Μια μεγάλη μελέτη συνδέει την ώρα του πρωινού με τη διάρκεια ζωής

Οι περισσότερες συμβουλές για το πρωινό αφορούν το τι πρέπει να βάλει κανείς στο πιάτο. Μια μεγάλη μελέτη όμως σε Αμερικανούς ενήλικες υποδηλώνει ότι αξίζει προσοχή και το ρολόι: η ώρα στην οποία καταναλώνετε τις πρώτες και τις τελευταίες θερμίδες της ημέρας μπορεί να συνδέεται με τη διάρκεια ζωής σας.

Τα αποτελέσματα δείχνουν μια συσχέτιση, και όχι απόδειξη ότι μια αλλαγή ωραρίου αλλάζει την τύχη ενός ανθρώπου. Προστίθενται ωστόσο στα δεδομένα σύμφωνα με τα οποία η υγεία μπορεί να εξαρτάται όχι μόνο από το τι τρώμε, αλλά και από το πότε το τρώμε.

Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει την παράλειψη του πρωινού και το φαγητό αργά το βράδυ με χειρότερη υγεία, αλλά οι κίνδυνοι που σχετίζονται με συγκεκριμένα ωράρια παρέμεναν ασαφείς.

Οι ερευνητές ανέλυσαν επομένως τα δεδομένα 31.044 ενηλίκων ηλικίας 40 ετών και άνω, από την αμερικανική έρευνα National Health and Nutrition Examination Survey, μεταξύ 1999 και 2018.

Οι συμμετέχοντες δήλωσαν όλα όσα είχαν φάει ή πιει στη διάρκεια των προηγούμενων 24 ωρών, συμπεριλαμβανομένης της ώρας κάθε τροφίμου ή ροφήματος.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο European Journal of Clinical Nutrition, θεώρησε ότι οποιοδήποτε τρόφιμο ή ρόφημα που περιέχει θερμίδες και καταναλώθηκε μετά τις 4 το πρωί μπορούσε να μετρήσει ως το «πρώτο γεύμα», πράγμα που σημαίνει ότι δεν επρόκειτο απαραίτητα για ένα κλασικό πρωινό στο τραπέζι.

Η τελευταία πρόσληψη θερμίδων έγινε το τελευταίο γεύμα, και το διάστημα ανάμεσά τους, το διατροφικό παράθυρο.

Η ομάδα συσχέτισε αυτές τις καταγραφές με τους θανάτους που καταγράφηκαν έως το τέλος του 2019.

Κατά τη διάρκεια μιας διάμεσης παρακολούθησης 8,6 ετών, 7.129 συμμετέχοντες απεβίωσαν, εκ των οποίων 2.259 από καρδιαγγειακά αίτια.

Η ανάλυση έλαβε υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το κάπνισμα, η σωματική δραστηριότητα, η ποιότητα της διατροφής, ο δείκτης μάζας σώματος, η ενεργειακή πρόσληψη, το εισόδημα και οι προϋπάρχουσες ασθένειες.

Μια τάση διαμορφώθηκε όσο το πρώτο γεύμα μετατοπιζόταν αργότερα.

Σε σύγκριση με ένα γεύμα μεταξύ 7 και 8 το πρωί, ένα πρώτο γεύμα μεταξύ 8 και 10 το πρωί συνδεόταν με κίνδυνο θανάτου από όλες τις αιτίες υψηλότερο κατά 10%. Η διαφορά έφτανε στο 19% μεταξύ 10 το πρωί και μεσημεριού, και στο 29% μετά τις 12 το μεσημέρι.

Η καρδιαγγειακή θνησιμότητα ακολουθούσε παρόμοια πορεία.

Το να φάει κανείς για πρώτη φορά μετά το μεσημέρι συνδεόταν με κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου υψηλότερο κατά 46% σε σύγκριση με ένα πρώτο γεύμα μεταξύ 7 και 8 το πρωί. Στην ηλικία των 50 ετών, η πιο καθυστερημένη ομάδα είχε επίσης εκτιμώμενο προσδόκιμο ζωής κατά μέσο όρο 2,46 έτη μικρότερο.

Το τελευταίο γεύμα της ημέρας έδωσε ένα πιο απροσδόκητο αποτέλεσμα.

Αντί να αυξάνεται απλώς ο κίνδυνος με κάθε μεταγενέστερη ώρα, η σχέση είχε σχήμα U. Σε σύγκριση με ένα τελευταίο γεύμα μεταξύ 7 και 8 το βράδυ, το φαγητό πριν τις 7 το βράδυ συνδεόταν με κίνδυνο θανάτου από όλες τις αιτίες υψηλότερο κατά 13%, ενώ το φαγητό μετά τα μεσάνυχτα συνδεόταν με κίνδυνο υψηλότερο κατά 27%. Ο χαμηλότερος μοντελοποιημένος κίνδυνος βρισκόταν γύρω στις 8 το βράδυ.

«Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι οι 7-8 το βράδυ είναι μια καθολικά βέλτιστη ώρα δείπνου για όλους», δήλωσε στο ScienceAlert ο κύριος συγγραφέας Zhilei Shan, από το Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας Huazhong.

Το να τρώει κανείς πολύ αργά μπορεί να διαταράξει τους κιρκάδιους ρυθμούς και τον μεταβολισμό, εξήγησε ο Shan. Ένα όμως πολύ πρώιμο τελευταίο γεύμα θα μπορούσε να αντανακλά ωράρια, ασθένεια ή χαμηλότερη ενεργειακή πρόσληψη.

Τα άτομα που έτρωγαν νωρίς έτειναν να είναι μεγαλύτερης ηλικίας, να τρώνε λιγότερο συχνά και να έχουν περισσότερες προϋπάρχουσες ασθένειες, έτσι ώστε το ρολόι να αποκαλύπτει κάτι για την υγεία τους μάλλον παρά να την προκαλεί.

Το διατροφικό παράθυρο πρόσθεσε μια ακόμη επιπλοκή.

Αφού λήφθηκε υπόψη η στιγμή του πρώτου γεύματος, η διάρκειά του δεν έδειξε καμία συνεπή σχέση με τη θνησιμότητα στο σύνολο του δείγματος. Η συσχέτισή του διέφερε μάλλον ανάλογα με το πότε ξεκινούσε η διατροφή.

Αυτό προσθέτει μια απόχρωση στις ανησυχίες σχετικά με τα πολύ σύντομα διατροφικά παράθυρα: το να περιορίζεται κανείς στην καταμέτρηση των ωρών νηστείας μπορεί να χάσει ένα μέρος της εικόνας.

«Η ώρα των γευμάτων είναι ένα σημαντικό σήμα για τους περιφερειακούς κιρκάδιους ρυθμούς», δήλωσε ο Shan. «Ένα πιο καθυστερημένο πρώτο γεύμα ή η διατροφή αργά το βράδυ μπορεί να συμβάλει σε κιρκάδιο αποσυγχρονισμό και μεταβολικές διαταραχές, ιδίως σε αλλοίωση του μεταβολισμού των λιπιδίων και της γλυκόζης.»

Μελέτες σε ζώα υποδεικνύουν πιθανές οδούς που περιλαμβάνουν αύξηση βάρους, συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, διαταραγμένα ρολόγια σε όργανα εκτός του εγκεφάλου, και τροποποιημένη απορρόφηση λιπών. Δεν είναι ακόμη γνωστό αν αυτοί οι μηχανισμοί εξηγούν τα πρότυπα θνησιμότητας στον άνθρωπο.

Είναι επίσης δυνατή μια αντίστροφη αιτιότητα. Το φαγητό αργά μπορεί να είναι συνέπεια ή δείκτης κακής υγείας, κακού ύπνου, εργασίας σε βάρδιες ή κοινωνικοοικονομικών συνθηκών. Μια προηγούμενη μελέτη σε μεγαλύτερους ενήλικες είχε διαπιστώσει ομοίως ότι το πρωινό μετατοπιζόταν αργότερα όσο συσσωρεύονταν τα προβλήματα υγείας.

«Κατά συνέπεια, μια πιο καθυστερημένη διατροφή πρέπει να ερμηνεύεται ως δυνητικός δείκτης κινδύνου, και ενδεχομένως ως τροποποιήσιμη συμπεριφορά, παρά ως οριστική απόδειξη άμεσης αιτιώδους επίδρασης», δήλωσε ο Shan.

Οι κύριοι περιορισμοί της μελέτης απορρέουν από τον παρατηρητικό της χαρακτήρα. Η ώρα των γευμάτων καταγράφηκε κυρίως με μία μόνο ανάκληση των 24 ωρών στην αρχή, κάτι που μπορεί να μην αντιπροσωπεύει χρόνια διατροφικών συνηθειών.

Ο χρονοτύπος, τα λεπτομερή μοτίβα ύπνου, η ώρα της δραστηριότητας και άλλοι μη μετρημένοι παράγοντες θα μπορούσαν ακόμη να επηρεάζουν τα αποτελέσματα, παρά τις εκτεταμένες προσαρμογές και τις αναλύσεις ευαισθησίας.

«Με βάση μόνο αυτά τα αποτελέσματα, οι άνθρωποι δεν θα πρέπει να αλλάξουν με ακραίο τρόπο τα ωράρια των γευμάτων τους», δήλωσε ο Shan.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο European Journal of Clinical Nutrition.

---

Πηγή: Article365 — Une vaste étude relie l’heure du petit-déjeuner à la durée de vie