Η ΕΚΤ προειδοποιεί το Eurogroup για κίνδυνο νέων απλήρωτων δανείων

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί για ενδεχόμενα νέα απλήρωτα δάνεια, καθώς το ακριβό ενεργειακό κόστος και οι δυσκολότεροι όροι χρηματοδότησης πιέζουν τις επιχειρήσεις. Στην ενημέρωση που απηύθυνε στο Eurogroup, η επικεφαλής της τραπεζικής εποπτείας Κλαούντια Μπουχ επισημαίνει ότι οι πιέσεις αυτές μπορούν να υποβαθμίσουν την ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων, θέτοντας ενώπιον των υπουργών Οικονομικών τον κίνδυνο να προκύψουν νέα «φέσια».

Η προειδοποίηση στρέφει την προσοχή στις αντοχές όσων έχουν ήδη δανειστεί. Επιχείρηση που εξακολουθεί να καταβάλλει τις δόσεις της μπορεί, αν η επιβάρυνση παραταθεί, να εξαντλήσει τα διαθέσιμά της, να περικόψει επενδύσεις και τελικά να χρειαστεί ρύθμιση. Το κρίσιμο στάδιο προηγείται της αθέτησης πληρωμών: το δάνειο μένει ενήμερο, όμως η επιχείρηση χάνει σταδιακά την οικονομική δυνατότητα να το εξυπηρετεί.

Η ενημέρωση της ΕΚΤ περιγράφει τραπεζικό κλάδο με ισχυρά κεφάλαια και ρευστότητα, καθώς και με ποιότητα ενεργητικού που παραμένει γενικά σταθερή. Ταυτόχρονα επισημαίνει ότι η άνοδος των επιτοκίων αναφοράς και η διεύρυνση των spreads, μετά την ανατιμολόγηση του κρατικού χρέους, ανεβάζουν ήδη το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών. Πιο εκτεθειμένες εμφανίζονται οι επιχειρήσεις που πλήττονται από τις υψηλές τιμές ενέργειας και από την ευπάθεια των διεθνών αλυσίδων παραγωγής.

Δανεισμός και ανάγκες της καθημερινότητας

Η πίεση βαραίνει περισσότερο όταν οι επιχειρήσεις χρειάζονται χρηματοδότηση για να συνεχίσουν να λειτουργούν, ενώ οι τράπεζες γίνονται ολοένα πιο επιλεκτικές. Στην έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της ΕΚΤ, η αυστηροποίηση των κριτηρίων για τα επιχειρηματικά δάνεια στο τρίτο τρίμηνο ξεπέρασε τις προσδοκίες των ίδιων των τραπεζών, με εντονότερη επιβάρυνση για τις μικρομεσαίες. Τη στάση αυτή εξηγούν η αυξημένη αντίληψη κινδύνου και η μικρότερη διάθεση ανάληψής του.

Παράλληλα, η ζήτηση δανείων για επενδύσεις από μικρομεσαίες επιχειρήσεις υποχώρησε, ενώ οι ανάγκες για αποθέματα και κεφάλαιο κίνησης συνέχισαν να ενισχύουν τη ζήτηση χρηματοδότησης. Για την ευρωπαϊκή οικονομία διαμορφώνεται έτσι μια ανησυχητική απόκλιση: η καθημερινή λειτουργία εξακολουθεί να απαιτεί χρήματα, αλλά η διάθεση για επενδύσεις εξασθενεί. Οι τράπεζες αναφέρουν επίσης ότι οι δείκτες πιστωτικής ποιότητας επηρεάζουν ήδη τις εγκρίσεις τους προς αυστηρότερη κατεύθυνση και αναμένουν περαιτέρω επίδραση στα επιχειρηματικά δάνεια στο τελευταίο τρίμηνο του έτους.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, επιχείρηση με περιορισμένη ρευστότητα μπορεί να βρεθεί με μεγαλύτερες ανάγκες χρηματοδότησης και με δυσκολότερη πρόσβαση σε αυτήν. Αν χρειαστεί να ανανεώσει παλαιότερο δανεισμό με βαρύτερους όρους, η επιβάρυνση προστίθεται σε λογαριασμούς που ήδη δυσκολεύεται να καλύψει. Εκεί δοκιμάζεται αν μια έγκαιρη ρύθμιση μπορεί να αποκαταστήσει τη δυνατότητα πληρωμής ή αν απλώς μεταφέρει το πρόβλημα στην επόμενη λήξη.

Δάνεια πριν φτάσουν στο «κόκκινο»

Για την Ελλάδα, όπου η μείωση των προβληματικών δανείων αποτέλεσε βασική προϋπόθεση ώστε οι τράπεζες να επιστρέψουν στη χρηματοδότηση της οικονομίας, η αποτροπή νέων καθυστερήσεων αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει οριακή επιδείνωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων σε ατομική βάση διαμορφώθηκε τον Ιούνιο στο 3,4%, από 3,3% στο τέλος του 2025.

Η εικόνα δεν εξαντλείται στα δάνεια που είναι ήδη προβληματικά. Στα εποπτικά στοιχεία της ΕΚΤ για τους τέσσερις σημαντικούς ελληνικούς τραπεζικούς ομίλους, δάνεια 12,29 δισ. ευρώ κατατάσσονταν στο τέλος του δεύτερου τριμήνου στην κατηγορία Stage 2, στην οποία εντάσσονται χρηματοδοτήσεις με σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου μετά την αρχική χορήγησή τους. Από το ποσό αυτό, 5,76 δισ. ευρώ αφορούσαν μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Το ποσοστό των επιχειρηματικών δανείων της κατηγορίας αυτής ανερχόταν στο 4,97%, ενώ στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έφτανε στο 8,27%.

Το ζητούμενο για τις επενδύσεις

Η χρηματοοικονομική θέση των ελληνικών τραπεζών παραμένει εύρωστη, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, και επιτρέπει τη στήριξη των επενδύσεων με νέες πιστώσεις. Στην εγχώρια έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων, τα επιχειρηματικά κριτήρια και οι συνολικοί όροι παρέμειναν αμετάβλητοι στο τρίτο τρίμηνο, όπως και η αναλογία των αιτήσεων που απορρίφθηκαν.

Για την οικονομική πολιτική, όμως, η δυνατότητα των τραπεζών να δανείζουν χρειάζεται να συναντά επιχειρήσεις που μπορούν να αναλάβουν και να εξυπηρετήσουν τη χρηματοδότηση. Όταν η ρευστότητα κατευθύνεται στην κάλυψη ανατιμήσεων και υφιστάμενων υποχρεώσεων, περιορίζονται τα χρήματα για επέκταση της παραγωγής και νέες θέσεις εργασίας, ακόμη και χωρίς να εμφανιστεί απλήρωτη δόση.

Στην ίδια ενημέρωση προς το Eurogroup, η Μπουχ επισημαίνει ότι το αυξημένο δημόσιο χρέος περιορίζει τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να απορροφήσουν μελλοντικούς κραδασμούς. Αν η ενεργειακή πίεση παραταθεί, οι επιχειρήσεις μπορεί να βρεθούν με λιγότερες αντοχές και τα κράτη με μικρότερη ευχέρεια στήριξης.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow