Αν οι δακτÏλιοι του ΚÏόνου ήταν τόσο μεγάλοι, θα φαίνονταν μεγαλÏτεÏοι και από τη Σελήνη στον ουÏανό της Γης. Είναι οι δακτÏλιοι ενός γιγάντιου πλανήτη σε απόσταση 434 χÏόνων φωτός, οι Ï€Ïώτοι που ανακαλÏπτονται εκτός του Î—Î»Î¹Î±ÎºÎ¿Ï Î£Ï…ÏƒÏ„Î®Î¼Î±Ï„Î¿Ï‚.
«Ο πλανήτης αυτός είναι Ï€Î¿Î»Ï Î¼ÎµÎ³Î±Î»ÏτεÏος από τον ΚÏόνο και τον Δία, και το σÏστημα των δακτυλίων του είναι πεÏίπου 200 φοÏÎÏ‚ μεγαλÏτεÏο από τους δακτÏλιους του ΚÏόνου» λÎει ο ΈÏικ Μάμαγιεκ του Πανεπιστημίου του Î¡ÏŒÏ„ÏƒÎµÏƒÏ„ÎµÏ ÏƒÏ„Î¹Ï‚ ΗΠΑ, μÎλος της εÏευνητικής ομάδας που πεÏιÎγÏαψε τους δακτÏλιους.
Ο πλανήτης πεÏιφÎÏεται γÏÏω από το μικÏÏŒ άστÏο J1407 και Îχει πάÏει την ονομασία J1407b. Î ÏÎπει να είναι Îνας γίγαντας από αÎÏιο, 40 φοÏÎÏ‚ μεγαλÏτεÏος από τον ΚÏόνο, και πεÏιβάλλεται από τουλάχιστον 30 δακτυλίους, καθÎνας από τους οποίους εκτείνεται σε απόσταση δεκάδων εκατομμυÏίων χιλιομÎÏ„Ïων.
Η ομάδα του Μάμαγιεκ κατάλαβε ότι κάτι πεÏίεÏγο συμβαίνει όταν ανÎλυσαν δεδομÎνα του εÏÎµÏ…Î½Î·Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€ÏογÏάμματος SuperWASP, σχεδιασμÎνου να ανιχνεÏει μεγάλους πλανήτες την ÏŽÏα που πεÏνοÏν μπÏοστά από τα μητÏικά άστÏα τους.
Το πεÏίεÏγο ήταν ότι κάποιο γιγάντιο, μυστηÏιώδες αντικείμενο ÎκÏυψε το άστÏο για ολόκληÏους μήνες. Και η ανάλυση Ï…Ï€Îδειξε ότι επÏόκειτο για Îναν γιγάντιο δίσκο σκόνης.
«Οι λεπτομÎÏειες που βλÎπουμε στην καμπÏλη του φωτός είναι απίστευτες» σχολιάζει ο Μάθιου ΚÎνγουοÏθι, συνεÏγάτης του Μάμαγιεκ στο ΑστεÏοσκοπείο του Λάιντεν στην Ολλανδία.
«Η Îκλειψη [του άστÏου] διήÏκεσε αÏκετÎÏ‚ εβδομάδες, είδαμε όμως ταχÏτατες μεταβολÎÏ‚, σε χÏονικÎÏ‚ κλίμακες των μεÏικών δεκάδων λεπτών, ως αποτÎλεσμα της λεπτής δομής των δακτÏλιων», δηλαδή των κενών ανάμεσα στους δακτÏλιους.
«Το άστÏο J1407 είναι υπεÏβολικά μακÏιά για να μποÏοÏμε να το παÏατηÏήσουμε άμεσα, μποÏÎσαμε όμως να δημιουÏγήσουμε Îνα ακÏιβÎÏ‚ μοντÎλο [των δακτυλίων] βασιζόμενοι στις ταχείες μεταβολÎÏ‚ της φωτεινότητας καθώς το φως του άστÏου πεÏνοÏσε μÎσα από το σÏστημα δακτυλίων» εξηγεί ο εÏευνητής.
ΣÏμφωνα με τη νÎα μελÎτη των δÏο εÏευνητών, η οποία Îχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο ÎγκÏιτο Astrophysical Journal, το σÏστημα δακτυλίων Îχει διάμετÏο 120 εκατομμÏÏια χιλιόμετÏα, πάνω από 200 φοÏÎÏ‚ μεγαλÏτεÏο εν συγκÏίσει με τους δακτÏλιους του ΚÏόνου.
Το υλικό που πεÏιÎχει εκτιμάται ότι Îχει μάζα συγκÏίσιμη με τη μάζα της Γης και συνίσταται από μικÏά σωματίδια σκόνης και πάγου.
Οι εÏευνητÎÏ‚ εντόπισαν τουλάχιστον Îνα κενό στη δομή των δακτυλίων, και πιστεÏουν ότι δημιουÏγήθηκε από Îναν νεογÎννητο δοÏυφόÏο που συσσωÏεÏει νÎο υλικό καθώς κινείται στην Ï„Ïοχιά του.
Καθώς το υλικό των δακτυλίων συμπυκνώνεται και σχηματίζει νÎα φεγγάÏια, οι δακτÏλιοι θα γίνονται πιθανώς όλο και λεπτότεÏοι και τελικά θα εξαφανιστοÏν σε μεÏικά εκατομμÏÏια χÏόνια.
Αυτό πιστεÏεται εξάλλου ότι συνÎβη και στον Δία, ο οποίος ίσως πεÏιβαλλόταν στα αÏχικά στάδια της ζωής του από Îναν παÏόμοιο δίσκο σκόνης. ΜÎχÏι και οι δακτÏλιοι του ΚÏόνου Ï€ÏÎπει να ήταν μεγαλÏτεÏοι και πυκνότεÏοι στο μακÏινό παÏελθόν, Ï€Ïιν ακόμα σχηματιστοÏν οι δοÏυφόÏοι του πλανήτη.
Διαβάστε επίσης:
Οι δακτÏλιοι του ΚÏόνου «υπήÏξαν εÏγοστάσια φεγγαÏιών»
To Cassini βλÎπει το τελευταίο φεγγάÏι του ΚÏόνου να γεννιÎται
Με άλλα λόγια, το σÏστημα του J1407b Ï€ÏοσφÎÏει μια εικόνα για το παÏελθόν του Î—Î»Î¹Î±ÎºÎ¿Ï Î£Ï…ÏƒÏ„Î®Î¼Î±Ï„Î¿Ï‚, Îστω κι αν είναι μια εικόνα σε μεγÎθυνση.
«Η κοινότητα της πλανητικής επιστήμης υποθÎτει εδώ και δεκαετίες ότι οι πλανήτες σαν τον Δία και τον ΚÏόνο Ï€ÏÎπει να πεÏιβάλλονταν στα αÏχικά τους στάδια από δίσκους σκόνης που οδήγησαν αÏγότεÏα στον σχηματισμόδοÏυφόÏων» λÎει ο Μάμαγιεκ.
«ΜÎχÏι όμως να ανακαλÏψουμε αυτό το αντικείμενο το 2012, κανείς δεν είχε δει Îνα Ï„Îτοιο σÏστημα δακτυλίων» επισημαίνει.
Αυτό που Îχουμε δει, όμως, είναι οι δίσκοι σκόνης που πεÏιβάλλουν νεογÎννητα άστÏα και σχηματίζουν τελικά ολόκληÏους πλανήτες αντί για φεγγάÏια.
ΕπιμÎλεια: ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
«Ο πλανήτης αυτός είναι Ï€Î¿Î»Ï Î¼ÎµÎ³Î±Î»ÏτεÏος από τον ΚÏόνο και τον Δία, και το σÏστημα των δακτυλίων του είναι πεÏίπου 200 φοÏÎÏ‚ μεγαλÏτεÏο από τους δακτÏλιους του ΚÏόνου» λÎει ο ΈÏικ Μάμαγιεκ του Πανεπιστημίου του Î¡ÏŒÏ„ÏƒÎµÏƒÏ„ÎµÏ ÏƒÏ„Î¹Ï‚ ΗΠΑ, μÎλος της εÏευνητικής ομάδας που πεÏιÎγÏαψε τους δακτÏλιους.
Ο πλανήτης πεÏιφÎÏεται γÏÏω από το μικÏÏŒ άστÏο J1407 και Îχει πάÏει την ονομασία J1407b. Î ÏÎπει να είναι Îνας γίγαντας από αÎÏιο, 40 φοÏÎÏ‚ μεγαλÏτεÏος από τον ΚÏόνο, και πεÏιβάλλεται από τουλάχιστον 30 δακτυλίους, καθÎνας από τους οποίους εκτείνεται σε απόσταση δεκάδων εκατομμυÏίων χιλιομÎÏ„Ïων.
Η ομάδα του Μάμαγιεκ κατάλαβε ότι κάτι πεÏίεÏγο συμβαίνει όταν ανÎλυσαν δεδομÎνα του εÏÎµÏ…Î½Î·Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€ÏογÏάμματος SuperWASP, σχεδιασμÎνου να ανιχνεÏει μεγάλους πλανήτες την ÏŽÏα που πεÏνοÏν μπÏοστά από τα μητÏικά άστÏα τους.
Το πεÏίεÏγο ήταν ότι κάποιο γιγάντιο, μυστηÏιώδες αντικείμενο ÎκÏυψε το άστÏο για ολόκληÏους μήνες. Και η ανάλυση Ï…Ï€Îδειξε ότι επÏόκειτο για Îναν γιγάντιο δίσκο σκόνης.
«Οι λεπτομÎÏειες που βλÎπουμε στην καμπÏλη του φωτός είναι απίστευτες» σχολιάζει ο Μάθιου ΚÎνγουοÏθι, συνεÏγάτης του Μάμαγιεκ στο ΑστεÏοσκοπείο του Λάιντεν στην Ολλανδία.
«Η Îκλειψη [του άστÏου] διήÏκεσε αÏκετÎÏ‚ εβδομάδες, είδαμε όμως ταχÏτατες μεταβολÎÏ‚, σε χÏονικÎÏ‚ κλίμακες των μεÏικών δεκάδων λεπτών, ως αποτÎλεσμα της λεπτής δομής των δακτÏλιων», δηλαδή των κενών ανάμεσα στους δακτÏλιους.
«Το άστÏο J1407 είναι υπεÏβολικά μακÏιά για να μποÏοÏμε να το παÏατηÏήσουμε άμεσα, μποÏÎσαμε όμως να δημιουÏγήσουμε Îνα ακÏιβÎÏ‚ μοντÎλο [των δακτυλίων] βασιζόμενοι στις ταχείες μεταβολÎÏ‚ της φωτεινότητας καθώς το φως του άστÏου πεÏνοÏσε μÎσα από το σÏστημα δακτυλίων» εξηγεί ο εÏευνητής.
ΣÏμφωνα με τη νÎα μελÎτη των δÏο εÏευνητών, η οποία Îχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο ÎγκÏιτο Astrophysical Journal, το σÏστημα δακτυλίων Îχει διάμετÏο 120 εκατομμÏÏια χιλιόμετÏα, πάνω από 200 φοÏÎÏ‚ μεγαλÏτεÏο εν συγκÏίσει με τους δακτÏλιους του ΚÏόνου.
Το υλικό που πεÏιÎχει εκτιμάται ότι Îχει μάζα συγκÏίσιμη με τη μάζα της Γης και συνίσταται από μικÏά σωματίδια σκόνης και πάγου.
Οι εÏευνητÎÏ‚ εντόπισαν τουλάχιστον Îνα κενό στη δομή των δακτυλίων, και πιστεÏουν ότι δημιουÏγήθηκε από Îναν νεογÎννητο δοÏυφόÏο που συσσωÏεÏει νÎο υλικό καθώς κινείται στην Ï„Ïοχιά του.
Καθώς το υλικό των δακτυλίων συμπυκνώνεται και σχηματίζει νÎα φεγγάÏια, οι δακτÏλιοι θα γίνονται πιθανώς όλο και λεπτότεÏοι και τελικά θα εξαφανιστοÏν σε μεÏικά εκατομμÏÏια χÏόνια.
Αυτό πιστεÏεται εξάλλου ότι συνÎβη και στον Δία, ο οποίος ίσως πεÏιβαλλόταν στα αÏχικά στάδια της ζωής του από Îναν παÏόμοιο δίσκο σκόνης. ΜÎχÏι και οι δακτÏλιοι του ΚÏόνου Ï€ÏÎπει να ήταν μεγαλÏτεÏοι και πυκνότεÏοι στο μακÏινό παÏελθόν, Ï€Ïιν ακόμα σχηματιστοÏν οι δοÏυφόÏοι του πλανήτη.
Διαβάστε επίσης:
Οι δακτÏλιοι του ΚÏόνου «υπήÏξαν εÏγοστάσια φεγγαÏιών»
To Cassini βλÎπει το τελευταίο φεγγάÏι του ΚÏόνου να γεννιÎται
Με άλλα λόγια, το σÏστημα του J1407b Ï€ÏοσφÎÏει μια εικόνα για το παÏελθόν του Î—Î»Î¹Î±ÎºÎ¿Ï Î£Ï…ÏƒÏ„Î®Î¼Î±Ï„Î¿Ï‚, Îστω κι αν είναι μια εικόνα σε μεγÎθυνση.
«Η κοινότητα της πλανητικής επιστήμης υποθÎτει εδώ και δεκαετίες ότι οι πλανήτες σαν τον Δία και τον ΚÏόνο Ï€ÏÎπει να πεÏιβάλλονταν στα αÏχικά τους στάδια από δίσκους σκόνης που οδήγησαν αÏγότεÏα στον σχηματισμόδοÏυφόÏων» λÎει ο Μάμαγιεκ.
«ΜÎχÏι όμως να ανακαλÏψουμε αυτό το αντικείμενο το 2012, κανείς δεν είχε δει Îνα Ï„Îτοιο σÏστημα δακτυλίων» επισημαίνει.
Αυτό που Îχουμε δει, όμως, είναι οι δίσκοι σκόνης που πεÏιβάλλουν νεογÎννητα άστÏα και σχηματίζουν τελικά ολόκληÏους πλανήτες αντί για φεγγάÏια.
ΕπιμÎλεια: ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης


































