Η BNP Paribas προειδοποιεί ότι η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας δεν είναι δεδομένη

Παρά το ενεργειακό σοκ και τα υψηλότερα επιτόκια, η παγκόσμια οικονομία κρατά ακόμη τις αντοχές της. Η BNP Paribas προειδοποιεί, όμως, ότι η ανάπτυξη δεν πρέπει να λογίζεται ως εξασφαλισμένη. Στο κέντρο των ανησυχιών βρίσκονται η Γαλλία και οι ΗΠΑ, ενώ η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης φέρνει μαζί της και σοβαρές αβεβαιότητες.

Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη μένουν σταθερές, ωστόσο η ανθεκτικότητα που έχει δείξει ως σήμερα η παγκόσμια οικονομία δεν επιτρέπεται να εκλαμβάνεται ως δεδομένη. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα ανάλυσης της BNP Paribas με τίτλο «Postcard from Bangkok IMF meetings: don't take resilience for granted», γραμμένης με αφορμή τις ετήσιες συνεδριάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για το 2026, που πραγματοποιήθηκαν στην Μπανγκόκ.

Η γαλλική τράπεζα σημειώνει ότι η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να μεγεθύνεται παρά τις αντίξοες συνθήκες. Οι παράγοντες που στήριξαν την ανάπτυξη μπορεί, όμως, να αδυνατίσουν πριν υποχωρήσουν οι πιέσεις. Τα αποθέματα πετρελαίου στενεύουν, τα κράτη καλούνται να περάσουν από τη δημοσιονομική στήριξη στη μείωση των ελλειμμάτων και τα επιτόκια παραμένουν πεισματικά υψηλά.

Την ίδια ώρα, η ραγδαία επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης, που λειτούργησε ως σημαντικός μοχλός οικονομικής δραστηριότητας, θέτει ερωτήματα για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και για τις μακροπρόθεσμες συνέπειές της στην οικονομία.

Ανάπτυξη 3,1% το 2026, με ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις

Οι πιο πρόσφατες προβλέψεις του ΔΝΤ, όπως τις παρουσιάζει η BNP Paribas, τοποθετούν την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3,1% το 2026 και στο 3,4% το 2027. Οι εκτιμήσεις αυτές μένουν στο ίδιο επίπεδο με εκείνες που είχαν διατυπωθεί έναν χρόνο νωρίτερα και τον Απρίλιο.

Αλλάζει, πάντως, ο γεωγραφικός χάρτης της ανάπτυξης. Χώρες που πλήττονται περισσότερο από πολεμικές συγκρούσεις, όπως και αρκετές οικονομίες εξαρτημένες από εισαγωγές ενέργειας, αντιμετωπίζουν δυσμενέστερες προοπτικές. Βελτιωμένες εκτιμήσεις εμφανίζουν, αντίθετα, οι οικονομίες που ωφελούνται από την επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης.

Ως ισχυρότερη αναπτυξιακή περιοχή αναδεικνύεται η Ασία. Εκτιμάται ότι θα καλύψει το 68% της παγκόσμιας ανάπτυξης το 2026, μολονότι εξαρτάται έντονα από τις ενεργειακές προμήθειες του Περσικού Κόλπου.

Στις ανεπτυγμένες οικονομίες το ΔΝΤ ανέβασε την πρόβλεψη ανάπτυξης για το 2026 στο 2,1%, δηλαδή 0,4 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από την προηγούμενη εκτίμηση, με κύρια αιτία τη Γερμανία. Για το 2027 η πρόβλεψη μένει στο 1,8%.

Λιγότερο ενθαρρυντική είναι η εικόνα στον πληθωρισμό. Ο παγκόσμιος γενικός δείκτης αναμένεται στο 4,7% το 2026, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους ενέργειας και τροφίμων, και στο 4,1% το 2027.

Τεχνητή νοημοσύνη: στήριγμα της ανάπτυξης και εστία κινδύνων

Στις συνεδριάσεις του ΔΝΤ η τεχνητή νοημοσύνη κυριάρχησε στις συζητήσεις. Οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν τις μεγάλες δυνατότητές της να μετασχηματίσει τις οικονομίες και τις ευκαιρίες που ανοίγει.

Κατά την BNP Paribas, οι οικονομικές επιδράσεις της παραμένουν σύνθετες. Οι επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης τονώνουν τη ζήτηση και το διεθνές εμπόριο. Η άνοδος των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων, από την πλευρά της, παράγει επιπλέον θετικά αποτελέσματα μέσω της αύξησης του πλούτου.

Η χρηματοδότηση αυτών των επενδύσεων απαιτεί, όμως, μεγάλο δανεισμό. Η αυξημένη ζήτηση για μικροτσίπ, ηλεκτρική ενέργεια και νερό, που χρειάζονται τα κέντρα δεδομένων, προσθέτει πιέσεις στο κόστος και στα επιτόκια.

Το κρισιμότερο ερώτημα είναι αν τα μελλοντικά κέρδη των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης θα σταθούν στο ύψος των σημερινών προσδοκιών των επενδυτών. Αν οι προσδοκίες αποδειχθούν υπερβολικές ή αναθεωρηθούν αισθητά προς τα κάτω, μπορεί να ακολουθήσει έντονη υποχώρηση των αποτιμήσεων στα σχετικά περιουσιακά στοιχεία, αιφνίδια διακοπή της χρηματοδότησης και πιο αργή ανάπτυξη στις οικονομίες που εξαρτώνται εντονότερα από τον κλάδο.

Ανοιχτά μένουν και άλλα ερωτήματα: αν η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύσει ουσιαστικά την παραγωγικότητα σε ορίζοντα πέντε ή δέκα ετών, πώς θα επηρεάσει την απασχόληση και τα εισοδήματα από εργασία, και αν μακροπρόθεσμα θα δράσει πληθωριστικά ή αποπληθωριστικά.

Ένα τέτοιο αρνητικό σενάριο, διευκρινίζει η BNP Paribas, δεν αποτελεί τη βασική πρόβλεψη για το επόμενο έτος. Συνιστά, πάντως, έναν από τους σοβαρότερους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία.

Στο προσκήνιο τα επιτόκια και η δημοσιονομική προσαρμογή

Μικτή παραμένει η εικόνα και στην οικονομική πολιτική. Σε πολλές οικονομίες η νομισματική πολιτική έχει στραφεί προς αυστηρότερη κατεύθυνση. Η BNP Paribas εκτιμά ότι σε σημαντικές αγορές μπορεί να χρειαστούν νέες αυξήσεις επιτοκίων, χωρίς αυτό να αποτελεί απαραίτητα απειλή για την ανάπτυξη.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες της ευρωζώνης, κατά την ανάλυση, φάνηκαν προσηλωμένοι σε στρατηγική μετριοπαθούς αντίδρασης στις οικονομικές εξελίξεις.

Η δημοσιονομική πολιτική, αντίθετα, δεν έχει προσαρμοστεί αρκετά στο τέλος της εποχής των φθηνών χρηματοδοτικών συνθηκών. Καθώς το δημόσιο χρέος μένει υψηλό σε πολλές χώρες, όλο και μεγαλύτερο μερίδιο των κρατικών προϋπολογισμών πηγαίνει στην εξυπηρέτηση των τόκων.

Παρά τα δεδομένα αυτά, λίγες κυβερνήσεις έχουν προχωρήσει σε ουσιαστική δημοσιονομική εξυγίανση. Το ΔΝΤ έθεσε ως βασική προτεραιότητα την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος, με ιδιαίτερη έμφαση στις ΗΠΑ και τη Γαλλία.

Η BNP Paribas επισημαίνει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία θα μπορούσε να διευκολύνει και τις κεντρικές τράπεζες στον έλεγχο του πληθωρισμού, περιορίζοντας την ανάγκη για ακόμη υψηλότερα επιτόκια.

Περιορισμένη μένει, την ίδια ώρα, η πρόοδος στην αντιμετώπιση των παγκόσμιων οικονομικών ανισορροπιών. Η κατεύθυνση που προβάλλεται είναι οι ΗΠΑ να αυξήσουν την αποταμίευσή τους, η Κίνα να ενισχύσει την κατανάλωση και η Ευρώπη να ανεβάσει τις επενδύσεις της.

Γαλλία και ΗΠΑ, οι δύο κύριες πηγές ανησυχίας

Η Γαλλία καταλαμβάνει ξεχωριστή θέση στην ανάλυση της BNP Paribas και αναδείχθηκε σε μία από τις σοβαρότερες πηγές ανησυχίας στις συνεδριάσεις της Μπανγκόκ.

Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν τον φόβο ότι μπορεί να επαναληφθεί η κρίση δημόσιου χρέους της ευρωζώνης της περιόδου 2010-2012. Επικαλέστηκαν το γαλλικό δημόσιο χρέος, που πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ, την υποτονική ανάπτυξη, τις δυσκολίες δημοσιονομικής προσαρμογής, τις κοινωνικές αναταραχές και τις προεδρικές εκλογές, οι οποίες απέχουν περίπου έξι μήνες.

Γάλλοι και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, μαζί με εκπροσώπους του ιδιωτικού τομέα, έδωσαν διαφορετική εικόνα. Αναγνώρισαν ότι η δημοσιονομική κατάσταση είναι σοβαρή, υποστήριξαν όμως ότι βρίσκεται υπό διαχείριση. Κατά την εκτίμησή τους, το προσχέδιο του προϋπολογισμού περιλαμβάνει ουσιαστική δημοσιονομική προσαρμογή και έχει πολλές πιθανότητες να εγκριθεί χωρίς να χάσει τη δυναμική του.

Η BNP Paribas καταγράφει, παράλληλα, την εκτίμηση ότι σχηματίζεται ευρύτερη συναίνεση, από την κεντροαριστερά έως την άκρα δεξιά, υπέρ της επιστροφής στη δημοσιονομική υπευθυνότητα. Οι συμμετέχοντες θεωρούν ότι η τάση αυτή αντανακλά και μεταβολές στην κοινή γνώμη.

Καταγράφεται ακόμη ότι η προεκλογική διαδικασία βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και ότι η έκβαση των εκλογών μένει ανοιχτή, αφού οι υποψηφιότητες δεν έχουν οριστικοποιηθεί. Κάποιοι συμμετέχοντες υποστήριξαν, επιπλέον, ότι η απαιτούμενη δημοσιονομική προσαρμογή δεν ξεπερνά αντίστοιχες προσπάθειες της Γαλλίας τη δεκαετία του 2010 και τη δεκαετία του 1990.

Παρά τις διαβεβαιώσεις, η BNP Paribas σημειώνει ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες έκλεισαν τις συζητήσεις χωρίς να έχουν καθησυχαστεί ουσιαστικά. Περιμένουν δύσκολη περίοδο για τη γαλλική οικονομία.

Στις ΗΠΑ, συμμετέχοντες εκτός κυβέρνησης εκτίμησαν ότι μεγαλώνει η πιθανότητα να επικρατήσουν οι Δημοκρατικοί στις ενδιάμεσες εκλογές. Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, οι προσδοκίες για ουσιαστική δημοσιονομική εξυγίανση μένουν περιορισμένες, παρά τη δύσκολη πορεία του δημόσιου χρέους και τον κίνδυνο μεταβλητότητας στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Συμμετέχοντες εκτός ΗΠΑ εξέφρασαν, επίσης, ανησυχία για τον ολοένα πιο απρόβλεπτο χαρακτήρα της αμερικανικής οικονομικής πολιτικής.

Δασμοί και κλιματική αλλαγή περνούν στο περιθώριο

Η BNP Paribas σημειώνει, στο τέλος, ότι η προσοχή απομακρύνθηκε από ορισμένα ζητήματα που δέσποζαν σε προηγούμενες συνεδριάσεις του ΔΝΤ.

Οι δασμοί έλειψαν εντελώς από την επίσημη ατζέντα και από τις συζητήσεις. Η χρηματοδότηση μέσω tokenisation συνέχισε να απασχολεί τους συμμετέχοντες, αλλά με μικρότερη ένταση. Η συζήτηση πέρασε από τις βασικές έννοιες και τις πιθανές χρήσεις στα τεχνικά ζητήματα της εφαρμογής.

Η κλιματική αλλαγή και οι οικονομίες χαμηλού εισοδήματος έμειναν στην ατζέντα, πέρασαν όμως σε δεύτερο πλάνο σε σχέση με προηγούμενες συναντήσεις.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow