Αδιέξοδο στο γαλλικό Κοινοβούλιο για τον προϋπολογισμό του 2027

Οι διαβουλεύσεις για το Σχέδιο Νόμου για τον Προϋπολογισμό (PLF) του 2027 διεξάγονται με φόντο μια απρόσμενη μακροοικονομική εξέλιξη στη γαλλική οικονομία, σύμφωνα με σημείωμα της ελληνικής πρεσβείας στο Παρίσι. Ο αρχικός κυβερνητικός σχεδιασμός προέβλεπε ανάπτυξη 0,5% και πληθωρισμό 2,1% για το 2026, με στόχο ανάπτυξη 1% και πληθωρισμό 1,8% το 2027, ώστε το έλλειμμα να περιοριστεί στο 5% του ΑΕΠ.

Οι θεσμοί κρίνουν πλέον υπεραισιόδοξη την πρόβλεψη για μεγέθυνση 1%. Τα νεότερα ρεαλιστικά σενάρια περιορίζουν την ανάπτυξη μεταξύ 0,3% και 0,4%. Υπό αυτές τις συνθήκες, το Υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζει επίσημα ότι τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής που έχουν ήδη προταθεί, ύψους 43 δισεκ. ευρώ, δεν αρκούν για να διασφαλιστεί ο δημοσιονομικός στόχος και προαναγγέλλει την ανάγκη περαιτέρω δραστικών παρεμβάσεων.

Για το τρέχον έτος, το Υπουργείο διατηρεί τον αναθεωρημένο στόχο ελλείμματος στο 5,4%. Την ύφεση, στο -0,1% το γ’ τρίμηνο, δεν την αποδίδει μόνο στο ενεργειακό κόστος και τα υψηλά επιτόκια, αλλά και στην πολιτική αβεβαιότητα, που έχει περιορίσει αισθητά τις εταιρικές επενδύσεις, καθώς και στις πρωτοφανείς ξηρασίες που έπληξαν τη χώρα.

Για να συγκρατηθεί το έλλειμμα, ενώ το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους εκτινάχθηκε κατά 3,5 δισεκ. ευρώ πάνω από τον αρχικό προϋπολογισμό, η γαλλική κυβέρνηση προχώρησε σε επώδυνες περικοπές μέσω του διορθωτικού προϋπολογισμού (PLFG). Ακύρωσε πιστώσεις 1,2 δισεκ. για την ενέργεια και 600 εκατ. ευρώ από το επενδυτικό πρόγραμμα «France 2030». Παράλληλα, αναγκάστηκε να εγγράψει πρόσθετες δαπάνες 1 δισεκ. ευρώ για την κάλυψη επισφαλειών από τα Κρατικά Εγγυημένα Δάνεια (PGE).

Το δυσμενές περιβάλλον

Σε αυτό το δυσμενές περιβάλλον, το κυβερνητικό σχέδιο αναδιανομής των βαρών προέβλεπε σημαντικές δημοσιονομικές επιβαρύνσεις για τους συνταξιούχους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, οι συνταξιούχοι καλούνταν να αναλάβουν έως και το 60% της συνολικής δημοσιονομικής προσπάθειας των νοικοκυριών, δηλαδή 5,2 δισεκ. ευρώ. Για την επίτευξη του στόχου, η κυβέρνηση πρόκρινε δύο βασικά μέτρα: τη μη τιμαριθμική αναπροσαρμογή των συντάξεων άνω των 1.260 ευρώ και την επιβολή πλαφόν στην έκπτωση φόρου 10%, με εκτιμώμενη απόδοση 1,4 δισεκ. ευρώ. Και οι δύο παρεμβάσεις, όμως, συνάντησαν ισχυρές αντιστάσεις και απορρίφθηκαν από τους βουλευτές, ανατρέποντας τον αρχικό σχεδιασμό.

Η μη έγκριση των προτεινόμενων μέτρων καθιστά ακόμη πιο επισφαλή τη συνολική ισορροπία της Κοινωνικής Ασφάλισης, που ήδη πιέζεται από δύο πλευρές. Από τη μία, η αναστολή της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης εκτιμάται ότι προκάλεσε φέτος ένα απρόσμενο κύμα 905.000 αιτημάτων πρόωρης αποχώρησης. Από την άλλη, ο κυβερνητικός στόχος να περιοριστεί η αύξηση των εθνικών δαπανών υγείας (ONDAM) αυστηρά στο 2% για το 2027 έχει διακηρυχθεί, είναι όμως πλέον εξαιρετικά αβέβαιος.

Ανάλογη πίεση δέχεται και ο επιχειρηματικός τομέας, αφού ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει αύξηση των υποχρεωτικών κρατήσεων κατά 0,3% του ΑΕΠ το 2027. Στο ύψος της επιβάρυνσης καταγράφεται σημαντική απόκλιση. Το Υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει το πρόσθετο κόστος στα 6,5 δισεκ. ευρώ, ενώ η εργοδοτική ομοσπονδία (MEDEF) εκτιμά ότι θα προσεγγίσει τα 20 δισεκ. ευρώ.

Στα προτεινόμενα μέτρα για την άντληση των σχετικών πόρων περιλαμβάνονται η αναμόρφωση του καθεστώτος μεταβίβασης επιχειρήσεων, με σκοπό τον περιορισμό των φορολογικών απαλλαγών, και η παράταση της ειδικής εισφοράς για τις μεγάλες εταιρείες. Κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου στην Εθνοσυνέλευση, όμως, η καταψήφιση της ειδικής εισφοράς, μαζί με τη διαγραφή άλλων επιμέρους άρθρων, περιόρισε αισθητά τα προσδοκώμενα δημόσια έσοδα.

Η φορολογία

Το φορολογικό σκέλος του προϋπολογισμού τροποποιήθηκε εκτεταμένα, έπειτα από εξέταση περίπου 3.400 τροπολογιών, και τελικά καταψηφίστηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια στις 4 Νοεμβρίου, με 458 ψήφους κατά. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, αν το κείμενο είχε υιοθετηθεί με τις αλλαγές που ενέκρινε η Εθνοσυνέλευση, το έλλειμμα θα παρουσίαζε σημαντική απόκλιση και θα προσέγγιζε το 5,9% του ΑΕΠ.

Στην εκτίμηση αυτή της κυβέρνησης, που μεταφράζεται σε δημοσιονομική επιδείνωση κατά 26 δισεκ. ευρώ, δεν συνυπολογίστηκαν τα δυνητικά έσοδα από σειρά νέων φόρων που προστέθηκαν στο νομοσχέδιο με τροπολογίες της αριστερής αντιπολίτευσης. Οι τροπολογίες υπερψηφίστηκαν από την Εθνοσυνέλευση, το Υπουργείο Οικονομικών όμως τις αγνόησε στους τελικούς υπολογισμούς, κρίνοντάς τες νομικά ανεφάρμοστες ή μη κοστολογήσιμες.

Ανάλογη εμπλοκή παρατηρήθηκε και στο σκέλος των δαπανών, κατά την επεξεργασία του από την αρμόδια Επιτροπή Οικονομικών. Με επιμέρους τροπολογίες της αντιπολίτευσης εγκρίθηκαν πρόσθετες δαπάνες 49 δισεκ. ευρώ, το τελικό κείμενο όμως, εκτενώς τροποποιημένο, καταψηφίστηκε στο σύνολό του από την Επιτροπή. Αξιολογώντας την πορεία των συζητήσεων, ο υπουργός Δημοσίων Λογαριασμών, David Amiel, επεσήμανε στην Εθνοσυνέλευση ότι το νομοσχέδιο του προϋπολογισμού επιδέχεται διορθώσεις, μια ενδεχόμενη δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική απόκλιση όμως θα δημιουργούσε μη αναστρέψιμες συνέπειες.

Μετά την προχθεσινή καταψήφιση, το νομοσχέδιο διαβιβάστηκε αυτόματα στη Γερουσία, στην αρχική κυβερνητική του μορφή. Στην Άνω Βουλή, η νέα γενική εισηγήτρια του προϋπολογισμού, Christine Lavarde, εκ μέρους του κόμματος των Ρεπουμπλικανών (LR), παρουσίασε ιδιαίτερα επικριτική έκθεση και χαρακτήρισε εξαιρετικά επισφαλή την κυβερνητική πρόβλεψη για ανάπτυξη 1%. Στο πλαίσιο ευρύτερης πολιτικής κριτικής, η έκθεση αποτιμά αρνητικά την οικονομική διαχείριση της τελευταίας δεκαετίας και κάνει λόγο για σημαντική επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών.

Ο κίνδυνος κρίσης χρέους

Η γενική εισηγήτρια προειδοποίησε για τον κίνδυνο ενδεχόμενης κρίσης χρέους και για μια διαφαινόμενη «ιταλοποίηση» (italianisation) της γαλλικής οικονομίας. Υπογράμμισε ότι το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους εκτιμάται πως θα ανέλθει στα 125,8 δισεκ. ευρώ έως το 2030, έναντι 79,2 δισεκ. ευρώ το 2026.

Υπό αυτό το πρίσμα, η γερουσιακή πλειοψηφία προκρίνει διαφορετική δημοσιονομική στρατηγική: τη σταθερή μετατόπιση του βάρους από την αύξηση των φορολογικών εσόδων στη δραστική συγκράτηση των κρατικών δαπανών, με παράλληλη ελάφρυνση της οικονομικής συνεισφοράς της τοπικής αυτοδιοίκησης που είχε αρχικά προβλεφθεί.

Σε θεσμικό επίπεδο, το κοινοβουλευτικό αδιέξοδο οδηγεί την εκτελεστική εξουσία στην εξέταση εναλλακτικών στρατηγικών. Πέρα από την ενδεχόμενη ενεργοποίηση του άρθρου 49.3 του Συντάγματος, η κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο νομοθέτησης μέσω συνταγματικών διαταγμάτων (ordonnances), βάσει του άρθρου 47, εφόσον η προθεσμία των 70 ημερών για την ολοκλήρωση των κοινοβουλευτικών συζητήσεων περάσει άπρακτη.

Η διάταξη αυτή, όμως, επιτρέπει αποκλειστικά την εφαρμογή του αρχικού σχεδίου νόμου, που στηρίζεται στην πρόβλεψη για ανάπτυξη 1%, η οποία θεωρείται πλέον υπεραισιόδοξη. Ως ορθότερη επιλογή προκρίνεται η άμεση κατάθεση διορθωτικού νομοσχεδίου αμέσως μετά την έκδοση των διαταγμάτων. Η κίνηση κρίνεται επιβεβλημένη, ώστε να ενσωματωθούν απρόσκοπτα οι αναγκαίες νεότερες δημοσιονομικές παρεμβάσεις.

Η συσσωρευμένη δημοσιονομική και πολιτική πίεση αποτυπώνεται πλέον με σαφήνεια και στο κοινωνικό πεδίο. Αντιδρώντας στη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης, τα συνδικάτα προχώρησαν χθες σε μαζικές πανεθνικές κινητοποιήσεις. Σύμφωνα με τις αρχές, συγκεντρώθηκαν 575.000 διαδηλωτές. Απαντώντας στις αντιδράσεις, ο πρωθυπουργός Sébastien Lecornu ανακοίνωσε τη σύγκληση έκτακτης Κοινωνικής Διάσκεψης (Conférence Sociale) με τους κοινωνικούς εταίρους την προσεχή Δευτέρα.

Βασικό αντικείμενο της Διάσκεψης αναμένεται να είναι οι μισθολογικές αναπροσαρμογές και το επίπεδο του κατώτατου μισθού (SMIC). Η έκβαση των συνομιλιών κρίνεται καθοριστική, καθώς αναδεικνύει τη δυσχερή θέση της εκτελεστικής εξουσίας, που καλείται να βρει ισορροπία ανάμεσα στα στενά δημοσιονομικά περιθώρια και στις εντεινόμενες κοινωνικές διεκδικήσεις.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow