Το τσιμπολόγημα αργά το βράδυ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο δύο ασθενειών του ήπατος

Ίσως είναι καιρός να ξαναδούμε αυτές τις νυχτερινές επιδρομές στο ψυγείο ή στο ντουλάπι με τα μπισκότα και τα τσιπς: μια νέα μελέτη συνέδεσε το τσιμπολόγημα εκτός των συνηθισμένων ωρών με δύο τύπους ασθενειών του ήπατος, την κίρρωση και τη στεάτωση του ήπατος που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (MASLD).

Δημοσιευμένη στο Clinical Gastroenterology and Hepatology, αυτή η ολοκληρωμένη μελέτη αναλύει τα δεδομένα 199.155 ατόμων, με διάμεση ηλικία τα 59 έτη. Οι συμμετέχοντες είναι εγγεγραμμένοι σε εν εξελίξει έρευνα για την υγεία και συμπληρώνουν ερωτηματολόγια για τη διατροφή και τον τρόπο ζωής κάθε 2 έως 4 χρόνια.

Οι συγγραφείς της νέας μελέτης, από το Oregon Health and Science University (OHSU) και το Massachusetts General Hospital, διαπίστωσαν κίνδυνο κίρρωσης υψηλότερο κατά 28% και κίνδυνο MASLD υψηλότερο κατά 36% στα άτομα που τρώνε αργά το βράδυ, σε σύγκριση με εκείνα που έχουν πιο συνηθισμένα ωράρια γευμάτων.

Το να τρώει κανείς αργά το βράδυ ορίστηκε ως το να τρώει «μετά την ώρα της κατάκλισης» ή «ανάμεσα στο δείπνο και την ώρα της κατάκλισης».

Για να μπει αυτή η αύξηση του κινδύνου στις σωστές διαστάσεις, η κίρρωση παρέμεινε όχι συχνή, με 315 περιστατικά ανάμεσα σε σχεδόν 200.000 συμμετέχοντες κατά την περίοδο παρακολούθησης.

Το ήπαρ και οι κιρκάδιοι ρυθμοί

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι κιρκάδιοι ρυθμοί μας, οι εσωτερικοί αυτοί κύκλοι που συγχρονίζουν τον οργανισμό με την ημέρα και τη νύχτα, θα μπορούσαν να εξηγήσουν αυτή τη σύνδεση.

«Μερικές μελέτες είχαν αφήσει να διαφανεί αυτή η ιδέα, όμως η παρούσα συγκαταλέγεται στις πρώτες μακροχρόνιες αναλύσεις που θεμελιώνουν ρητά τη σύνδεση με τη στεάτωση του ήπατος», δηλώνει ο ηπατολόγος Robert Wilechansky, από το OHSU.

«Γνωρίζουμε ότι το ήπαρ είναι πολύ εναρμονισμένο με τους κιρκάδιους ρυθμούς του οργανισμού. Μας ενδιαφέρει λοιπόν να τροποποιήσουμε το ωράριο των γευμάτων με τρόπο που θα μπορούσε να κάνει διαφορά για την υγεία, χωρίς να αλλάξουμε τη σύνθεση αυτών που τρώνε οι άνθρωποι.»

Η διάμεση διάρκεια παρακολούθησης της μελέτης ήταν 16 έτη, με προσαρμογές ώστε να ληφθούν υπόψη μεταβλητές όπως η ηλικία, ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) και η σωματική δραστηριότητα. Η συσχέτιση με το να τρώει κανείς αργά το βράδυ παρέμεινε σημαντική μετά από αυτές τις προσαρμογές.

Μολονότι η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει άμεση σχέση αιτίας και αποτελέσματος, και μολονότι μπορεί να υπεισέρχονται και άλλοι παράγοντες (το ωράριο και η ποιότητα του ύπνου, για παράδειγμα, δεν ελήφθησαν υπόψη σε αυτή την ανάλυση), οι ερευνητές προτείνουν ότι ο διαφορετικός τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός επεξεργάζεται την τροφή τη νύχτα θα μπορούσε να έχει επίδραση.

Όλοι έχουμε αρκετά κιρκάδια ρολόγια που λειτουργούν μέσα στο σώμα μας, και το ήπαρ κρατά επίσης τον δικό του λογαριασμό του χρόνου, ενώ συνδέεται με τους κύριους κιρκάδιους ρυθμούς.

Είναι πιθανό το ήπαρ να μην είναι έτοιμο να διαχειριστεί αποτελεσματικά την τροφή αργά το βράδυ, κάτι που θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη συσσώρευση λίπους και σε άνοδο του σακχάρου στο αίμα, ακόμη και αν αυτές οι ιδέες πρέπει ακόμη να ελεγχθούν.

«Τα αποτελέσματά μας προστίθενται στην ολοένα πιο πλούσια βιβλιογραφία που συνδέει τις διατροφικές συνήθειες αργά το βράδυ με δυσμενείς μεταβολικές και ηπατικές εκβάσεις», γράφουν οι ερευνητές στο δημοσιευμένο άρθρο τους.

«Η σχέση αυτή είναι βιολογικά εύλογη: υψηλότερη θερμιδική πρόσληψη το βράδυ μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία και σε μεταβολική απορρύθμιση, μέσω μείωσης της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και μικρότερης χρησιμοποίησης της ενέργειας τη νύχτα.»

Κατευθύνσεις έρευνας και πρόληψης

Περαιτέρω έρευνες θα μπορούσαν να εξετάσουν με ακρίβεια σε τι συνίστατο το να τρώει κανείς αργά το βράδυ (σε αυτή την ανάλυση καταγράφηκε η ώρα του τσιμπολογήματος, όχι όμως το ίδιο το κολατσιό), καθώς και να μετρήσουν πιο άμεσα δείκτες όπως το σάκχαρο στο αίμα και το λίπος του ήπατος.

Μια ομάδα του OHSU, στην οποία μετέχει ο Wilechansky, στρατολογεί ήδη συμμετέχοντες για μια πιο εμπεριστατωμένη κλινική δοκιμή.

Ένα υγιές ήπαρ (αριστερά) και ένα ήπαρ με βλάβη από κίρρωση (δεξιά). (National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases)

«Οι επιδράσεις της πρόσληψης τροφής αργά το βράδυ στις ασθένειες του ήπατος θα πρέπει να μελετηθούν περαιτέρω σε διαφορετικούς πληθυσμούς, με ενσωμάτωση της απεικόνισης του ήπατος και δεικτών της βαρύτητας της ηπατικής νόσου», γράφουν οι ερευνητές.

«Η επιβεβαίωση αυτών των αποτελεσμάτων θα είχε τη δυνατότητα να επηρεάσει τις καλές πρακτικές στη διατροφή για τη χρόνια νόσο του ήπατος.»

Η MASLD, που αποκαλείται επίσης στεάτωση του ήπατος, εμφανίζεται όταν μεταβολικά προβλήματα (όπως η παχυσαρκία) οδηγούν σε συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να προκαλέσει ουλοποίηση, η οποία μπορεί έπειτα να οδηγήσει σε κίρρωση, όπου το ήπαρ έχει υποστεί μόνιμη βλάβη και μπορεί τελικά να αρχίσει να ανεπαρκεί.

Το να γνωρίζουμε καλύτερα πώς πυροδοτούνται ή επιδεινώνονται αυτές οι δύο παθήσεις θα βοηθήσει την πρόληψη και τις μελλοντικές θεραπείες. Ίσως ένας τρόπος να μειώσει κανείς τον κίνδυνο νόσου του ήπατος είναι απλώς να πειθαρχεί στα ωράρια των γευμάτων, απαίτηση ευκολότερη να τηρηθεί από μια δίαιτα ή ένα πρόγραμμα άσκησης.

«Διαπιστώνουμε ξανά και ξανά ότι η χρονική στιγμή των συμπεριφορών, είτε πρόκειται για τον ύπνο, είτε για τη διατροφή, είτε για την άσκηση, μετράει πραγματικά», δηλώνει ο Andrew McHill, φυσιολόγος του ύπνου και των κιρκάδιων ρυθμών στο OHSU.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Clinical Gastroenterology and Hepatology.

Πηγή: Article365.fr