Δεν αποτελεί αποδεκτή πρακτική στη Βαρκελώνη η ύπαρξη κενών κατοικιών ή δευτερευουσών κατοικιών υπερπλούσιων ατόμων, που αγοράζουν σπίτια σε διάφορες πρωτεύουσες απλώς για να περνούν εκεί λίγες ημέρες τον χρόνο. Τη θέση αυτή διατυπώνει ο δήμαρχος της ισπανικής πόλης, Ζάουμε Κολμπόνι, σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο».
Τι είναι σε θέση να πετύχει ρεαλιστικά η ΕΕ στο ζήτημα της στέγασης;
Πριν από δύο χρόνια η Βαρκελώνη, μαζί με την Αθήνα και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, έθεσε σε κίνηση την πρωτοβουλία «Δήμαρχοι για τη Στέγαση». Δύο χρόνια μετά ακολούθησε η παρουσίαση, από την Κομισιόν, του πρώτου νόμου στην Ιστορία για την προσιτή στέγαση. Αφετηρία ήταν η ιδέα ότι, εφόσον η στεγαστική κρίση είναι ευρωπαϊκή, απαιτεί και ευρωπαϊκή απάντηση, στηριγμένη σε δύο κύριους πυλώνες.
Ο πρώτος είναι να αποκτήσουν οι πόλεις μεγαλύτερη δυνατότητα δράσης. Ορισμένες περιορίζονται από ρυθμίσεις σε περιφερειακό επίπεδο ή σε επίπεδο κράτους-μέλους και, γι' αυτό, χρειάζονται περισσότερα εργαλεία απέναντι στην κερδοσκοπία ή στην εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Ο δεύτερος αφορά την παροχή πόρων για την ανέγερση, την αγορά ή την ανακαίνιση κατοικιών.
Τα χρηματοδοτικά εργαλεία που ισχύουν σήμερα κρίνονται σαφώς ανεπαρκή. Για τη Βαρκελώνη, ο νόμος για την προσιτή στέγαση επιβεβαιώνει ότι η γραμμή που έχει ακολουθηθεί, ιδίως ως προς τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, είναι η σωστή.
Ζάουμε Κολμπόνι, δήμαρχος της Βαρκελώνης
Η Επιτροπή επιδιώκει, παράλληλα, να περιορίσει τους ιδιοκτήτες δεύτερων κατοικιών. Είναι κάτι τέτοιο πολιτικά εφικτό;
Είναι αναγκαίο και πολιτικά και ρεαλιστικά. Τα σπίτια οφείλουν να προορίζονται για κατοίκηση, όχι για κερδοσκοπικές δραστηριότητες. Γι' αυτό και προτάθηκε η θέσπιση ρυθμίσεων που θα στοχεύουν στις περιοχές όπου η στεγαστική κρίση είναι πιο οξεία. Η λογική είναι ότι εκεί δεν πρέπει να γίνεται αποδεκτή η διάθεση κατοικιών για χρήσεις άλλες από την κύρια κατοικία.
Το πιο ορατό στοιχείο σε αυτή την κατεύθυνση είναι η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Στη Βαρκελώνη έχει αποφασιστεί η κατάργησή τους έως το 2028 και, μέχρι τότε, η αύξηση των φόρων έως και κατά 150%. Η ίδια λογική εκτείνεται και σε άλλες χρήσεις, όπως οι κενές κατοικίες ή οι δευτερεύουσες κατοικίες υπερπλούσιων ατόμων που αγοράζουν σπίτια σε διάφορες πρωτεύουσες απλώς για να περνούν εκεί λίγες ημέρες τον χρόνο. Στη Βαρκελώνη αυτό δεν γίνεται δεκτό.
Παρά τα μέτρα, η στεγαστική κρίση επιμένει και γίνεται ακόμη οξύτερη. Ποια αποτελέσματα έχουν διαπιστωθεί από τα μέτρα που εφαρμόζονται;
Στη Βαρκελώνη αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού, ώστε να κατοχυρωθεί το δικαίωμα των πολιτών να παραμείνουν στην πόλη. Η στεγαστική κρίση δεν θα λυθεί από τη μία μέρα στην άλλη. Είναι σύνθετη και απαιτεί μακροπρόθεσμη προσέγγιση. Για παράδειγμα, αποφασίστηκε το «πάγωμα» των ενοικίων. Από τη στιγμή που το μέτρο τέθηκε σε ισχύ, αυτά έχουν ήδη μειωθεί κατά σχεδόν 5%.
Παράλληλα, το συνολικό απόθεμα κατοικιών προς ενοικίαση στην πόλη έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 2.000 μονάδες. Η πόλη διαθέτει το μεγαλύτερο απόθεμα δημόσιας και προσιτής κατοικίας στην Ισπανία, με σχεδόν 12.000 κατοικίες, καθώς αποφασίστηκε ο διπλασιασμός της δυναμικότητας στη διάθεση δημόσιων κατοικιών, στα 1.000 διαμερίσματα ετησίως. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι ένα σημαντικό μέρος του συνολικού αποθέματος κατοικιών μιας πόλης θα είναι δημόσιο και οικονομικά προσιτό.
Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί μια νέα, μαζική εκτίναξη των τιμών στις πόλεις. Ο στόχος οφείλει να επιτευχθεί με κατασκευή και ανακαίνιση κατοικιών, αλλά και με τη θέσπιση ορίων για όσους επιδιώκουν να αποκομίσουν κέρδος από τα ακίνητα που ήδη υπάρχουν.
Οι μαζικές διαδηλώσεις για το κόστος ζωής και το κόστος στέγασης εντείνονται. Ποιες επιπτώσεις διαβλέπει;
Οι πολίτες ζητούν λύσεις και η στέγαση είναι, αυτή τη στιγμή, η πρώτη τους ανησυχία. Ο Κολμπόνι δηλώνει ότι συμπάσχει με τις διαδηλώσεις, γιατί εκφράζουν τη φωνή της νεολαίας και των αστικών μεσαίων στρωμάτων που κινδυνεύουν να εκδιωχθούν από τις γειτονιές τους. Επαναλαμβάνει ότι οι κανόνες του παιχνιδιού πρέπει να αλλάξουν και ότι οι πολίτες χρειάζεται να προστατευθούν από την κερδοσκοπία και τις ανεξέλεγκτες τάσεις της αγοράς.

































