Σφιχταγκαλιασμένοι για 6000 χρόνια στο Διρό

«Μαζί ως την αιωνιότητα». Ακόμα κι αν δεν το ψιθύρισαν πριν το τέλος, το σφιχτά αγκαλιασμένο ζευγάρι της νεολιθικής εποχής, που βρέθηκε θαμμένο στον περιβάλλοντα χώρο του σπηλαίου Αλεπότρυπα στον Διρό, έκανε πράξη τη ρήση. Είναι «μαζί» περίπου 6.000 χρόνια, μια αιωνιότητα δηλαδή, γεγονός που καθιστά τη σφιχταγκαλιασμένη ταφή τους ως την αρχαιότερη στον κόσμο. Ίσως αυτό ήταν και το έρεισμα που οδήγησε το υπουργείο Πολιτισμού να δώσει την είδηση του ευρήματος (που βγήκε από τα σπλάχνα της γης το καλοκαίρι του 2013) λίγες μέρες μετά τα αποτελέσματα της πιστοποίησης του φύλου των δύο αγκαλιασμένων, δηλαδή μια ανάσα πριν από την ημέρα των ερωτευμένων.

Όμως, γιατί έπρεπε να γίνει αυτή η εξέταση για το αρχαιότερο γνωστό ζευγάρι στον κόσμο; «Μορφολογικά όταν κοιτάξαμε τα οστεολογικά χαρακτηριστικά της γυναίκας από την αγκαλιαστή ταφή, πολλοί συνάδελφοι, Έλληνες και ξένοι, είπαμε ότι δεν μοιάζουν πολύ γυναικεία. Ήταν δηλαδή στην αλληλοεπικαλυπτόμενη ζώνη μεταξύ άνδρα και γυναίκας. Ήμασταν έτσι πάρα πολύ επιφυλακτικοί, γιατί μακροσκοπικά θα λέγαμε ότι είναι δύο νεαροί άνδρες. Γι αυτό προχωρήσαμε σε ανάλυση DNA. Θέλαμε να είμαστε 100% σίγουροι για την αρχαιότερη αγκαλιά στον κόσμο» δηλώνει στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων η δρ. Αναστασία Παπαθανασίου, αρχαιολόγος της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας, υπεύθυνη από την πλευρά της Εφορείας για το ανασκαφικό και μελετητικό έργο Διρού.

Μια διπλή αδιατάρακτη ταφή νεαρών ενηλίκων, άνδρα και γυναίκας, σε στάση εναγκαλισμού, καθώς και μια δεύτερη διπλή αδιατάρακτη ταφή νεαρών ενηλίκων, άνδρα και γυναίκας, σε εξαιρετικά συνεσταλμένη στάση σε συνάφεια με σπασμένες αιχμές βελών, αποτελούν δύο από τα σημαντικότερα ευρήματα της ανασκαφής στη θέση «Ξαγκουνάκι» στον περιβάλλοντα χώρο του σπηλαίου Αλεπότρυπα, που εντάσσεται στο πενταετές Ανασκαφικό και Μελετητικό έργο Διρού.

Όπως προκύπτει από το υπουργείο Πολιτισμού, που έκανε τη σχετική ανακοίνωση, οι ταυτόχρονες διπλές ταφές δεν είναι συχνό φαινόμενο και πολύ περισσότερο συχνό αρχαιολογικό εύρημα. Επιπλέον οι διπλές ταφές σε στάση εναγκαλισμού είναι εξαιρετικά σπάνιες και αυτή του Διρού αποτελεί μια από τις αρχαιότερες του κόσμου, αν όχι την αρχαιότερη, μέχρι σήμερα. Έχει χρονολογηθεί με ανάλυση άνθρακα C14 στο 3800 πΧ, ενώ ανάλυση DNA των οστών των δύο ατόμων απέδειξε ότι πρόκειται για έναν άνδρα και μία γυναίκα. Σε στρώματα της Τελικής Νεολιθικής από το 4200 ως το 3800 π.Χ. αποκαλύφθηκαν επίσης: διπλή αδιατάρακτη, πρωτογενής παιδική ταφή σε αγγείο, καθώς και αδιατάρακτη ταφή εμβρύου.

Μεγάλη σημασία έχει το κυκλικό οστεοφυλάκιο και ποσότητα ανθρώπινων σκελετικών καταλοίπων που περισυνελέγησαν από την επιφάνεια του δαπέδου μαζί με κεραμική, χάντρες, εγχειρίδιο μυκηναϊκής εποχής. Η συγκεκριμένη αρχιτεκτονική κατασκευή για την προσχεδιασμένη μεταφορά και δευτερογενή ταφή δεκάδων ατόμων αποτελεί μοναδικό παράδειγμα στη μυκηναϊκή εποχή. «Δείχνει πως πρόκειται για οργανωμένη κοινωνία. Επιπροσθέτως διαχρονία κατοίκησης από τα νεολιθικά έως τα μυκηναϊκά χρόνια».

Οι ανασκαφές συγκαταλέγονται στο 5ετές ανασκαφικό και μελετητικό έργο Διρού και διενεργούνται υπό τη διεύθυνση του επίτιμου εφόρου Αρχαιοτήτων, δρος Γ. Α. Παπαθανασόπουλου, από διεπιστημονική ομάδα της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας Νοτίου Ελλάδας (υπεύθυνη δρ Α. Παπαθανασίου) σε συνεργασία με Ελληνες, ξένους επιστήμονες και την εποπτεία των Ε' ΕΠΚΑ και 5ης ΕΒΑ. «Το όνειρό μου είναι να συνεχιστεί η ανασκαφή» λέει ο κ. Παπαθανασόπουλος, που δηλώνει «δικαιωμένος και χαρούμενος». Είναι από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους στην Ευρώπη που καλύπτει όλη τη νεολιθική περίοδο ώς και τα μυκηναϊκά χρόνια. Και όπως προσθέτει, στο έξαρμα του εδάφους, τη φυσική Ακρόπολη, υπάρχουν πολλά όστρακα.
Express.gr