Jean Pisani-Ferry: Τίποτα δεν θωρακίζει σήμερα τη Γαλλία

Θα ήταν δυνατό να αντιμετωπίσει και η Γαλλία σενάριο μεγάλης δημοσιονομικής κρίσης, αντίστοιχο με το ελληνικό; Οι ανησυχίες για το δημόσιο χρέος ενισχύονται και τα επιτόκια δανεισμού της έχουν πλέον υπερβεί εκείνα της Ελλάδας, άρα το ερώτημα δεν μένει θεωρητικό.

Προτεραιότητα για τον οικονομολόγο Jean Pisani-Ferry, ο οποίος έχει διατελέσει γενικός επίτροπος Στρατηγικής και Προοπτικής, αποτελεί η επαναφορά των δημόσιων οικονομικών υπό έλεγχο, πριν οι αγορές υπαγορεύσουν οι ίδιες τους όρους. Έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, καλεί τα πολιτικά κόμματα, μέσω της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», να συμφωνήσουν σε αξιόπιστη δημοσιονομική πορεία.

Ποιο συναίσθημα σας προκάλεσαν αρχικά όσα συμβαίνουν στη Γαλλία;

Είναι, σαφώς, σοκ. Δεν ήταν κάτι απρόβλεπτο, η εξέλιξη όμως ήρθε απότομα.

Γιατί θεωρείτε ότι δεν ήταν απρόβλεπτο;

Με το δημόσιο χρέος της Γαλλίας και τη διαρκή αύξησή του, ήταν αναπόφευκτο να φανούν κάποια στιγμή εντάσεις. Το ξεχωριστό στοιχείο είναι πως αυτό γίνεται μέσα στην προεκλογική εκστρατεία. Οι προειδοποιήσεις έχουν πολλές πιθανότητες να ενταθούν μέσα στο επόμενο εξάμηνο.

Είναι ικανές οι αγορές να ανατρέψουν την εικόνα της προεκλογικής εκστρατείας;

Ναι. Το σκηνικό αυτό μπορεί να αποτελέσει ηλεκτροσόκ για την πολιτική τάξη. Οι αποφάσεις δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. Δεν θα υποστηρίξουμε ότι μία και μόνο πολιτική είναι δυνατή, αλλά ότι οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος της κρίσης που βιώνουμε. Η αφετηρία της βρίσκεται πολύ πίσω στον χρόνο: το 1980 το γαλλικό δημόσιο χρέος αντιστοιχούσε περίπου στο 20% του ΑΕΠ. Έκτοτε η χώρα μπήκε σε πορεία σταδιακού και ανησυχητικού εκτροχιασμού.

Η Γαλλία δανείζεται πλέον με επιτόκια υψηλότερα από της Ελλάδας. Τι διδάγματα μπορεί να πάρει από την ελληνική εμπειρία;

Το κύριο μάθημα είναι πως πρέπει κανείς να κρατά τον έλεγχο των δημόσιων οικονομικών του. Η κατάσταση στην Ελλάδα ήταν πολύ σοβαρότερη, μεταξύ άλλων εξαιτίας των στατιστικών παρατυπιών. Η στιγμή που συνειδητοποιήθηκε η πραγματικότητα υπήρξε εξαιρετικά βίαιη. Από την ελληνική εμπειρία φάνηκε ότι οι επιλογές κάποια στιγμή εξαντλούνται. Είναι όμως ουσιαστικό να διατηρήσουμε τη δυνατότητα να ασκούμε φιλόδοξες πολιτικές, σε πλαίσιο δημοσιονομικής υπευθυνότητας.

Όταν οι πολιτικοί λένε παραμύθια στους ψηφοφόρους, οι αγορές ανησυχούν.

Θα μπορούσε η Γαλλία να υποχρεωθεί σε προσφυγή στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης, όπως έγινε με την Ελλάδα, και κατόπιν να υποβληθεί σε πρόγραμμα λιτότητας;

Οι πιέσεις στα επιτόκια της Γαλλίας υποχώρησαν τις τελευταίες ημέρες, καθώς αυτά έπεσαν κάτω από το 5%. Κανείς όμως δεν μπορεί να πει τι θα γίνει τους επόμενους μήνες. Έξι μήνες είναι μεγάλο διάστημα και δεν μπορεί να αποκλειστεί τίποτα.

Πρέπει, συνεπώς, να πάρουμε στα σοβαρά τον κίνδυνο ενός σεναρίου σαν της Ελλάδας;

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι σήμερα δεν υπάρχει τίποτα που να προστατεύει τη Γαλλία. Ούτε η Γερμανία ούτε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ιδίως εάν αρχίσουμε να λέμε ότι το γαλλικό χρέος προς την ΕΚΤ θα μπορούσε να διαγραφεί.

Υπάρχει, πάντως, σημαντική διαφορά σε σύγκριση με την ελληνική κρίση: από τότε η Ευρώπη έχει θεσπίσει μηχανισμούς στήριξης για τις χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Η βοήθεια αυτή, όμως, δεν έρχεται χωρίς όρους.

Φανερώνεται, έτσι, και αδυναμία της Ευρώπης, επειδή δεν υπήρξε αρκετός έλεγχος των γαλλικών δημόσιων οικονομικών;

Η ευρωπαϊκή αδυναμία υπάρχει, την κύρια ευθύνη όμως τη φέρουν οι πολιτικοί ηγέτες της Γαλλίας. Τόσο οι δεσμεύσεις όσο και οι ευρωπαϊκοί κανόνες ήταν γνωστοί. Οι έλεγχοι μπορεί να έμειναν περιορισμένοι, από σεβασμό προς την εθνική κυριαρχία, όταν όμως οι αγορές ανησυχούν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί πρέπει να είναι σε θέση να παρεμβαίνουν.

Πώς μπορεί η Γαλλία να ξαναβρεί την αξιοπιστία της; Είναι πλέον πολύ αργά;

Όχι, δεν έχει γίνει ακόμη πολύ αργά. Άλλες χώρες έχουν βρεθεί με υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους. Πρέπει όμως να ανακτηθεί ο έλεγχος των δημόσιων οικονομικών, με συνδυασμό περικοπών δαπανών και αύξησης των φορολογικών βαρών, και με ιδιαίτερη φροντίδα τόσο για την αποτελεσματικότητα όσο και για την κοινωνική δικαιοσύνη.

Έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, δύσκολα αναλαμβάνει δράση μια κυβέρνηση που δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Τα κόμματα, όμως, που ενδέχεται να κληθούν να κυβερνήσουν από κοινού μπορούν από τώρα να αρχίσουν να συνεννοούνται σε ένα κοινό πλαίσιο πολιτικής. Οι αντιλήψεις έχουν αλλάξει και η δημοσιονομική υπευθυνότητα αντιμετωπίζεται πλέον πολύ πιο σοβαρά.

Συμμετείχα στην Πλατφόρμα των Προοδευτικών, πρωτοβουλία που επιδίωκε να βρει πώς θα μπορούσε να γίνει μια δημοσιονομική προσαρμογή, υπολογισμένη τότε σε 110 δισ. ευρώ μέσα σε επτά χρόνια. Καταλήξαμε στο ότι συμφωνία σε σειρά μέτρων ήταν εφικτή ανάμεσα σε προσωπικότητες από ευρύ πολιτικό φάσμα. Δεν είναι, λοιπόν, αδύνατο. Αρκεί να αναληφθεί δράση.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow