Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, βρίσκεται σε φάση «εσωτερικής αναζήτησης». Ως τώρα τον θεωρούσαν τον διάδοχο του Ντόναλντ Τραμπ. Σύμμαχοι και σύμβουλοί του αναφέρουν, όμως, ότι έχει αρχίσει να ζυγίζει ξανά το ενδεχόμενο να διεκδικήσει το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων για το 2028. Οριστική απόφαση δεν έχει λάβει.
Μιλώντας στο CNN, άνθρωποι του περιβάλλοντός του άφησαν να εννοηθεί ότι η ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές στάθηκε σημείο καμπής για τον Βανς. Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό για τους Ρεπουμπλικάνους και για το κίνημα MAGA, που τον ανέδειξε το 2024. Παράλληλα, μόλις απέκτησε το τέταρτο παιδί του. Στο περιβάλλον του λένε ότι «ίσως αποφασίσει να αφοσιωθεί για λίγο στην οικογένειά του».
Ο Βανς, που λογίζονταν το αδιαφιλονίκητο φαβορί για τις προεδρικές του 2028, το ξανασκέφτεται. Οι σύμβουλοί του αναφέρουν πως «είναι μόλις 42 ετών. Μπορεί να επανέλθει όταν οι συνθήκες θα του επιτρέπουν να νικήσει…».
Η ανάρτηση που εκνεύρισε τον Τραμπ
Την επομένη των εκλογών ανέβασε ανάρτηση στην οποία απέδιδε την ήττα στον πόλεμο στο Ιράν. Το μήνυμα είχε διπλή ανάγνωση. Οι υποστηρικτές του το είδαν ως προανάκρουσμα προεδρικής εκστρατείας. Ταυτόχρονα, πολλοί κατάλαβαν ότι ο Βανς είχε εκνευρίσει τον Ντόναλντ Τραμπ και ότι έθετε ήδη το βασικό θέμα μιας μελλοντικής δικής του κούρσας.
Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος φέρεται να αναρωτιέται αν υπάρχει Ρεπουμπλικάνος ικανός να κερδίσει τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Το πολιτικό κλίμα που έχει διαμορφώσει ο Τραμπ δεν έχει προηγούμενο. Παραμένει, εξάλλου, ασαφές αν ο πόλεμος στο Ιράν θα τελειώσει.
«Αν δεν τερματίσουν τον πόλεμο στο Ιράν, κανένας Ρεπουμπλικάνος δεν έχει ελπίδες για το 2028», είπε σύμμαχός του.
Οι πιο ένθερμοι σύμμαχοί του πιστεύουν ότι πρέπει να δώσει τη μάχη και ότι θα την κερδίσει. Ανάμεσά τους ο Τέρι Σίλινγκ, πρόεδρος του American Principles Project, ισχυρής οργάνωσης που προωθεί κοινωνικά συντηρητικές θέσεις. «Είναι ουσιαστικά έτοιμος να αναλάβει τον ρόλο του αρχιστράτηγου, καθώς οδεύουμε προς μία από τις μεγαλύτερες μάχες», είπε.
Άλλοι Ρεπουμπλικάνοι, όπως ο Ρον ΝτεΣάντις, ο Τεντ Κρουζ και ο Μπράιαν Κεμπ, απλώς περιμένουν την απόφασή του. Αν δεν είναι υποψήφιος, οι δικές τους πιθανότητες αυξάνονται.
Το MAGA σε κατάρρευση
Τόσο ο Βανς όσο και ο νέος προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, βλέπουν τον συνασπισμό MAGA να καταρρέει. Τα εκλογικά αποτελέσματα το έδειξαν. Συμφωνούν ότι, για να διασωθεί, πρέπει να βρεθεί γρήγορη διέξοδος από τον πόλεμο. Κάτι μάλλον δύσκολο.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι, στην ουσία, κάθε πληθυσμιακή ομάδα που συνέβαλε στην εκλογή του Τραμπ το 2024 απομακρύνθηκε αποφασιστικά από αυτόν δύο χρόνια αργότερα. Άνδρες, νέοι, Λατινοαμερικανοί και λευκοί ψηφοφόροι χωρίς πανεπιστημιακή μόρφωση.
Δεν μπορεί πλέον να στηριχτεί στο μήνυμα κατά της Ουάσιγκτον και του κατεστημένου, εκείνο που τον οδήγησε πρώτα στη Γερουσία και έπειτα στην αντιπροεδρία. Ο ίδιος είναι πια κατεστημένο.
Δύο χρόνια μετά τις προεδρικές εκλογές, δεν μένει μεγάλο περιθώριο να συνεχίσει να επικρίνει τον Τζο Μπάιντεν και τους Δημοκρατικούς για τις δυσκολίες των Αμερικανών.
Η εκτίμηση ότι το MAGA έχει πεθάνει
Ο Ριτς Μπάρις, δημοσκόπος με στενούς δεσμούς με το κίνημα MAGA, δήλωσε στο CNN ότι η ζημιά είναι βαθύτερη από την απλή απογοήτευση των ψηφοφόρων. Οι υποστηρικτές του Τραμπ αισθάνονται προδομένοι από την αποτυχία του να καταστήσει τη ζωή πιο προσιτή οικονομικά. Αισθάνονται προδομένοι και από την αθέτηση της υπόσχεσής του να μην ξεκινήσει νέους πολέμους στο εξωτερικό.
Εκτιμά ότι το καλύτερο που μπορεί να κάνει ο Βανς είναι «να μαζέψει τα συντρίμμια» και να κάνει κάτι νέο.
«Το κίνημα MAGA έχει πεθάνει», λέει. «Το πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει ο αντιπρόεδρος είναι ότι πρέπει να κινητοποιήσει (τους ψηφοφόρους του MAGA) και να τους κάνει να πιστέψουν ξανά. Το όνομα των Ρεπουμπλικανών έχει χάσει εντελώς την αξιοπιστία του στα μάτια τους».
Για τον Μπάρις, η υποψηφιότητα του Βανς θα σώσει τους Ρεπουμπλικάνους. Φίλος του αντιπροέδρου, συντηρητικός σχολιαστής και επικριτής του Τραμπ, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να κατέβει υποψήφιος με τρίτο κόμμα. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ανατρέψει το πολιτικό σκηνικό το 2028. «Γι’ αυτό πιστεύω ότι ο Βανς αποτελεί τη μόνη διέξοδο», είπε ο Μπάρις. «Είναι απολύτως αδύνατο να κερδίσουν αν δεν γεφυρώσουν αυτά τα ρήγματα».
Ο μηχανισμός που διαλύεται
Διαλύεται, ταυτόχρονα, και ο πολιτικός μηχανισμός που θα χρειαζόταν ο Βανς για να κάνει προεδρική εκστρατεία. Πολλοί μηχανισμοί του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που διαχειρίζονται μεγάλα κεφάλαια, όπως το MAGA Inc. και το America PAC, δέχθηκαν σημαντικά πλήγματα στις ενδιάμεσες. Δεν είναι σαφές αν θα συνεχίσουν να τον στηρίζουν ενόψει του 2028.
Συντριπτικές ήττες υπέστησαν και οι υποψήφιοι που στήριξε η Turning Point USA, η οργάνωση που είχε στηρίξει τον Βανς.
Οι σύμμαχοί του, πάντως, υποβαθμίζουν αυτές τις δυσκολίες. Διαβεβαιώνουν ότι, εάν αποφασίσει να θέσει υποψηφιότητα, θα υπάρξει αναμφίβολα ισχυρή οικονομική μηχανή για τη στήριξη της εκστρατείας του. Θα βοηθήσουν, προσθέτουν, και οι στενές σχέσεις του με τον Έλον Μασκ και τον υπερσυντηρητικό πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της PayPal, Πίτερ Τιλ.
Επιπλέον, ομάδα δωρητών στενά συνδεδεμένη με τον Βανς, γνωστή ως «Rockbridge Network», συγκεντρώθηκε αυτή την εβδομάδα στο Χιούστον για να ανασυνταχθεί, εν αναμονή της απόφασής του.
Το ερώτημα της στήριξης από τον Τραμπ
Μετά την «απαγόρευση» του Τραμπ στον Βανς να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, που προς το παρόν έχει ερμηνευθεί ως «πάγος», τίθεται το ερώτημα αν ο Αμερικανός πρόεδρος είναι διατεθειμένος να δηλώσει στήριξη σε ενδεχόμενη υποψηφιότητά του. Τίθεται και το τι συνέπειες μπορεί να έχει αν το κάνει.
Η κριτική του Βανς για τον πόλεμο στο Ιράν, την επομένη των εκλογών, δεν αποτέλεσε έκπληξη για όσους έχουν συζητήσει μαζί του ιδιωτικά το θέμα. Είχε εκφράσει τις επιφυλάξεις του απευθείας στον Τραμπ, ακόμη και πριν εξαπολυθούν τα πλήγματα. Ο αντιπρόεδρος είχε, επίσης, ενημερώσει τον Ντόναλντ Τραμπ για τη δήλωσή του.
Πλέον, πάντως, όλοι αναγνωρίζουν ότι ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Τζέι Ντι Βανς αχνοφαίνεται μια λεπτή ένταση.
Το 2024 ο Βανς συμπεριλήφθηκε στο ψηφοδέλτιο εν μέρει για να παραλάβει τη σκυτάλη από τον Τραμπ. Ο πρόεδρος, όμως, δεν έχει δηλώσει ότι θα στηρίξει τον αντιπρόεδρό του, σε περίπτωση που ο τελευταίος θέσει υποψηφιότητα.
Ο Βανς, από την πλευρά του, έχει πει ότι αναμένει τη στήριξη του προέδρου, εάν αποφασίσει να μπει στην κούρσα.
Κατ’ ιδίαν, ο Τραμπ έχει πει στο περιβάλλον του ότι θέλει να μείνει για λίγο καιρό εκτός της προκριματικής διαδικασίας. Θέλει να δει πώς θα εξελιχθεί η πορεία των διαφόρων υποψηφίων, πριν πάρει θέση υπέρ κάποιου. Στην εκπομπή «60 Minutes», όταν ρωτήθηκε αν τελικά θα στηρίξει κάποιον υποψήφιο, απάντησε: «Πιθανόν, όχι απαραίτητα».
Χωρίς προφανή διάδοχο του Τραμπ
Σύμφωνα με το CNN, πρόσωπο υπεύθυνο για τη συγκέντρωση πόρων για τον Τραμπ δήλωσε ότι η ανάρτηση του Βανς στο X ερμηνεύτηκε ευρέως ως ένδειξη ότι κλίνει προς την είσοδό του στην εκλογική αναμέτρηση. Ο Μπάρις χαρακτήρισε την κίνηση ως την πρώτη φορά που κάποιος από τον στενό κύκλο του Τραμπ αναγνώρισε τον θυμό που νιώθουν πολλοί από τους υποστηρικτές του. Ορισμένα στελέχη του περιβάλλοντος του προέδρου ανέφεραν, κατ’ ιδίαν, ότι χάρηκαν που κάποιος είπε επιτέλους ανοιχτά αυτό που όλοι σκέφτονταν αλλά δεν τολμούσαν να εκφράσουν.
Ο Σίλινγκ, που εξακολουθεί να στηρίζει τον Βανς, παραδέχθηκε ωστόσο ότι οι ενδιάμεσες εκλογές έχουν αλλάξει δραματικά τα δεδομένα στην κούρσα για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων. «Πιστεύω ότι το τοπίο έχει αλλάξει ριζικά», δήλωσε, «και δεν υπάρχει κάποιος προφανής διάδοχος».

































