Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Ι')

Live εικόνα Αθήνας από το Αστεροσκοπείο Πεντέλης

Νεφώσεις

5 °C

71%

ΑΡΧΙΚΗ

pentelikonews.gr

Πολιτισμός - Τουρισμός

Προσαρμοσμένη αναζήτηση Google

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Ι')
Ημερομηνία: Σήμερα 24/3/2026, 09:52 - Εμφανίσεις: 15

Ο Πλάτων, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, έπραξε και κάτι άλλο: χρησιμοποίησε για τη σύνταξη του τεχνικού λεξιλογίου του λέξεις της κοινής γλώσσας με νέα σημασία.

Δύο εξ αυτών μάλιστα, το είδος και η ιδέα (αμφότερες έχουν την έννοια της μορφής και συνδέονται ετυμολογικώς με το ρήμα ορώ), υπήρξαν μείζονος σημασίας όροι για τη θεμελίωση του πλατωνικού φιλοσοφικού οικοδομήματος.

Και τούτο, επειδή είναι εκείνες που δηλώνουν τα νοητά, τον κόσμο των αρχετύπων ή των αιώνιων προτύπων (παραδειγμάτων), των ιδανικών και άφθαρτων οντοτήτων, που αντιπαρατίθεται στα αισθητά, τον κόσμο των ειδώλων ή των φαινομένων, της γένεσης και της φθοράς.

Η τάξη στη σχέση μεταξύ των δύο κόσμων του Πλάτωνος διασφαλίζεται από την ψυχήν, η οποία διοικεί το σώμα και αποτελεί ένα μείγμα από τρία συστατικά: την ουσίαν (ύπαρξη), το ταυτόν (ταυτότητα) και το θάτερον (ετερότητα ή διαφορά).

Σύμφωνα με την περίφημη πλατωνική θεωρία των ιδεών, το σύνολο των όντων, όλα τα πράγματα, λαμβάνουν μέρος και στο «ένα» και στο πλήθος –είναι και «ένα» και πολλά»–, τα δε αισθητά αντικείμενα, τα πράγματα του κόσμου μας, λαμβάνουν μέρος στις ιδέες (μέθεξις) και δεν είναι τίποτα άλλο από ομοιώματα (απεικάσματα) αυτών.

Επέκεινα και υπεράνω των ιδεών, στην κορυφή τού όλου συστήματος, ίσταται μια οντολογική αρχή, η υπέρτατη αξία: το αγαθόν, το εν, αυτό που καθιστά τις ιδέες νοητές, αυτό που χορηγεί στα νοητά όντα την αλήθεια και στην ψυχή τη δύναμη να τα αναγνωρίζει.

Η νόησις, η διά του νου σύλληψη των ιδεών, επιτυγχάνεται χάρη στη διαλεκτική τέχνη, η οποία συνίσταται στη χρήση διαιρέσεων και συναγωγών, χωρισμών και ενώσεων.

Όμως, ο καθοριστικός παράγοντας που επιτρέπει στον άνθρωπο να φθάσει στη γνώση των ιδεών είναι η ανάμνησις.

Κατά το σκεπτικό του Πλάτωνος, η αθάνατη (άλλοτε τελευτά και άλλοτε ξαναγεννιέται, αλλά ποτέ δε χάνεται) ανθρώπινη ψυχή –τριχοτομημένη από εκείνον σε λογιστικόν/νόηση, θυμοειδές/συναισθήματα και επιθυμητικόν/επιθυμίες και πάθη– έχει δει όλα τα πράγματα και έχει μάθει τα πάντα, διατηρεί δε την ικανότητα να ξαναθυμηθ...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr

Μείνετε σε επαφή μαζί μας: