Μετά την απώλεια των κιλών ξεκινά η πραγματική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

Η παχυσαρκία απαιτεί μακροχρόνια αντιμετώπιση, όπως συμβαίνει με την υπέρταση, τον σακχαρώδη διαβήτη και την αυξημένη χοληστερόλη. Σε αυτό το σημείο εμφανίζεται μία από τις πιο παρεξηγημένες πλευρές της. Η θεραπεία δεν έχει ως μόνο στόχο να χαθεί το βάρος. Κυρίως επιδιώκει να κρατηθεί το όφελος στον χρόνο.

Η Κατερίνα Μπαρμπαγιάννη, MD και MSc, είναι παθολόγος με εξειδίκευση στον σακχαρώδη διαβήτη και Medical Advisor Φαρμασέρβ-Λίλλυ.

Για να γίνει αυτό κατανοητό, χρειάζεται μια ματιά στον τρόπο που λειτουργεί ο οργανισμός. Το σώμα έχει ισχυρούς μηχανισμούς που προασπίζουν το σωματικό βάρος. Μόλις χαθούν κιλά, ο εγκέφαλος εκλαμβάνει τη μεταβολή ως στέρηση. Ενεργοποιεί τότε αντιδράσεις που δυναμώνουν την πείνα, εξασθενούν τον κορεσμό και επιβραδύνουν τον μεταβολισμό, σπρώχνοντας προς την επανάκτηση. Οι ορμονικές προσαρμογές δεν χάνονται μαζί με το βάρος. Παραμένουν δραστήριες για χρόνια. Έτσι εξηγείται γιατί σημαντικό ποσοστό ανθρώπων ανακτά, με την πάροδο του χρόνου, το μεγαλύτερο μέρος των κιλών που έχασε.

Με τις θεραπείες που υπάρχουν σήμερα, αρκετοί άνθρωποι καταφέρνουν σημαντική μείωση βάρους. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν περιορίζεται στο πώς θα χαθούν τα κιλά. Αφορά και το πώς θα μείνουν χαμένα. Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αφήνουν αμφιβολία: με τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής, το βάρος επιστρέφει. Μεγάλες κλινικές μελέτες και μετα-αναλύσεις καταγράφουν ταχεία ανάκτηση μετά τη διακοπή, ενώ οι ασθενείς τείνουν να πλησιάζουν το αρχικό τους βάρος μέσα σε λίγα μόνο χρόνια. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και αν μειωθεί η δόση με την οποία είχε επιτευχθεί η απώλεια. Η αλλαγή συνήθως οδηγεί σε σταδιακή και μερική απώλεια του κέρδους.

Το όφελος δεν σταματά στον αριθμό της ζυγαριάς. Όταν η απώλεια διατηρείται, βελτιώνεται ένα ευρύ φάσμα καρδιομεταβολικών παραγόντων κινδύνου: η αρτηριακή πίεση, το σάκχαρο και η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, τα λιπίδια, δηλαδή τα τριγλυκερίδια και η «καλή» και η «κακή» χοληστερόλη, η περιφέρεια μέσης, ακόμη και δείκτες φλεγμονής. Μεγάλες μελέτες διακοπής θεραπείας έχουν δείξει, ωστόσο, ότι η επαναπρόσληψη βάρους συνδέεται με υποχώρηση των προηγούμενων βελτιώσεων στους καρδιομεταβολικούς δείκτες. Δεν επιστρέφει μόνο το βάρος. Χάνεται και η προστασία που είχε αποκτηθεί απέναντι στον διαβήτη, στην υπέρταση, στη δυσλιπιδαιμία και, τελικά, στην καρδιαγγειακή νόσο.

Η συνεχής, μακροχρόνια θεραπεία κρατά το κέρδος και σε αυτό το επίπεδο. Πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι η παραμονή στην αγωγή δεν συγκρατεί μόνο το βάρος. Διαφυλάσσει και τις καρδιομεταβολικές βελτιώσεις για χρόνια. Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει το εύρημα για άτομα με ήδη εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο: η μακροχρόνια θεραπεία έχει συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο νέων καρδιαγγειακών συμβαμάτων, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό. Τα οφέλη αυτά, όμως, στηρίζονται στη συνέχιση. Δεν κατοχυρώνονται μόνιμα έπειτα από μερικούς μήνες θεραπείας.

Πέρα από τα «σκληρά» ιατρικά δεδομένα, η διατήρηση της απώλειας βελτιώνει και την ποιότητα ζωής. Ευνοεί τη σωματική λειτουργικότητα και την κινητικότητα, περιορίζει πόνους, για παράδειγμα στις αρθρώσεις, και αγγίζει ψυχολογικές παραμέτρους. Η επανάκτηση του βάρους, από την άλλη, συχνά φέρνει απώλεια αυτών των κερδών. Μαζί έρχεται και ο ψυχολογικός αντίκτυπος του επαναλαμβανόμενου κύκλου απώλειας και επανάκτησης, ο οποίος από μόνος του επιβαρύνει.

Στην πραγματική ζωή, ωστόσο, η διακοπή της θεραπείας είναι εξαιρετικά συχνή. Στοιχεία από μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό ασθενών, σε αρκετές περιπτώσεις περίπου οι μισοί ή και περισσότεροι, σταματούν τη φαρμακευτική αγωγή μέσα στον πρώτο χρόνο. Οι λόγοι είναι πολλοί. Ανάμεσά τους το κόστος, τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες και η δυσκολία πρόσβασης. Κυρίως, όμως, βαραίνει η λανθασμένη αντίληψη ότι η αγωγή μπορεί να σταματήσει μόλις επιτευχθεί ο στόχος βάρους. Αυτή ακριβώς η ιδέα, ότι η παχυσαρκία «θεραπεύτηκε» και επομένως η θεραπεία σταματά, υπονομεύει το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα.

Η σύγκριση με άλλες χρόνιες νόσους είναι χαρακτηριστική. Κανείς δεν θα περίμενε τα φάρμακα για την πίεση να εξακολουθούν να δρουν αφού διακοπούν, ούτε η ρύθμιση του σακχάρου να διατηρηθεί χωρίς αγωγή. Δεν υπάρχει επιστημονικός λόγος να αναμένεται κάτι διαφορετικό στην παχυσαρκία. Η θεραπεία της δεν αποτελεί σύντομη «λύση» ούτε εντατική προσπάθεια με ημερομηνία λήξης. Είναι μακροχρόνια στρατηγική διαχείρισης μιας χρόνιας κατάστασης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η αγωγή παραμένει πάντοτε ίδια και αμετάβλητη. Σε ορισμένες περιπτώσεις η έντασή της μπορεί να προσαρμοστεί, με βάση την ανταπόκριση, την ανεκτικότητα και τους στόχους του κάθε ανθρώπου. Το κριτήριο, όμως, είναι η διατήρηση του οφέλους και όχι η πλήρης διακοπή. Η απόφαση για τον τρόπο συνέχισης είναι εξατομικευμένη. Λαμβάνεται από κοινού με τον θεράποντα ιατρό, μέσα από ουσιαστική ενημέρωση και κοινή λήψη αποφάσεων.

Η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος και, όπως κάθε χρόνια νόσος, χρειάζεται συνεχή φροντίδα. Η απώλεια βάρους αποτελεί το πρώτο βήμα, ενώ η διατήρησή της είναι ο πραγματικός στόχος. Η συνέχιση της θεραπείας, μαζί με υγιεινό τρόπο ζωής και στενή παρακολούθηση, διαφυλάσσει το όφελος στο βάρος, στους καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου, στην πρόληψη των επιπλοκών, στην καρδιαγγειακή υγεία και στην ποιότητα ζωής. Η αντιμετώπιση δεν κλείνει τη στιγμή που χάνονται τα κιλά. Εκεί, στην ουσία, κάνει την αρχή της.

Κατερίνα Μπαρμπαγιάννη

MD, MSc, παθολόγος με εξειδίκευση στον σακχαρώδη διαβήτη

Medical Advisor Φαρμασέρβ-Λίλλυ

Βιβλιογραφία

• West S, Scragg J, Aveyard P, et al. Weight regain after cessation of medication for weight management: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2026;392:e085304. doi:10.1136/bmj-2025-085304
• Sumithran P, Prendergast LA, Delbridge E, et al. Long-term persistence of hormonal adaptations to weight loss. N Engl J Med. 2011;365(17):1597-1604. doi:10.1056/NEJMoa1105816
• Budini B, Luo S, Tam M, et al. Trajectory of weight regain after cessation of GLP-1 receptor agonists: a systematic review and nonlinear meta-regression. eClinicalMedicine. 2026;93:103796.
• Wilding JPH, Batterham RL, Davies M, et al. Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: the STEP 1 trial extension. Diabetes Obes Metab. 2022;24(8):1553-1564.
• Rubino D, Abrahamsson N, Davies M, et al. Effect of continued weekly subcutaneous semaglutide vs placebo on weight loss maintenance in adults with overweight or obesity: the STEP 4 randomized clinical trial. JAMA. 2021;325(14):1414-1425.
• Aronne LJ, Sattar N, Horn DB, et al. Continued treatment with tirzepatide for maintenance of weight reduction in adults with obesity: the SURMOUNT-4 randomized clinical trial. JAMA. 2024;331(1):38-48.
• Horn DB, Aronne LJ, Wharton S, et al. Tirzepatide for maintenance of bodyweight reduction in people with obesity (SURMOUNT-MAINTAIN): a multicentre, double-blind, randomised, placebo-controlled trial. Lancet. 2026. doi:10.1016/S0140-6736(26)00656-2
• Gleason PP, Urick BY, Marshall LZ, et al. Real-world persistence and adherence to glucagon-like peptide-1 receptor agonists among obese commercially insured adults without diabetes. J Manag Care Spec Pharm. 2024;30(8):860-867. doi:10.18553/jmcp.2024.23332
• Rodriguez PJ, Zhang V, Gratzl S, et al. Discontinuation and reinitiation of dual-labeled GLP-1 receptor agonists among US adults with overweight or obesity. JAMA Netw Open. 2025;8(1):e2457349.
• Thomsen RW, Mailhac A, Løhde JB, et al. Real-world evidence on the utilization, clinical and comparative effectiveness, and adverse effects of newer GLP-1RA-based weight-loss therapies. Diabetes Obes Metab. 2025. doi:10.1111/dom.16364
• Lincoff AM, Brown-Frandsen K, Colhoun HM, et al. Semaglutide and cardiovascular outcomes in obesity without diabetes (SELECT). N Engl J Med. 2023;389(24):2221-2232. doi:10.1056/NEJMoa2307563
• le Roux CW, Busetto L, Aronne L, et al. A treat-to-target approach for obesity management: a post hoc analysis of the SURMOUNT-5 trial. Diabetes Obes Metab. 2026;28(4):3355-3366. doi:10.1111/dom.70531
• Sattar N, Lee CJ, Srinath R, et al. Shifts in body mass index category with tirzepatide and associated changes in cardiometabolic risk factors in people with obesity: a post hoc analysis from the SURMOUNT-1 and SURMOUNT-4 trials. Am J Prev Cardiol. 2026;26:101454. doi:10.1016/j.ajpc.2026.101454

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow