Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της φιλοσοφίας (Μέρος Α') Ημερομηνία:
Σήμερα 20/1/2026, 09:12 - Εμφανίσεις: 21
Μια πολύ σημαντική θέση στο πλαίσιο της εξέτασης των ειδικών λεξιλογίων της αρχαίας ελληνικής γλώσσας –ζήτημα με το οποίο καταπιανόμαστε μεθοδικά τους τελευταίους μήνες– κατέχει ασφαλώς το φιλοσοφικό λεξιλόγιο, με τα εξελικτικά στάδια που παρουσιάζει από την περίοδο των λεγόμενων προσωκρατικών φιλοσόφων έως το τέλος των Ελληνιστικών Χρόνων.
Και τούτο, διότι στην ιστορική αυτή διαδρομή καταχωρούνται στην πραγματικότητα η γένεση και η διαμόρφωση του ορθού λόγου, της ορθολογικής σκέψης.
Μεταβαίνοντας από το προφορικό τραγούδι σε γραπτά κείμενα, καλλιεργώντας τον πεζό λόγο, οι αρχαίοι Έλληνες προσπάθησαν να ερμηνεύσουν τη φύση των πραγμάτων με βάση τη λογική και όχι το μύθο.
Η νέα αυτή αντίληψη επέφερε τη μεταβολή του λεξιλογίου τους, καθώς νέοι όροι δημιουργήθηκαν, ενώ λέξεις του κοινού λεξιλογίου ή όροι που ήδη παρευρίσκονταν απέκτησαν φιλοσοφικό περιεχόμενο.
Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι στο θαυμαστό αποτέλεσμα της όλης αυτής νοητικής διεργασίας, στο τεχνικό λεξιλόγιο με το οποίο εκφράστηκαν οι αρχαίοι έλληνες φιλόσοφοι, δεν υφίστανται δάνεια από άλλους πολιτισμούς.
Με άλλα λόγια, το υπό εξέταση φιλοσοφικό λεξιλόγιο ήταν εξ ολοκλήρου γέννημα της σκέψης των Ελλήνων, του ελληνικού πολιτισμού.
Η ιστορική αφετηρία της ελληνικής φιλοσοφίας ανάγεται στον 6ο αιώνα π.Χ., όταν έκανε την εμφάνισή της στην Ιωνία, και πιο συγκεκριμένα στη μητρόπολη της Μιλήτου, μια καινούρια στάση απέναντι στα προβλήματα του κόσμου, για την οποία κάναμε λόγο παραπάνω.
Ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος και ο Αναξιμένης, οι μεγάλοι μιλήσιοι στοχαστές, προέβησαν σε μια ριζοσπαστική ανατροπή, καθώς κατάφεραν να απαλλαγούν από τα μυθικά δεσμά, να απελευθερώσουν τη φιλοσοφική θεώρηση της φύσης από το παμπάλαιο μυθικό περίβλημα.
Με αυτόν τον τρόπο πραγματοποίησαν ενσυνειδήτως ένα αποφασιστικό βήμα προς έναν πνευματικό Νέο Κόσμο και έθεσαν τα θεμέλια της Δυτικής επιστήμης.googletag.cmd.push(function() { googletag.display("300x250_m1"); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display("300x250_middle_1")}) Δυστυχώ...