Αίγυπτος: «Συνέχιση του αγώνα» για την επιστροφή της προτομής της βασίλισσας Νεφερτίτης από το Μουσείο του Βερολίνου

Ο υφυπουργός αιγυπτιακών αρχαιοτήτων, Ζάχι Χαουάς, έδωσε συνέντευξη στο γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel», στο τεύχος που θα κυκλοφορήσει την Δευτέρα, όπου δήλωσε ότι «θα συνεχίσει να αγωνίζεται» για την επιστροφή της προτομής της βασίλισσας Νεφερτίτης που εκτίθεται στο μουσείο του Βερολίνου.
Σε ερώτηση για το αν θα συνεχίσει να ζητά από τη Γερμανία την επιστροφή αυτού του γλυπτού, ενώ η κατάσταση είναι τεταμένη στην Αίγυπτο, ο Χαουάς δήλωσε: «Ναι. Αυτός ο αγώνας συνεχίζεται. Εξάλλου η χώρα είναι εδώ και πολύ καιρό ασφαλής, η Αίγυπτος είναι ασφαλής. Και σε λίγες ημέρες θα ξανανοίξουμε το Αιγυπτιακό μουσείο στο Κάιρο», κατέληξε ο Χαουάς.
Το μουσείο, το οποίο είναι αφιερωμένο στις αιγυπτιακές αρχαιότητες και είναι διάσημο σε όλον τον κόσμο, δέχτηκε επίθεση πλιατσικολόγων στα τέλη Ιανουαρίου, όταν οι σκληρές συγκρούσεις μεταξύ αστυνομικών και διαδηλωτών κατά του προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ μαίνονταν στην κοντινή πλατεία Ταχρίρ.
Η προτομή της βασίλισσας, που ανακαλύφθηκε το 1912 από τον Γερμανό αρχαιολόγο Λούντβιγκ Μπόρσαρντ, δημιουργεί τακτικά προβλήματα τις πολιτιστικές σχέσεις μεταξύ της Γερμανίας και της Αιγύπτου.
Σύμφωνα με τις αρχές της Αιγύπτου, ο αρχαιολόγος αυτός θα έπρεπε να είχε καταλάβει «τη μοναδική φύση και την καλλιτεχνική ποιότητα αυτού του κομματιού, καθώς και την ιστορική σημασία της», παρ’ όλα αυτά όμως το έβγαλε παράνομα στο εξωτερικό.
Η προτομή της Νεφερτίτης, ηλικίας περίπου 3.400 ετών, είναι μία από τις πέντε ανεκτίμητες αρχαιότητες που εκτίθενται στο εξωτερικό και των οποίων η Αίγυπτος ζητεί την άμεση επιστροφή, ανάμεσά τους και η στήλη της Ροζέτας, η οποία επέτρεψε την αποκρυπτογράφηση των ιερογλυφικών, η οποία βρίσκεται στο βρετανικό Μουσείο.
Αξίζει να αναφέρουμε πως η γερμανική πλευρά, στα τέλη του περασμένου μήνα, είχε διαψεύσει ότι έχει ζητηθεί επίσημα από την κυβέρνηση της Αιγύπτου η επιστροφή της προτομής και ότι απλώς «υπήρξε μια επιστολή από αιγυπτιακής πλευράς προς τον πρόεδρο του Ιδρύματος Πρωσικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, το οποίο αναφέρεται στη Νεφερτίτη».
Μέχρι το 1923 η πολυπόθητη σήμερα προτομή δεν είχε τοποθετηθεί σε κανένα μουσείο, παρέμενε ιδιωτική περιουσία του Τζέιμς Ζίμον, Βερολινέζου μαικήνα της εποχής, ο οποίος είχε χρηματοδοτήσει τις ανασκαφές. Έξι χρόνια μετά την τοποθέτησή της σε μουσείο του Βερολίνου (1930) η Αίγυπτος ζήτησε την επιστροφή της.
Η Γερμανία από τότε μέχρι σήμερα εμμένει ότι το καθεστώς κατοχής της Νεφερτίτης είναι νόμιμο και πως η «Νεφερτίτη ανήκει πια στο Βερολίνο». Σε αυτό το τελευταίο συμφωνούν απόλυτα αρχαιολόγοι και κυβέρνηση.
Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Ντίτριχ Βίλντουνγκ, πρώην διευθυντή του Αιγυπτιακού Μουσείου του Βερολίνου (2007): «Δεν υφίσταται καμία αμφιβολία ότι η Νεφερτίτη έχει ιδιαίτερη σημασία, πως ασκεί ιδιαίτερη γοητεία, διότι ως ‘ξένη’ εκπρόσωπος μιας άλλης κουλτούρας βρίσκεται εδώ σε μας σχεδόν 100 χρόνια.
Δεν θα πρόσθετε όμως τίποτε το ιδιαίτερο στο πλούσιο Αιγυπτιακό Μουσείο του Καΐρου, κάτι που συμβαίνει με την παρουσία της εδώ. Και αυτή ακριβώς είναι η αξία του εκθέματος: ότι ενσωματώθηκε σε ένα ξένο πολιτισμικά κόσμο, χωρίς να χάσει την ταυτότητά του».
Ο Ζάχι Χάουας, έχει υποστηρίξει και στο παρελθόν ότι η προτομή πέρασε τότε (1912) από τους ελέγχους των αιγυπτιακών αρχών ως εύρημα «δεύτερης ποιότητας» γιατί οι ενδιαφερόμενοι την είχαν προηγουμένως μουτζουρώσει με λάσπη και μιλούσε για «ουσιαστική φυγάδευση του ευρήματος». Μέχρι στιγμής όμως δεν βρέθηκε κανένα έγγραφο που να τεκμηριώνει ότι η απόκτηση της Νεφερτίτης ήταν παράνομη.
Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν μια σειρά αναπάντητα ερωτήματα, όπως π.χ. γιατί καθυστέρησε η τοποθέτηση ενός τόσου σημαντικού εκθέματος κατά μία δεκαετία; Ή γιατί οι Γερμανοί δεν δάνεισαν την προτομή της αρχαίας βασίλισσας για προσωρινή έκθεση στην Αίγυπτο (2009), παρά τις διαβεβαιώσεις του κ. Χάουας πως θα την φέρει ο ίδιος πίσω και ότι για το διάστημα αυτό θα προσφέρει άλλα το ίδιο πολύτιμα ευρήματα για τα γερμανικά μουσεία;

Πηγές: Express.gr, Deutsche Welle