Ο Ζελένσκι επιλέγει δημόσια ρήξη με τον Τραμπ καθώς εκτιμά ότι δεν έχει κάτι να περιμένει

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι φαίνεται να έχει αποφασίσει να εγκαταλείψει τον κατευνασμό απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ. Τις τελευταίες ημέρες πέρασε σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τον Αμερικανό πρόεδρο, με την εκτίμηση ότι μάλλον δεν απομένει κάτι που να μπορεί να περιμένει.

Πότε πήρε την απόφαση

Σύμφωνα με την εφημερίδα The Wall Street Journal, η απόφαση ελήφθη την περασμένη Τρίτη, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μετακινούνταν με τρένο από το Κίεβο προς την Πολωνία. Ήταν η δεύτερη φορά που η ουκρανική πρωτεύουσα δέχθηκε πλήγμα από ρωσικούς πυραύλους. Η συνηθισμένη προειδοποίηση από τις ΗΠΑ δεν είχε δοθεί.

Η πίεση πάνω στην Ουκρανία έχει αυξηθεί. Ο Ντόναλντ Τραμπ χαλάρωσε τις κυρώσεις στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας, εγκωμιάζει συνεχώς τον Βλαντιμίρ Πούτιν και ζητά την απομάκρυνση του Ζελένσκι, με το επιχείρημα ότι «δεν κάνει συμφωνίες». Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε δεχθεί ταπεινώσεις από τον Αμερικανό ομόλογό του και δεν είχε αντιδράσει, για να μην τεθεί σε κίνδυνο η αμερικανική βοήθεια. Τώρα, όμως, φέρεται αποφασισμένος να απαντήσει. Πηγή που μίλησε στη WSJ ανέφερε ότι «έδωσε σήμα στους συνεργάτες του ότι χρειάζεται πλέον απόλυτη ειλικρίνεια και ευθύς λόγος».

Καθώς κατευθυνόταν προς το Λονδίνο και τις Βρυξέλλες, ο Ζελένσκι επέλεξε να επικρίνει δημόσια την προσέγγιση του Τραμπ, παρά τον κίνδυνο να τον εξοργίσει ακόμη περισσότερο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, θέλει να περάσει μήνυμα στην κοινή γνώμη των ΗΠΑ και της Ευρώπης: η Ουκρανία θα αμυνθεί με όποιον τρόπο κρίνει αναγκαίο. Δεν φέρει καμία ευθύνη ούτε για τη ρωσική εισβολή ούτε για τις υψηλές τιμές των καυσίμων παγκοσμίως. Για το δεύτερο τον έχει κατηγορήσει ο Ντόναλντ Τραμπ, παραβλέποντας τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν.

Κριτική σε Πούτιν και Τραμπ

Σε συνέντευξη στους Financial Times, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε για τον Βλαντιμίρ Πούτιν ότι «αποτελεί το πραγματικό κακό της εποχής μας. Πώς μπορεί ο Τραμπ να είναι φίλος του; Πιστεύω ότι είναι λάθος. Είναι μια επιλογή που κάνει ξανά και ξανά».

Δήλωσε επίσης πεπεισμένος ότι «οι Αμερικανοί είναι με το μέρος μας». «Γνωρίζω ότι η πλειονότητα των πολιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζει την Ουκρανία», είπε. Γνωρίζει, παράλληλα, ότι οι δασμοί, οι απειλές για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο πόλεμος στο Ιράν και οι απειλές για κατάληψη της Γροιλανδίας έχουν φέρει τον Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Τζόρτζια Μελόνι, που δέχθηκε και προσωπική επίθεση από τον Ντόναλντ Τραμπ. Σχολίασε: «Δεν γνωρίζω γιατί ο Αμερικανός πρόεδρος συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο στους ίδιους του τους συμμάχους. Είναι κρίμα που δεν επιδεικνύει την ίδια αποφασιστικότητα απέναντι στους εχθρούς της Δύσης, απέναντι στους εχθρούς των Ηνωμένων Πολιτειών, με την ηγεσία των οποίων εμφανίζεται πολύ πιο διαλλακτικός».

Τι διακινδυνεύει η Ουκρανία

Από μια σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο η Ουκρανία έχει πολλά να χάσει. Είναι πλέον η φτωχότερη χώρα της Ευρώπης και βρίσκεται ήδη στον πέμπτο χρόνο του πολέμου. Η αμερικανική βοήθεια παραμένει πολύτιμη. Αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών, τις συμβάσεις για το σύστημα Starlink και την πώληση αμερικανικών όπλων και πυρομαχικών στην Ευρώπη, που προορίζονται για χρήση στην Ουκρανία.

Στις αρχές του 2025 ο Τραμπ διέκοψε σχεδόν κάθε άλλη μορφή αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης το έχει αναλάβει η Ευρώπη. Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει πλήρως τις αμερικανικές δυνατότητες σε δορυφορικά συστήματα και πληροφορίες. Η Ουάσιγκτον αποτελεί, επιπλέον, κρίσιμο πυλώνα του δυτικού καθεστώτος κυρώσεων, που διατηρεί την οικονομική πίεση στη Ρωσία.

Η πολιτική αυτή των κυρώσεων κινδυνεύει πλέον να αποδυναμωθεί. Αιτία είναι η συμφωνία για αγορά ρωσικού ντίζελ από τις ΗΠΑ και η άρση των περισσότερων κυρώσεων. Οι κυρώσεις αυτές επρόκειτο να επιβληθούν βάσει νομοσχεδίου που είχαν εγκρίνει και τα δύο κόμματα. Το είχε υπογράψει ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ τον περασμένο μήνα.

Λίγο προτού ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώσει τη συμφωνία για το ντίζελ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε φιλικές συνομιλίες στο Κίεβο με ομάδα Αμερικανών νομοθετών που στηρίζουν την Ουκρανία. Οι Ρεπουμπλικανοί της αντιπροσωπείας πρότειναν στους Ουκρανούς αξιωματούχους οι ΗΠΑ να δώσουν στην Ουκρανία πρόσβαση στο Starlink σε βάθος έως και περίπου 200 μιλίων μέσα στη ρωσική επικράτεια, ώστε τα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη να εντοπίζουν και να πλήττουν ρωσικούς εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων. Σε αντάλλαγμα, ανέφεραν, το Κίεβο θα μπορούσε να σταματήσει τους βομβαρδισμούς ρωσικών διυλιστηρίων. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμφώνησε ότι επρόκειτο για καλή ιδέα.

Το παζάρι για τα διυλιστήρια και τις ενδιάμεσες εκλογές

Την ίδια ημέρα, στο Μαϊάμι, οι διαπραγματευτές του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ πίεσαν τους Ουκρανούς αξιωματούχους να σταματήσουν τα πλήγματα κατά των διυλιστηρίων, χωρίς να προσφέρουν αντάλλαγμα, σύμφωνα με αρκετούς συμμετέχοντες. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι Αμερικανοί επανέλαβαν πως έδιναν στο Κίεβο πολύτιμες πληροφορίες, με τρόπο που έμοιαζε με έμμεση προειδοποίηση ότι η παροχή αυτή θα μπορούσε να διακοπεί. Έτσι τουλάχιστον το εξέλαβαν Ουκρανοί και Ευρωπαίοι που μετείχαν στη συνάντηση. Αμερικανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν ότι διατυπώθηκε απειλή.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει παραπονεθεί ότι τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια ευθύνονται για τις υψηλές τιμές των καυσίμων. Οι Ρεπουμπλικανοί φοβούνται ότι το κόστος αυτό θα μπορούσε να τους βλάψει στις ενδιάμεσες εκλογές, στις αρχές Νοεμβρίου.

Πηγές αναφέρουν ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστηρίζει πως η στόχευση των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας, τα οποία χρηματοδοτούν την πολεμική της μηχανή, αποτελεί ζωτικό πυλώνα της ουκρανικής στρατηγικής ώστε να εξαναγκαστεί ο Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο. Τονίζουν επίσης ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, που κάποτε είχε δηλώσει ότι η Ουκρανία «δεν έχει χαρτιά να παίξει», της ζητούσε στην ουσία να εγκαταλείψει το ισχυρότερο χαρτί που διέθετε.

Ο Ζελένσκι φέρεται να αντέτεινε ορισμένες εκδοχές συμφωνίας. Η Ουκρανία θα μπορούσε να σταματήσει τα πλήγματα στα διυλιστήρια, αν η Ρωσία σταματούσε τους βομβαρδισμούς στις ενεργειακές υποδομές της ίδιας της Ουκρανίας. Εναλλακτικά, αν οι ΗΠΑ παρείχαν περισσότερους πυραύλους Patriot, ώστε το Κίεβο να προστατευτεί από επιθέσεις με ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Ούτε ο Ρώσος πρόεδρος δέχθηκε αμοιβαία «ενεργειακή εκεχειρία», ούτε ο Λευκός Οίκος συμφώνησε να σταλούν Patriot στο Κίεβο. Τα αποθέματα είναι ήδη περιορισμένα από την εποχή της κρίσης με το Ιράν. Ο Τραμπ εξοργίστηκε επειδή το Κίεβο συνέχισε τα πλήγματα κατά των ρωσικών διυλιστηρίων.

Προειδοποιήσεις για διακοπή των πληροφοριών

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, Ουκρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ανώτατα στελέχη του αμερικανικού στρατού επικοινώνησαν με τους ομολόγους τους στο Κίεβο και τους προειδοποίησαν ότι η συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών κινδυνεύει αν συνεχιστούν τα πλήγματα στα διυλιστήρια. Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο. Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η ανταλλαγή πληροφοριών συνεχίζεται και ότι ορισμένες ρωσικές εκτοξεύσεις που δεν εντοπίστηκαν εγκαίρως οφείλονταν στις κακές καιρικές συνθήκες.

Η πρόσβαση στο Starshield, τη στρατιωτική εκδοχή του Starlink, είχε περιοριστεί για την Ουκρανία έως την Κυριακή το μεσημέρι. Ο Ζελένσκι είπε ότι οι ΗΠΑ επανέφεραν την παροχή κρίσιμων μυστικών πληροφοριών στην Ουκρανία, που βοηθούν στην άμυνα έναντι των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων, ύστερα από σύντομη διακοπή. Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών είχε διακοπεί, αλλά στη συνέχεια «ξεμπλοκαρίστηκε».

«Είμαστε πολύ ευγνώμονες γι' αυτό», δήλωσε. «Τώρα λειτουργεί».

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε με δική του πρωτοβουλία «ενεργειακή εκεχειρία», αιφνιδιάζοντας και το Κίεβο και τη Μόσχα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έδωσε εντολή να παγώσουν τα πλήγματα. Η Ρωσία, όμως, συνέχισε να χτυπά υποδομές στην Ουκρανία.

«Αυτό ήταν», είπε ο Ζελένσκι στους Financial Times. Παραπονέθηκε επειδή ο Τραμπ δεν είπε τίποτα για τις σφοδρές ρωσικές επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας και για τον θάνατο αμάχων. «Ο Πούτιν νιώθει άνετα τώρα».

«Ο Ζελένσκι δεν είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να συναλλαγούμε μαζί του», απάντησε ο Ντόναλντ Τραμπ. «Λέει ότι θέλει να βρει λύση, αλλά δεν το εννοεί. Όχι, δεν τρέφω ιδιαίτερη εκτίμηση για τον Ζελένσκι».

Με τη στήριξη των Ευρωπαίων

Από τις Βρυξέλλες, την Παρασκευή, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν μπορούσε να μείνει σιωπηλή για τη συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν σχετικά με το ντίζελ. Εκτίμησε ότι το επόμενο βήμα του Τραμπ θα ήταν μια συμφωνία για το φυσικό αέριο και, έπειτα, η άρση των κυρώσεων σε άλλες εμπορικές συναλλαγές με τη Ρωσία.

Η σύνοδος των Ευρωπαίων ηγετών «αγκάλιασε» τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, κανείς δεν του ζήτησε να μετριάσει την κριτική του εναντίον του Τραμπ.

Το Σάββατο, ύστερα από έναν ακόμη σφοδρό ρωσικό βομβαρδισμό των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας, ο Ζελένσκι έγραψε στο Χ ότι εκφράζει τη λύπη του για την απόφαση «να αγνοηθεί πλήρως ο Νόμος Λίντσεϊ Γκράχαμ, ο οποίος αποσκοπούσε στην άσκηση πραγματικά αποτελεσματικής πίεσης στη Ρωσία, ώστε να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος».

«Ο νόμος αυτός θα μπορούσε να είχε βοηθήσει τα μέγιστα, και μπορεί ακόμα», ανέφερε.

Από τη στιγμή που ο Τραμπ κήρυξε «ενεργειακή εκεχειρία», η Ρωσία έχει βομβαρδίσει 76 φορές τις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ουκρανίας, δήλωσε ο Ζελένσκι.

Συζητήσεις για νέα συνάντηση

Αργότερα, πάντως, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε στο Bloomberg ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με απεσταλμένους του Αμερικανού προέδρου. Σκοπός τους είναι να οργανωθεί νέα συνάντηση με στόχο την επίτευξη ειρήνης, ακόμη και μέσα στην εβδομάδα.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε ότι θα αξιοποιήσει μια βιντεοκλήση με τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ώστε να συζητήσουν την πιθανή ημερομηνία και τον τόπο της συνάντησης. Αν, όμως, δεν υπάρξει υποχώρηση από κάποια από τις δύο πλευρές, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα προκύψει ένα ακόμη αδιέξοδο.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow