Συνταξιοδοτικό κενό σε 22 χώρες: η επιπλέον αποταμίευση φτάνει τα 1.084 ευρώ τον μήνα

Εκατομμύρια εργαζόμενοι στην Ευρώπη βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικό «συνταξιοδοτικό κενό». Στις 22 από τις 30 ευρωπαϊκές χώρες που εξέτασε ο ΟΟΣΑ, οι υποχρεωτικές συντάξεις δεν αρκούν για τον διεθνή στόχο αναπλήρωσης, το 70% του τελευταίου μισθού.

Στην έκθεση Pensions Outlook 2026, ο ΟΟΣΑ υπολογίζει πόσα πρόσθετα χρήματα θα χρειάζονταν να αποταμιεύουν οι υπάλληλοι με μέσο μισθό σε μια πλήρη σταδιοδρομία, ώστε να συνταξιοδοτηθούν με το 70% των μικτών αποδοχών τους.

Το μεγαλύτερο έλλειμμα ως ποσοστό των αποδοχών καταγράφεται στη Λιθουανία και φτάνει το 20,7%. Την υψηλότερη εκτιμώμενη μηνιαία εισφορά έχει η Ελβετία, πάνω από 1.000 ευρώ τον μήνα για τους άνδρες με μέσο μισθό.

Το ύψος της επιπλέον αποταμίευσης

Το «έλλειμμα εισφορών» (contribution gap), δηλαδή το πρόσθετο ποσοστό του μισθού που πρέπει να αποταμιεύεται ιδιωτικά, παρουσιάζει πολύ μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα.

Το Euronews Business εφάρμοσε τα ποσοστά εισφορών του ΟΟΣΑ στους μέσους μικτούς μισθούς του 2025. Το ίδιο ποσοστό μεταφράζεται σε πολύ διαφορετικά ποσά, ανάλογα με τις αποδοχές των εργαζομένων.

Με βάση τους μέσους μικτούς μισθούς του 2025, η εκτιμώμενη πρόσθετη εισφορά για τους άνδρες ξεκινά από περίπου 5 ευρώ τον μήνα στην Τουρκία και φτάνει τα 1.084 ευρώ στην Ελβετία.

Το ποσό ξεπερνά τα 500 ευρώ τον μήνα στην Ιρλανδία (974 ευρώ), την Ισλανδία (716 ευρώ), τη Γερμανία (617 ευρώ), το Βέλγιο (556 ευρώ) και τη Νορβηγία (532 ευρώ).

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, άνδρας με τον μέσο μισθό θα χρειαζόταν να αποταμιεύει περίπου 494 ευρώ τον μήνα για να φτάσει το σημείο αναφοράς του ΟΟΣΑ. Το αντίστοιχο ποσό είναι 238 ευρώ στη Γαλλία, 64 ευρώ στη Σλοβακία, 68 ευρώ στη Βουλγαρία, 91 ευρώ στη Σουηδία, 111 ευρώ στη Ρουμανία, 129 ευρώ στην Ουγγαρία και 360 ευρώ στην Πολωνία.

Ακόμη και μια σχετικά μικρή μηνιαία εισφορά μπορεί να βαραίνει εκεί όπου οι μισθοί είναι χαμηλότεροι. Οι μέσες μικτές μηνιαίες αποδοχές το 2025 κυμαίνονταν από 1.549 ευρώ στην Τουρκία έως 8.957 ευρώ στην Ελβετία. Έφτασαν τα 5.558 ευρώ στη Γερμανία, τα 5.445 ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα 4.195 ευρώ στη Σουηδία, τα 3.830 ευρώ στη Γαλλία, τα 2.078 ευρώ στην Πολωνία και τα 1.772 ευρώ στην Ουγγαρία.

Σε αυτά τα επίπεδα μισθών, συνταξιοδοτικό εισόδημα ίσο με το 70% των αποδοχών θα αντιστοιχούσε σε περίπου 1.084 ευρώ τον μήνα στην Τουρκία και σε 6.270 ευρώ στην Ελβετία.

Στον αντίποδα, οι υποχρεωτικές συντάξεις κρίνονται επαρκείς για τον στόχο του 70% σε οκτώ χώρες. Ανάμεσά τους είναι η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Αυστρία, η Δανία, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία.

Οι αιτίες των διαφορών

Η αναλύτρια πολιτικής του ΟΟΣΑ, Στεφανί Παγιέ, εξηγεί ότι οι διαφορές συνδέονται άμεσα με τον σχεδιασμό των εθνικών ασφαλιστικών συστημάτων. Όσο χαμηλότερο είναι το δημόσιο ποσοστό αναπλήρωσης, τόσο μεγαλύτερο βάρος μεταφέρεται στην ιδιωτική αποταμίευση.

Η καθηγήτρια Τράουτε Μάγιερ, από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, επισημαίνει ότι το μεγάλο έλλειμμα σε χώρες όπως η Πολωνία προέρχεται από τις περικοπές των κρατικών συντάξεων κατά τη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς. Στην Ιρλανδία, προσθέτει, αποτυπώνει το παραδοσιακά φιλελεύθερο μοντέλο πρόνοιας.

Αγοραστική δύναμη και κίνδυνος φτώχειας

Ειδικοί τονίζουν ότι ένα μικρό «έλλειμμα εισφορών» δεν σημαίνει απαραίτητα υψηλή σύνταξη. Στην Τουρκία, για παράδειγμα, το έλλειμμα εμφανίζεται μόλις στο 0,4%, επειδή το σύστημα καλύπτει κυρίως τους τυπικά εργαζόμενους, ενώ τα απόλυτα ποσά παραμένουν εξαιρετικά χαμηλά.

Ο καθηγητής Ίαν Κλάτσερ, από το Πανεπιστήμιο του Λιντς, σημειώνει ότι το έλλειμμα από μόνο του δεν αποτυπώνει την πλήρη εικόνα. Κρίσιμος παράγοντας, λέει, παραμένει η πραγματική αγοραστική δύναμη των χρημάτων στη συνταξιοδότηση.

Παράλληλα υπογραμμίζεται ο κίνδυνος φτώχειας για τα χαμηλότερα εισοδήματα. Οι έρευνες δείχνουν ότι η εθελοντική αποταμίευση συχνά αποτυγχάνει: οι πολίτες είτε προτάσσουν τις τρέχουσες πιεστικές ανάγκες, είτε δυσπιστούν απέναντι στα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, είτε δεν διαθέτουν το εισόδημα που απαιτείται για να αποταμιεύσουν.

Το συνταξιοδοτικό εισόδημα διαφέρει αισθητά σε όλη την Ευρώπη. Το 2023 η δαπάνη της ΕΕ για συντάξεις γήρατος ανήλθε κατά μέσο όρο σε περίπου 1.440 ευρώ τον μήνα ανά δικαιούχο, σύμφωνα με τη Eurostat.

Το ποσό αυτό αφορά άτομα που λαμβάνουν ήδη σύνταξη, συμπεριλαμβανομένων όσων είχαν μικρότερη επαγγελματική πορεία. Το σημείο αναφοράς του ΟΟΣΑ αφορά εργαζομένους που εισέρχονται τώρα στην αγορά εργασίας και θα έχουν πλήρη σταδιοδρομία.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow