Η Ρωσία μεταθέτει τη συζήτηση από την ειρήνη στην Ουκρανία στην ασφάλεια της Ευρώπης

Οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου που διεξάγει η Ρωσία στην Ουκρανία προχωρούν ελάχιστα. Σε αυτό το φόντο, η Μόσχα πιέζει έντονα για μια ευρύτερη και συνολική συμφωνία που θα αφορά την ασφάλεια της ίδιας της Ευρώπης.

Από τη στάση αυτή προκύπτουν βάσιμοι φόβοι ότι το Κρεμλίνο επιδιώκει να αναδιατάξει το μέλλον της ηπείρου και τον γεωπολιτικό της χάρτη, αποκλειστικά με τους δικούς του όρους.

Το Euronews αναφέρει ότι το Κίεβο είχε πιέσει σθεναρά για ευρωπαϊκή συμμετοχή στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις του Άμπου Ντάμπι. Ίσως, όμως, δεν περίμενε ότι η προσπάθεια αυτή θα έστρεφε τη διπλωματική προσοχή σε εντελώς διαφορετικό ερώτημα: ποιος πρέπει, τελικά, να εκπροσωπεί την Ευρώπη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Οι μετακινήσεις των Αμερικανών απεσταλμένων και η θέση του Ζελένσκι

Καθώς η διπλωματική διαδικασία εξελισσόταν μέσα στην εβδομάδα, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ έφυγαν από το Άμπου Ντάμπι για τη Μόσχα. Εκεί είχαν απευθείας συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και έπειτα κατευθύνθηκαν στο Δουβλίνο, όπου συναντήθηκαν με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Οι επαφές στο Άμπου Ντάμπι κατέληξαν σε καταρχήν συμφωνία για μεγάλη ανταλλαγή αιχμαλώτων. Δεν υπήρξε, ωστόσο, καμία ρηξικέλευθη εξέλιξη ούτε στην κατάπαυση του πυρός ούτε στον εδαφικό διακανονισμό. Το διπλωματικό βάρος μετατοπίστηκε σταδιακά στο ζήτημα της ευρωπαϊκής συμμετοχής στις επόμενες διαπραγματεύσεις και στις ευρύτερες ρυθμίσεις ασφαλείας της ηπείρου.

Το βράδυ της Πέμπτης, αμέσως μετά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς απεσταλμένους, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μίλησε στο Euronews. Προειδοποίησε ρητά να μην ανοίξει οποιαδήποτε συζήτηση για τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης, αν δεν έχει προηγηθεί ο τερματισμός του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία και η εξασφάλιση ισχυρών εγγυήσεων για το Κίεβο.

«Πολλά εξαρτώνται από το πότε και το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και αυτό θα έχει επιρροή σε όλα τα υπόλοιπα βήματα», είπε ο Ουκρανός πρόεδρος. Πρόσθεσε ότι «όλα αυτά τα βήματα θα γίνουν μετά το τέλος του πολέμου, μετά τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία». Υποστήριξε επίσης ότι η χώρα του αποτελεί ήδη αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και ότι η πιθανή ένταξή της στο ΝΑΤΟ θα καθορίσει τη μορφή που θα πάρουν οι μελλοντικές ρυθμίσεις για ολόκληρη την ήπειρο.

Η προειδοποίηση Μίχαλ για αποπροσανατολισμό πριν από την ειρήνη

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο Εσθονός πρωθυπουργός Κρίστεν Μίχαλ. Την Παρασκευή, σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους στο Δουβλίνο, προειδοποίησε ότι οι ατέρμονες συζητήσεις για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας κινδυνεύουν να αποσπάσουν την προσοχή από την άμεση προτεραιότητα, δηλαδή τον τερματισμό του πολέμου.

«Είναι μια νοητική παγίδα το να μιλάμε για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας πριν από την ειρήνη. Διότι αυτό ακριβώς κάνει ο Πούτιν. Μας βάζει να συζητάμε μεταξύ μας για τα δικά μας ζητήματα, αλλά όχι για το ζήτημα που έχει πραγματικά σημασία, δηλαδή την ειρήνη», δήλωσε ο Εσθονός ηγέτης. Ζήτησε παράλληλα να συνεχιστεί η ευρωπαϊκή στήριξη προς το Κίεβο και να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία, ιδίως καθώς η Μόσχα εντείνει τις επιθέσεις της σε ενεργειακές και πολιτικές υποδομές ενόψει του χειμώνα.

Η συζήτηση έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες ότι η Μόσχα θα μπορούσε να εργαλειοποιήσει τις διαπραγματεύσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ώστε να αναβιώσει μακροχρόνιες απαιτήσεις της επί της Ουκρανίας και να ενισχύσει τη θέση της πριν από συνομιλίες υψηλού επιπέδου που αναμένονται στην Κίνα. Την Πέμπτη, ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ ξεκαθάρισε ότι η ρωσική πλευρά περιμένει από τους Αμερικανούς απεσταλμένους να μεταφέρουν στο ακέραιο τα μηνύματα του Βλαντίμιρ Πούτιν στον Ζελένσκι, ενόψει και της επικείμενης συνάντησης Πούτιν και Τραμπ στην Κίνα.

Σενζέν, Μεγάλες Δυνάμεις και το αίτημα για νέα Γιάλτα

Το διπλωματικό πεδίο μεταφέρεται πλέον στην Ασία. Η Μόσχα πιέζει για τριμερή συνάντηση του Πούτιν, του Τραμπ και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στη Σενζέν, στις 18 και 19 Νοεμβρίου.

Μιλώντας στη ρωσική κρατική τηλεόραση, ο επικεφαλής των Ρώσων διαπραγματευτών, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, έδωσε το στίγμα των προθέσεων της Μόσχας. Επικαλέστηκε ανοιχτά την προοπτική μιας νέας διευθέτησης των Μεγάλων Δυνάμεων και έκανε σαφείς παραλληλισμούς με τις διασκέψεις του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στη Γιάλτα και το Πότσνταμ. «Το καθήκον τώρα είναι να δημιουργήσουμε ένα ολοκληρωμένο σύστημα ασφαλείας στην Ευρώπη που θα γίνει μια νέα, σύγχρονη Γιάλτα και ένα νέο Πότσνταμ», δήλωσε. Υποστήριξε ότι ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να εγγυηθεί την ειρήνη στην Ευρώπη «για δεκαετίες, ίσως και αιώνες», υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιεί τις ρωσικές απαιτήσεις.

Τα παραπάνω έρχονται σε αντίθεση με όσα αναμένονταν πριν από τις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος είχε αφήσει να εννοηθεί ότι Ουκρανία και Ρωσία είχαν επιδείξει κατ' ιδίαν «μια μικρή ευελιξία» στα αμφισβητούμενα εδάφη. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αναφέρει ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να βγει από τον πόλεμο με «ένα ελαφρώς διαφορετικό σχήμα».

Ο Μεντίνσκι, όμως, απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο συμβιβασμού. Απέρριψε οποιαδήποτε εδαφική ανταλλαγή στα ρωσοκρατούμενα εδάφη και τόνισε πως «όπου έχει υψωθεί η ρωσική σημαία, δεν πρέπει να υποσταλεί». Κατέστησε σαφές ότι η Μόσχα θα ικανοποιηθεί «μόνο όταν κερδίσουμε και υπογράψουμε μια ειρηνευτική συμφωνία με τους δικούς μας όρους».

Νυχτερινή επίθεση με 117 μη επανδρωμένα αεροσκάφη

Ενώ οι διπλωμάτες συζητούν την αρχιτεκτονική ασφαλείας του μέλλοντος, η Ρωσία συνεχίζει να πλήττει την Ουκρανία. Μέσα σε μία νύχτα οι ρωσικές δυνάμεις εξαπέλυσαν 117 μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), από τα οποία τα 63 ήταν αεριωθούμενα. Εννέα άνθρωποι σκοτώθηκαν και άλλοι 61 τραυματίστηκαν σε ολόκληρη τη χώρα. Στο Κίεβο, συντρίμμια ρωσικού drone προκάλεσαν μεγάλη πυρκαγιά σε νοσοκομείο της συνοικίας Σεβτσενκίβσκι και κατέστρεψαν μερικώς τον δεύτερο όροφο του κτιρίου.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow