Το μπλοκάρισμα ενός μόνο ανοσοποιητικού σήματος έκανε ηλικιωμένα ποντίκια να συμπεριφέρονται σαν νεαρά

Η φθορά του σώματός μας είναι αναπόφευκτη όσο γερνάμε, αλλά τι θα γινόταν αν μπορούσαμε να την επιβραδύνουμε; Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει καλύτερη υγεία για μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας και χαμηλότερο κίνδυνο ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία, όπως η άνοια.

Μια νέα μελέτη σε ποντίκια εντόπισε τώρα αυτό που μπορεί να είναι ένας κρίσιμος παράγοντας της βιολογικής γήρανσης: τη σταδιακή συσσώρευση αυτής της φθοράς. Φαίνεται ότι δεν πρόκειται μόνο για κύτταρα που φθείρονται, αλλά και για ορισμένα ενοχλητικά κύτταρα που δεν απομακρύνονται σωστά.

Αυτά τα ενοχλητικά κύτταρα είναι τα ουδετερόφιλα, λευκά αιμοσφαίρια πρώτης γραμμής που σκοτώνουν παθογόνα στο πλαίσιο του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα ουδετερόφιλα έχουν πολύ σύντομη διάρκεια ζωής και, αν δεν απομακρύνονται σωστά καθώς γερνάμε, μπορούν να αρχίσουν να γίνονται επιβλαβή για τα όργανα.

Με επικεφαλής μια ομάδα του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Science και δείχνει ότι, στα μεγαλύτερα σε ηλικία ποντίκια, τα μακροφάγα που κατοικούν στους ιστούς γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά στην απομάκρυνση των γερασμένων ουδετερόφιλων (που γερνούν), γεγονός που συμβάλλει στην έκπτωση αρκετών οργάνων.

« Τα γερασμένα ουδετερόφιλα σκοτώνουν τους ιστούς μας », αναφέρει η νευρολόγος Κάτριν Αντρεάσον, του Πανεπιστημίου Στάνφορντ.

« Η απομάκρυνση αυτών των κυττάρων είναι απαραίτητη για την πρόληψη της χρόνιας φλεγμονής. »

Σε δοκιμές σε νεαρά και ηλικιωμένα ποντίκια, οι ερευνητές μείωσαν τη σηματοδότηση μέσω ενός κυτταρικού υποδοχέα που ονομάζεται EP2, τόσο με φάρμακα όσο και με γενετική επεξεργασία. Αυτός ο υποδοχέας βρίσκεται στα μακροφάγα, ανοσοκύτταρα επιφορτισμένα με τον καθαρισμό των αποβλήτων του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων των ουδετερόφιλων.

Οι ερευνητές είχαν ήδη δείξει ότι με την πάροδο του χρόνου τα μακροφάγα γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά και μπορούν να αρχίσουν τα ίδια να προκαλούν φλεγμονή, εν μέρει επειδή ο προφλεγμονώδης υποδοχέας EP2 γίνεται πιο ενεργός με την ηλικία.

Όταν ο EP2 απενεργοποιήθηκε ή μπλοκαρίστηκε, οι αλλαγές στα μεγαλύτερα ποντίκια ήταν αισθητές. Παρουσίαζαν νεότερα πρότυπα φλεγμονής, καθώς και βελτιώσεις στη μνήμη, στην ευθραυστότητα, στην απώλεια μυϊκής μάζας και στη λειτουργία της καρδιάς.

Η μείωση των επιδράσεων της σηματοδότησης EP2 φαίνεται να διακόπτει μια αργή έκπτωση του ενεργειακού μεταβολισμού των κυττάρων μακροφάγων.

« Μόλις αυτό ξεκινήσει, υπάρχει σταθερή έκπτωση των επιδόσεων ενός μακροφάγου », αναφέρει η Αντρεάσον.

« Δείξαμε ότι όταν τα μακροφάγα που κατοικούν στους ιστούς δεν έχουν πλέον EP2 στην επιφάνειά τους, ή όταν αυτός ο υποδοχέας μπλοκάρεται από ένα φάρμακο, αυτή η έκπτωση δεν συμβαίνει. »

Οι ερευνητές επιβεβαίωσαν ότι η μείωση της δραστηριότητας του EP2 σήμαινε ότι τα γερασμένα ουδετερόφιλα απομακρύνονταν ξανά σωστά, γεγονός που περιόριζε τις ζημιές που μπορούσαν να προκαλέσουν.

Υπήρξε και μια άλλη ανακάλυψη στην πορεία: οι ερευνητές μπόρεσαν να εντοπίσουν 71 πρωτεΐνες που άλλαζαν στα μεγαλύτερα ποντίκια. Η αφαίρεση του EP2 από τα TRM επανέφερε 59 από αυτές τις πρωτεΐνες προς πιο νεανικά επίπεδα, και η ανάλυση των πιθανών κυτταρικών τους πηγών υπέδειξε το ήπαρ ως κύριο συντελεστή.

« Το ήπαρ είναι ένα από τα όργανα με τα περισσότερα μακροφάγα που κατοικούν στους ιστούς και ένας βασικός συντελεστής στις αλλαγές της χημείας του αίματος που σχετίζονται με τη γήρανση », αναφέρει η Αντρεάσον.

« Είναι το κεντρικό όργανο που καθορίζει τον μεταβολισμό του οργανισμού. »

Πρέπει να τονιστεί ότι πρόκειται κυρίως για μελέτη σε ποντίκια, ακόμη κι αν οι ερευνητές επανεξέτασαν επίσης δημοσιευμένα δεδομένα από ανθρώπινο ηπατικό και καρδιακό ιστό.

Βρήκαν το ίδιο μοτίβο στα πιο ηλικιωμένα ανθρώπινα ήπατα: λιγότερα TRM, περισσότερα ουδετερόφιλα, υψηλότερη έκφραση του γονιδίου EP2 στα TRM και μειωμένη λειτουργία των μακροφάγων. Οι πιο ηλικιωμένες ανθρώπινες καρδιές έδειχναν επίσης λιγότερα TRM και υψηλότερη έκφραση του EP2, αλλά όχι αύξηση των ουδετερόφιλων.

Ο οργανισμός μας παράγει περίπου 100 δισεκατομμύρια ουδετερόφιλα την ημέρα, άρα είναι μεγάλο έργο καθαρισμού για να τα απομακρύνει, και τα πειράματα στα ποντίκια υποδηλώνουν ότι η διατήρηση αυτού του μηχανισμού απομάκρυνσης σε αποτελεσματική λειτουργία μπορεί να είναι κρίσιμη για μια πιο υγιή γήρανση.

Μένει ακόμη πολλή δουλειά, ιδίως μια σοβαρή ανάλυση των πιθανών μηχανισμών στον άνθρωπο, αλλά οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ένα φάρμακο που στοχεύει τον EP2 θα μπορούσε κάποτε να βοηθήσει στον περιορισμό της έκπτωσης που σχετίζεται με την ηλικία, αν τα αποτελέσματα μεταφερθούν και στον άνθρωπο.

Θα είναι πραγματική πρόκληση: δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα που να μπλοκάρουν επιλεκτικά τον EP2, και οποιαδήποτε θεραπεία θα πρέπει να το κάνει με ασφάλεια, χωρίς να διαταράξει άλλες ωφέλιμες επιδράσεις.

« Προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί γερνάμε », αναφέρει η Αντρεάσον.

« Τώρα γνωρίζουμε τουλάχιστον έναν μεγάλο λόγο. »

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Science.

Πηγή: Article365.fr