Μυστικό ρωσικό δίκτυο επιχείρησε να αξιοποιήσει τις ταραχές που ξέσπασαν πρόσφατα στη Γαλλία, σύμφωνα με εσωτερική έκθεση της ΕΕ στην οποία παραπέμπει το Reuters. Μέσω των social media επιδίωξε να συνδέσει τα επεισόδια με την ανεξέλεγκτη μετανάστευση και να εμφανίσει τη γαλλική κυβέρνηση ως ανίκανη.
Σε ξεχωριστή εσωτερική έκθεση αξιολόγησης, που συνέταξε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών και που επίσης έφτασε στο Reuters, διαπιστώνεται ότι λογαριασμοί συνδεόμενοι με το Ισραήλ και το αμερικανικό κίνημα MAGA προώθησαν κι αυτοί «εχθρικά αφηγήματα» για τις ταραχές. Τα συνέδεσαν με τον ριζοσπαστικό ισλαμισμό και τη μετανάστευση.
Οι δύο εκθέσεις για τη Γαλλία αποτυπώνουν, στο σύνολό τους, τον τρόπο με τον οποίο εξωτερικοί παράγοντες επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την εσωτερική αναταραχή για δικούς τους πολιτικούς στόχους. Αυτό προκύπτει από την ανάλυση Ευρωπαίων ειδικών στην παραπληροφόρηση.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΕ, κρυφό ρωσικό δίκτυο με την ονομασία Operation Overload διένειμε βίντεο που παρουσιάζονταν ως ρεπορτάζ δυτικών μέσων ενημέρωσης, με αποδέκτη το κοινό στη Γαλλία. Ορισμένα υποστήριζαν ψευδώς ότι μετανάστες βίασαν διαδηλωτές ή ότι επίκειντο τρομοκρατικές επιθέσεις.
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε σε ερώτημα του Reuters. Τον Αύγουστο, ωστόσο, η εκπρόσωπος Μαρία Ζαχάροβα είχε απορρίψει κατηγορίες γαλλικής κρατικής υπηρεσίας εποπτείας για διάδοση παραπληροφόρησης σχετικά με τις γαλλικές εκλογές του 2027. Δήλωσε ότι δεν θα ήταν «το τελευταίο κατασκεύασμα που θα χρησιμοποιήσουν οι αρχές για να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη».
Οι ταραχές ξέσπασαν τον προηγούμενο μήνα σε πολλές πόλεις της Γαλλίας. Διαδηλώσεις για την άνοδο του κόστους ζωής και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών βγήκαν εκτός ελέγχου και κατέληξαν σε ορισμένα από τα σοβαρότερα επεισόδια βίας των τελευταίων δεκαετιών.
Η ανάλυση της ΕΕ καλύπτει το διάστημα από τις 7 έως τις 21 Οκτωβρίου. Εκτιμά ότι η Ρωσία επιδίωξε να «παρουσιάσει τη γαλλική ηγεσία ως αδύναμη και ολοένα πιο αυταρχική».
«Τέτοια γεγονότα προσφέρουν ευκαιρίες για την υπονόμευση των εθνικών κυβερνήσεων, την καλλιέργεια φόβου και διχασμού και τη διαμόρφωση των αντιλήψεων της κοινής γνώμης ενόψει εκλογών», αναφέρει το έγγραφο της ΕΕ. Το συνέταξαν ειδικοί της παραπληροφόρησης στη διπλωματική υπηρεσία της Ένωσης.
Οι ερευνητές δεν εντόπισαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Μόσχα ή άλλοι παράγοντες υποκίνησαν ή κλιμάκωσαν τις διαδηλώσεις. Τη δραστηριότητα τη χαρακτήρισαν «ευκαιριακή εκμετάλλευση της αναταραχής».
Τα social media χρησιμοποιούνται ως όπλο επιρροής στην κοινή γνώμη χωρών που αντιμετωπίζονται ως εχθρικές.
Οι προβολές που καταγράφηκαν
Από την έκθεση του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών προκύπτει ότι οι 10 αναρτήσεις φιλορωσικών κύκλων στο X με τη μεγαλύτερη προβολή για τις ταραχές συγκέντρωσαν 2,8 εκατομμύρια προβολές, από τις 16 έως τις 18 Οκτωβρίου.
Το νούμερο αυτό ήταν πάντως πολύ μικρότερο από τις προβολές αναρτήσεων που προέρχονταν από λογαριασμούς συνδεόμενους με το MAGA, καθώς και από ισραηλινούς αξιωματούχους και πρόσωπα επιρροής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι 10 αναρτήσεις για τα επεισόδια με τη μεγαλύτερη απήχηση, από αξιωματούχους, μέσα ενημέρωσης και πρόσωπα επιρροής που συνδέονται με το κίνημα MAGA, ξεπέρασαν τα 49 εκατομμύρια προβολές από τις 16 έως τις 18 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την έκθεση του γαλλικού υπουργείου.
Την ίδια περίοδο, οι 10 πιο προβεβλημένες αναρτήσεις ισραηλινών αξιωματούχων, κυβερνητικών λογαριασμών, μέσων ενημέρωσης και προσώπων επιρροής συγκέντρωσαν πάνω από 35 εκατομμύρια προβολές.
Ανταγωνισμός για τα αφηγήματα
Η Ελίνα Τρέιγκερ, ανώτερη πολιτική επιστήμονας στη δεξαμενή σκέψης RAND Corporation, δήλωσε ότι τέτοιες εκστρατείες μετέχουν σε μακροχρόνιο «ανταγωνισμό αφηγημάτων». Αυτός μπορεί, με τον καιρό, να διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι δυτικές δημοκρατίες στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν.
Κατά την Τρέιγκερ, οι εκστρατείες τροφοδοτούν την αντιμεταναστευτική αντίδραση, η οποία ωθεί τους Ευρωπαίους ψηφοφόρους προς τα πολιτικά άκρα.
Γάλλοι αξιωματούχοι, όταν κλήθηκαν να σχολιάσουν, παρέπεμψαν το Reuters σε δηλώσεις του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Στις 21 Οκτωβρίου είχε αναφέρει ότι δεν υπήρχαν ορατές ενδείξεις ξένης παρέμβασης πίσω από τις διαδηλώσεις, είχε όμως σημειωθεί «χειραγώγηση της πληροφόρησης από ξένους παράγοντες».
Η επιχείρηση και η δυσφήμηση
Η έκθεση της ΕΕ αναφέρει ότι η ρωσική επιχείρηση Operation Overload, που βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Σεπτέμβριο του 2023, έχει στοχοποιήσει «δημόσια πρόσωπα, θεσμούς και μέσα ενημέρωσης» της Δύσης. Ο σκοπός είναι «να πλήξει την αξιοπιστία τους και να υπονομεύσει τη στήριξή τους προς την Ουκρανία, προωθώντας παράλληλα περιεχόμενο ευθυγραμμισμένο με τα ρωσικά συμφέροντα».
Η δραστηριότητά της «αποσκοπούσε επίσης στην υπονόμευση της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δίνουν προτεραιότητα στην Ουκρανία έναντι των εσωτερικών προβλημάτων τους», σημειώνει η έκθεση.
Το Institute for Strategic Dialogue, δεξαμενή σκέψης με έδρα τη Βρετανία, έγραψε σε έκθεσή του πέρυσι ότι η Operation Overload αποτελεί «μια επίμονη και μεγάλης κλίμακας ρωσική επιχείρηση επιρροής μέσω της πληροφόρησης. Υποδύεται αξιόπιστες πηγές για να σπείρει διχόνοια, σύγχυση και δυσπιστία».
«Η επιχείρηση δημιουργεί και δημοσιεύει βίντεο που μοιάζουν με ειδησεογραφικά ρεπορτάζ, χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να κλωνοποιεί τις φωνές ειδικών, κατασκευάζει πλαστούς τίτλους εφημερίδων και παραποιεί εικόνες», ανέφερε το ινστιτούτο. Πρόσθεσε ότι η επιχείρηση «μετατοπίζει τη δράση της από χώρα σε χώρα, εκμεταλλευόμενη κρίσεις και δημόσιες αντιπαραθέσεις».
Η γαλλική υπηρεσία καταπολέμησης της παραπληροφόρησης Viginum δημοσίευσε το 2024 αναλυτική έκθεση για την Operation Overload και για ανάλογες ρωσικές επιχειρήσεις. Γάλλοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι οι επιχειρήσεις αυτές επανεμφανίζονται σε διαδηλώσεις, εκλογές ή άλλες περιστάσεις που προσφέρουν ευκαιρίες δυσφήμησης της Γαλλίας.

































