Ιστορικές πρωτιές και ρεκόρ για τις Δημοκρατικές γυναίκες στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ

Η έντονη απόρριψη του Ρεπουμπλικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και των πολιτικών του, μαζί με τη σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, δεν εξαντλεί όσα άφησαν οι τελευταίες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί μετρούν και πολλές ιστορικές πρωτιές.

Η «παλέτα» των νικητών της κάλπης δεν είναι μόνο πολυσυλλεκτική. Ο Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ γίνεται ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής στα χρονικά της χώρας και ο Κρις Πάπας ο πρώτος άνδρας γερουσιαστής που είναι ανοιχτά ομοφυλόφιλος.

Απέναντι στον λευκό χριστιανικό εθνικισμό και στην τοξική αρρενωπότητα του τραμπικού κινήματος MAGA, γυναίκες του Δημοκρατικού Κόμματος εξελέγησαν σε αιρετά αξιώματα σε αριθμό και με ποικιλομορφία χωρίς ιστορικό προηγούμενο.

Οι εκλογές τους καλύπτουν από το ομοσπονδιακό έως το πολιτειακό επίπεδο. Νίκησαν και σε πολιτείες που έως την 3η Νοεμβρίου θεωρούνταν απόρθητα «κάστρα» των Ρεπουμπλικανών.

Από τα ρεπουμπλικανικά προπύργια του Τέξας και του Οχάιο ώς τη Μινεσότα, το Κολοράντο και το Νέο Μεξικό, οι νίκες τους έριξαν τη μία «γυάλινη οροφή» μετά την άλλη.

Με το «μπλε τσουνάμι», στο Καπιτώλιο φτάνουν περισσότερες Δημοκρατικές γυναίκες από κάθε προηγούμενη φορά.

Στις πολιτείες των ΗΠΑ, η εκλογή τους σε θέσεις κυβερνητών καταρρίπτει νέο ρεκόρ.

Πρωτοφανείς είναι και οι αριθμοί στην πολιτική εκπροσώπηση γυναικών από μειονοτικές ομάδες.

Ορισμένες αναμετρήσεις βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της καταμέτρησης. Από τον προσεχή Ιανουάριο στο νέο Κογκρέσο θα υπηρετούν τουλάχιστον 31 Αφροαμερικανές και 26 Λατίνες, πάνω από τα προηγούμενα ρεκόρ των 30 του 2024 και των 21 αντιστοίχως.

Τη λίστα συμπληρώνουν τουλάχιστον 3 αυτόχθονες γυναίκες, ιθαγενείς Αμερικανές, ιθαγενείς της Αλάσκας και ιθαγενείς Χαβανέζες. Είναι μία παραπάνω από το ιστορικό υψηλό που κρατούσε από το 2019.

Σε επίπεδο πολιτειών, 18 Αφροαμερικανές συνολικά αναλαμβάνουν ανώτατες θέσεις της εκτελεστικής εξουσίας. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 11 και είχε σημειωθεί το 2023.

Οι μισές από αυτές βρίσκονται στην Τζόρτζια, πολιτεία της οποίας η ιστορία έχει σημαδευτεί από τη δουλεία και τον φυλετικό διαχωρισμό.

Οι Δημοκρατικές κερδίζουν έδαφος, οι Ρεπουμπλικανές μειώνονται

Τα τελικά αποτελέσματα αναμετρήσεων που δεν έχουν κλείσει εκκρεμούν ακόμη. Στο νέο Κογκρέσο θα υπηρετούν τουλάχιστον 159 γυναίκες, το 29,7% των ομοσπονδιακών νομοθετών.

Το ποσοστό συνιστά πολιτική υποεκπροσώπηση για φύλο που ξεπερνά το ήμισυ του εκλογικού σώματος στις ΗΠΑ. Ο αριθμός, όμως, είναι νέο ρεκόρ.

Το 2024 το αντίστοιχο νούμερο ήταν 152.

Στη Βουλή των Αντιπροσώπων το ρεκόρ είναι ιστορικό, με όχημα το «μπλε τσουνάμι».

Στη νέα σύνθεση, με τουλάχιστον 136 γυναίκες και ποσοστό 31,3%, οι 115 είναι Δημοκρατικές.

Για το κόμμα πρόκειται για νέο ιστορικό ρεκόρ.

Ο ρόλος τους αναμένεται να ενισχυθεί, καθώς αναλαμβάνουν ισχυρές θέσεις σε επιτροπές.

Η Κάθριν Κλαρκ θεωρείται φαβορί για ηγέτιδα της πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αξίωμα στο οποίο δεν έχει υπηρετήσει γυναίκα στην ιστορία των ΗΠΑ. Δύο δεκαετίες νωρίτερα, η Νάνσι Πελόζι είχε γίνει η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Βουλής.

Στις τάξεις των Ρεπουμπλικανών, αντίθετα, οι γυναίκες ομοσπονδιακές νομοθέτες έγιναν λιγότερες.

Στη Βουλή ο αριθμός τους πέφτει από 30 σε 19.

Στη Γερουσία υποχωρεί από 11 σε 7. Οι Δημοκρατικές συναδέλφισσές τους παραμένουν 16, ενώ τα εκλογικά αποτελέσματα από την Αλάσκα και το Μισισιπή αναμένονται ακόμη.

Νέα ρεκόρ καταγράφονται, στο μεταξύ, και σε πολιτειακό επίπεδο.

Το 2027 τουλάχιστον 17 γυναίκες θα βρίσκονται στη θέση του κυβερνήτη. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 14.

Από αυτές, 14 είναι Δημοκρατικές και 3 Ρεπουμπλικανές.

Μαζί καλύπτουν το ένα τρίτο των πολιτειών των ΗΠΑ.

Στο Νέο Μεξικό η Ντεμπ Χάαλαντ γίνεται η πρώτη γυναίκα κυβερνήτης αυτόχθονης καταγωγής.

Σε Τζόρτζια, Μινεσότα, Οχάιο και Τενεσί γυναίκες εκλέγονται για πρώτη φορά στο αξίωμα, τρεις Δημοκρατικές και μία Ρεπουμπλικανή. Η Δημοκρατική Τζίνα Χινοχόσα γίνεται η πρώτη Λατίνα κυβερνήτης του Τέξας.

Ρεκόρ σημειώνεται και στα πολιτειακά εκτελεστικά αξιώματα, όπου θα υπηρετούν τουλάχιστον 106 γυναίκες, από 97.

Στο Μπριτζγουότερ του Νιου Τζέρσεϊ έγιναν πανηγυρισμοί για την εκλογή της Δημοκρατικής Ρεμπέκα Μπένετ στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Χάσμα με κομματικό χρώμα στην εκπροσώπηση

Ο αριθμός των γυναικών στο Κογκρέσο φτάνει σε ιστορικό ρεκόρ, όμως η εκπροσώπησή τους στις ΗΠΑ γίνεται ολοένα πιο «κομματική».

Στη νέα Βουλή των Αντιπροσώπων, περίπου 6 στις 7 γυναίκες θα προέρχονται από το Δημοκρατικό Κόμμα.

Ιστορικές πρωτιές δεν έλειψαν και για τις Ρεπουμπλικανές. Η Μάρσα Μπλάκμπερν γίνεται η πρώτη γυναίκα κυβερνήτης του Τενεσί. Στις τάξεις του κόμματός τους, όμως, η ανδροκρατία έγινε ακόμη πιο έντονη στην εποχή Τραμπ 2.0.

Σε αντίθεση με τη συμπεριληπτικότητα των ψηφοδελτίων των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές, οι Ρεπουμπλικανοί προώθησαν κυρίως μεγαλύτερους σε ηλικία λευκούς άνδρες ως υποψηφίους.

Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Δημοκρατικών Γυναικών, Τερέζα Λέγκερ Φερνάντεζ, δήλωσε: «Παρά τις προσπάθειες των Ρεπουμπλικανών να μας φιμώσουν και να μας στερήσουν τα δικαιώματά μας, χτίσαμε στο Κογκρέσο έναν συνασπισμό μεγαλύτερο και ισχυρότερο από ποτέ».

Η πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα.

Έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες νομοθέτες αναδεικνύουν συχνότερα ζητήματα όπως η υγεία, η φροντίδα των παιδιών και τα αναπαραγωγικά δικαιώματα. Αυτά παραμένουν από τα πιο διχαστικά θέματα στις ΗΠΑ.

Το φύλο, βέβαια, δεν καθορίζει από μόνο του την πολιτική. Υπάρχει πάντα η κομματική γραμμή.

Το ανανεωμένο πολιτικό προσωπικό των Δημοκρατικών μοιάζει, πάντως, περισσότερο με την ίδια την αμερικανική κοινωνία.

Οι ιστορικές πρωτιές των ενδιάμεσων εκλογών αποτελούν, όμως, ένδειξη για ένα νέο άνοιγμά της;

Το ερώτημα μένει ανοιχτό από το 2008, όταν ο Μπαράκ Ομπάμα έγινε ο πρώτος Αφροαμερικανός πρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ.

Η απάντηση φαίνεται να εξαρτάται όχι μόνο από τα ρεκόρ, αλλά και από το ποιο κόμμα τα καταγράφει.

Για τις Αμερικανίδες μία «γυάλινη οροφή» μένει ακόμη άθικτη: η εκλογή της πρώτης γυναίκας προέδρου των ΗΠΑ.

Παρά τα ρεκόρ στο Κογκρέσο, η πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών παραμένει χαμηλότερη σε σύγκριση με πολλά κοινοβούλια στην Ευρώπη.