακοίνωσε μνημόσυνο για το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, στις 18:30, στην πλατεία Μπαν Γιόσιπ Γιελάτσιτς, δίπλα στο σιντριβάνι Μαντούσεβετς. Διευκρίνισε ότι πρόκειται για επίσημο οικογενειακό μνημόσυνο, χωρίς σχέση με άλλες εκδηλώσεις ή διαμαρτυρίες που είναι αφιερωμένες στον Πέρις.

































