Από το 2002 μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), στην οποία περιλαμβάνεται και η χώρα μας, παραμένει χωρίς πολιομυελίτιδα.
Πίσω από αυτή την επιτυχία βρίσκεται η ευρεία εφαρμογή του εμβολιασμού.
Μέχρι να ανακαλυφθεί το εμβόλιο και να εφαρμοστεί ο εμβολιασμός, ο ιός μόλυνε σχεδόν κάθε παιδί σε μικρή ηλικία. Χιλιάδες οδηγούνταν σε μόνιμη παράλυση.
Παρότι ο εμβολιασμός κατά της πολιομυελίτιδας πέτυχε στην Ευρώπη, ο ιός εξακολουθεί να κυκλοφορεί σε άλλες χώρες του κόσμου. Ο κίνδυνος έτσι μένει ανοιχτός για τους πληθυσμούς που δεν έχουν εμβολιαστεί.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε παρουσία του ιού σε αστικά λύματα πέντε ευρωπαϊκών χωρών το 2024 και μίας χώρας το 2025.
Τα δεδομένα για τον ιό της πολιομυελίτιδας παρουσίασε ο ΕΟΔΥ με αφορμή την 24η Οκτωβρίου, που έχει οριστεί Παγκόσμια Ημέρα Πολιομυελίτιδας. Η ημέρα εντάσσεται στη διεθνή προσπάθεια για την εκρίζωση του ιού. Το 1988 η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας (World Health Assembly, Global Polio Eradication Initiative, GPEI) ανέλαβε τη δέσμευση να εκριζώσει την πολιομυελίτιδα, καθώς πρόκειται για ασθένεια απειλητική για τη ζωή.
Σε αστικά λύματα πέντε ευρωπαϊκών χωρών εντοπίστηκαν το 2024 θετικά δείγματα για τον ιό πολιομυελίτιδας τύπου 2 που προέρχεται από εμβόλιο (cVDPV2). Το 2025 μία χώρα κατέγραψε ένα θετικό δείγμα αστικών λυμάτων για τον άγριο πολιοϊό τύπου 1.
Ο εμβολιασμός κατά της πολιομυελίτιδας παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας για να εκριζωθεί η νόσος.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, ο εμβολιασμός κατά της νόσου άρχισε προς τα τέλη της δεκαετίας του 1950 και μετέβαλε ριζικά την επίπτωσή της. Από 350.000 κρούσματα παράλυσης, κατά εκτίμηση, το 1988 σε περισσότερες από 125 ενδημικές χώρες, τα περιστατικά περιορίστηκαν σε 298 το 2025. Ενδημικές για τον άγριο πολιοϊό παραμένουν δύο χώρες.
Η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ και η χώρα μας ανακηρύχθηκαν το 2002 «περιοχή ελεύθερη από πολιομυελίτιδα» και διατηρούν το καθεστώς αυτό έως σήμερα. Παρά τη σημαντική αυτή επιτυχία, ο κίνδυνος επανεισαγωγής και μετάδοσης του ιού μένει υπαρκτός, όσο συνεχίζεται η κυκλοφορία του σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Στην έγκαιρη ανίχνευση του ιού κρίσιμο ρόλο έχει η περιβαλλοντική επιτήρηση.
Τα παραπάνω, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, δείχνουν τη σημασία του εμβολιασμού όλων για την προστασία μας, και κυρίως των παιδιών. Βασικές προϋποθέσεις για την παγκόσμια εκρίζωση είναι να συνεχιστούν οι προσπάθειες για υψηλή εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού, να εφαρμόζονται ποιοτικά συστήματα περιβαλλοντικής και εργαστηριακής επιτήρησης ώστε να εντοπίζεται εγκαίρως η κυκλοφορία του ιού, και να υπάρχει ετοιμότητα των φορέων Δημόσιας Υγείας για την αντιμετώπιση αναδυόμενων απειλών.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ακόμη ότι η Παγκόσμια Ημέρα Πολιομυελίτιδας είναι, παράλληλα, ευκαιρία να αναγνωριστεί και να τιμηθεί η συμβολή όσων μετέχουν σε αυτή την κοινή προσπάθεια: των γονέων, των επαγγελματιών υγείας, των επιστημόνων, των εθελοντών και κάθε ανθρώπου που συμβάλλει στην προστασία της Δημόσιας Υγείας.
Με τη συμβολή όλων, αναφέρει, μπορεί να διασφαλιστεί ένα μέλλον χωρίς πολιομυελίτιδα. Ο εμβολιασμός, η συστηματική επιδημιολογική και περιβαλλοντική επιτήρηση, όπως και η συλλογική δράση, διατηρούν καθοριστική σημασία για την οριστική εκρίζωση του ιού.

































