Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Η') Ημερομηνία:
Σήμερα 7/7/2026, 11:20 - Εμφανίσεις: 19
Οι καθαρά συμβατικού χαρακτήρα όροι που παρουσιάσαμε στο τελευταίο άρθρο μας, δηλαδή οι λέξεις στις οποίες οι άνθρωποι του ιατρικού κλάδου είχαν προσδώσει ένα νέο σημασιολογικό περιεχόμενο ώστε να διευκολύνουν τη μεταξύ τους επικοινωνία, χρησιμοποιήθηκαν και από άλλους εκπροσώπους της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί εν προκειμένω ο Θουκυδίδης, ο οποίος χρησιμοποίησε τέτοιου είδους λέξεων, όρων του ειδικού λεξιλογίου της ιατρικής που υφίστατο στην εποχή του, επιχειρώντας να περιγράψει λεπτομερώς τα συμπτώματα και την εξελικτική πορεία που ακολούθησε ο διαβόητος λοιμός των Αθηνών, η επιδημική και θανατηφόρα νόσος που ενέσκηψε αιφνιδίως στην πόλη στην αρχή του καλοκαιριού του 430 π.Χ., στη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου.
Αυτό συμβαίνει στο δεύτερο βιβλίο των Ιστοριών του (αμέσως μετά τον περίφημο επιτάφιο λόγο του Περικλή), όπου ο μεγαλύτερος ιστορικός της αρχαιότητας παρουσιάζει –με βιωματικό τρόπο, καθότι είχε νοσήσει και ο ίδιος– τα συμπτώματα αυτής της πρωτοφανούς μεταδοτικότητας και θνητότητας μολυσματικής νόσου, που έπληττε και τους ανθρώπους και τα ζώα.
Ανάμεσα στους ιατρικούς όρους που χρησιμοποιεί προς επιτέλεση του επιδιωκόμενου σκοπού του συγκαταλέγονται οι λέξεις ακρωτήρια (τα άκρα του σώματος, χείρες και πόδες), αποκαθάρσεις (εμετοί, κενώσεις χολής), θέρμαι (πυρετός), καρδία (το στομάχι, ο στόμαχος), καύμα (καυστικός πυρετός), πόνος (η αρρώστια, το κακό), στηρίζω (προσβάλλω).
Πέραν τούτων, ο Θουκυδίδης δε διστάζει να αξιοποιήσει στα γραπτά του την ιδιαίτερη σημασία που είχαν αποκτήσει συγκεκριμένες λέξεις μετά τη χρήση τους από τον ιατρικό κόσμο.
Έτσι, τον βλέπουμε να χρησιμοποιεί λέξεις για τις οποίες έχουμε κάνει ήδη λόγο, όπως το ουσιαστικό πρόφασις (ο Ελευθέριος Βενιζέλος, συγκεκριμένα, το μεταφράζει ως φανεράν αιτίαν του λοιμού) και τα ρήματα ελπίζω και προσδέχομαι (με την έννοια της ασφαλούς, της αξιόπιστης πρόβλεψης).googletag.cmd.push(function() { googletag.display("300x250_m1"); });googletag.cmd.pus...