ΑΡΧΙΚΗ
Ένα ψιλόβÏοχο Îπειτα από μια παÏατεταμÎνη πεÏίοδο ανομβÏίας αÏκεί για να αναδυθεί το γνώÏιμο, γήινο άÏωμα της βÏοχής. Τι είναι όμως αυτό που μυÏίζει; Και πώς απελευθεÏώνεται στον αÎÏα;
Η μυÏωδιά της βÏοχής είναι σήμεÏα γνωστή και με το όνομα πετÏιχώÏος (petrichor), Îνας ÏŒÏος που διαφαίνεται από το συνδυασμό των ελληνικών λÎξεων «πÎÏ„Ïα« και «ιχώÏ» ή «ιχώÏος» -το χÏυσαφÎνιο αίμα των θεών στην ελληνική μυθολογία.
Ο ÏŒÏος Ï€Ïωτοεμφανίστηκε σε μια δημοσίευση του πεÏÎ¹Î¿Î´Î¹ÎºÎ¿Ï Nature το 1964, με τίτλο «Η φÏση της αÏγιλικής οσμής», στην οποία δÏο αυστÏαλοί εÏευνητÎÏ‚ ανÎφεÏαν ότι η μυÏωδιά της βÏοχής Îχει δÏο βασικά συστατικά.
Το Ï€Ïώτο είναι η γεωσμίνη, μια ουσία που παÏάγεται από βακτήÏια της ομάδας Actinobacter που ζουν στο Îδαφος. Όπως Ï€ÏοκÏπτει από μεταγενÎστεÏη μελÎτη, η ανθÏώπινη μÏτη είναι άκÏως ευαίσθητη στη γεωσμίνη και την αντιλαμβάνεται σε συγκεντÏώσεις μÎχÏι 5 μÎÏη ανά Ï„ÏισεκατομμÏÏιο.
Το δεÏτεÏο συστατικό είναι μια ελαιώδης ουσία που παÏάγεται οÏισμÎνα φυτά και αποÏÏοφάται τελικά από τα αÏγιλώδη και αμμώδη εδάφη.
Η αυστÏαλιανή ÎÏευνα απαντοÏσε όμως μόνο στο Îνα σκÎλος του μυστηÏίου, Î±Ï†Î¿Ï Î´ÎµÎ½ Ï€ÏοσÎφεÏε κανÎνα στοιχείο για το μηχανισμό απελευθÎÏωσης αυτών των πτητικών ουσιών.
Την απάντηση δίνουν Ï„ÏŽÏα εÏευνητÎÏ‚ του MIT, οι οποίοι παÏατήÏησαν ότι κατά την πτώση των σταγόνων της βÏοχής στο Îδαφος απελευθεÏώνονται φυσαλίδες με αεÏολÏματα, ή αιωÏοÏμενα στεÏεά σωματίδια.
ΚάμεÏες υψηλής ταχÏτητας αποκάλυψαν πως, όταν μια σταγόνα Ï€Îσει σε κάποια ποÏώδη επιφάνεια, όπως τα αÏγιλώδη ή τα αμμώδη εδάφη, παγιδεÏει μικÏοσκοπικÎÏ‚ φυσαλίδες στην επιφάνεια επαφής. Όπως θα συνÎβαινε και σε Îνα ποτήÏι σαμπάνιας, οι φυσαλίδες ανεβαίνουν Ï€Ïος τα πάνω, σπάνε και απελευθεÏώνουν το πεÏιεχόμενό τους.
Η εÏευνητική ομάδα Ï€Ïαγματοποίησε πεÏίπου 600 πειÏάματα με 28 διαφοÏετικÎÏ‚ επιφάνειες, από τις οποίες οι 16 ήταν δείγματα εδάφους και οι υπόλοιπες τεχνητά υλικά. Η ταχÏτητα καθόδου των σταγόνων αυξομειωνόταν σε συνάÏτηση με το Ïψος από το οποίο απελευθεÏώνονταν πάνω από την επιφάνεια.
Βάσει των παÏατηÏήσεων, οι εÏευνητÎÏ‚ μπόÏεσαν να αναπτÏξουν μια μαθηματική φόÏμουλα που Ï€ÏοβλÎπει την ποσότητα αεÏολυμάτων που απελευθεÏώνονται, σε συνάÏτηση με την ταχÏτητα της σταγόνας και τη διαπεÏατότητα της στεÏεής επιφάνειας.
Όπως επισημαίνει η μελÎτη στην επιθεώÏηση Nature Communications, η απελευθÎÏωση αεÏολυμάτων είναι μÎγιστη στην ελαφÏιά βÏοχή που Ï€Îφτει σε ποÏώδη εδάφη. Στην πεÏίπτωση ισχυÏής βÏοχόπτωσης, οι σταγόνες Ï€Îφτουν με μεγαλÏτεÏη ταχÏτητα και δεν Ï€Ïολαβαίνουν να παγιδεÏσουν φυσαλίδες -γι΄αυτό και ο πετÏιχώÏος είναι πιο Îντονος μετά το ψιλόβÏοχο, αντί Îπειτα από μια ισχυÏή νεÏοποντή.
ΥπάÏχει όμως και μια άλλη μυÏωδιά που σχετίζεται με τη βÏοχή αλλά Îχει εντελώς διαφοÏετική Ï€ÏοÎλευση: η οσμή της καταιγίδας που πλησιάζει.
Η μυÏωδιά αυτή δεν οφείλεται σε ουσίες του εδάφους αλλά στο αÎÏιο όζον, το οποίο παÏάγεται από την επίδÏαση των κεÏαυνών στο οξυγόνο της ατμόσφαιÏας.
Το όζον, εξάλλου, λαμβάνει το όνομά του από την ελληνική λÎξη «όζει» που σημαίνει μυÏίζει.
ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
Η μυÏωδιά της βÏοχής είναι σήμεÏα γνωστή και με το όνομα πετÏιχώÏος (petrichor), Îνας ÏŒÏος που διαφαίνεται από το συνδυασμό των ελληνικών λÎξεων «πÎÏ„Ïα« και «ιχώÏ» ή «ιχώÏος» -το χÏυσαφÎνιο αίμα των θεών στην ελληνική μυθολογία.
Ο ÏŒÏος Ï€Ïωτοεμφανίστηκε σε μια δημοσίευση του πεÏÎ¹Î¿Î´Î¹ÎºÎ¿Ï Nature το 1964, με τίτλο «Η φÏση της αÏγιλικής οσμής», στην οποία δÏο αυστÏαλοί εÏευνητÎÏ‚ ανÎφεÏαν ότι η μυÏωδιά της βÏοχής Îχει δÏο βασικά συστατικά.
Το Ï€Ïώτο είναι η γεωσμίνη, μια ουσία που παÏάγεται από βακτήÏια της ομάδας Actinobacter που ζουν στο Îδαφος. Όπως Ï€ÏοκÏπτει από μεταγενÎστεÏη μελÎτη, η ανθÏώπινη μÏτη είναι άκÏως ευαίσθητη στη γεωσμίνη και την αντιλαμβάνεται σε συγκεντÏώσεις μÎχÏι 5 μÎÏη ανά Ï„ÏισεκατομμÏÏιο.
Το δεÏτεÏο συστατικό είναι μια ελαιώδης ουσία που παÏάγεται οÏισμÎνα φυτά και αποÏÏοφάται τελικά από τα αÏγιλώδη και αμμώδη εδάφη.
Η αυστÏαλιανή ÎÏευνα απαντοÏσε όμως μόνο στο Îνα σκÎλος του μυστηÏίου, Î±Ï†Î¿Ï Î´ÎµÎ½ Ï€ÏοσÎφεÏε κανÎνα στοιχείο για το μηχανισμό απελευθÎÏωσης αυτών των πτητικών ουσιών.
Την απάντηση δίνουν Ï„ÏŽÏα εÏευνητÎÏ‚ του MIT, οι οποίοι παÏατήÏησαν ότι κατά την πτώση των σταγόνων της βÏοχής στο Îδαφος απελευθεÏώνονται φυσαλίδες με αεÏολÏματα, ή αιωÏοÏμενα στεÏεά σωματίδια.
ΚάμεÏες υψηλής ταχÏτητας αποκάλυψαν πως, όταν μια σταγόνα Ï€Îσει σε κάποια ποÏώδη επιφάνεια, όπως τα αÏγιλώδη ή τα αμμώδη εδάφη, παγιδεÏει μικÏοσκοπικÎÏ‚ φυσαλίδες στην επιφάνεια επαφής. Όπως θα συνÎβαινε και σε Îνα ποτήÏι σαμπάνιας, οι φυσαλίδες ανεβαίνουν Ï€Ïος τα πάνω, σπάνε και απελευθεÏώνουν το πεÏιεχόμενό τους.
Η εÏευνητική ομάδα Ï€Ïαγματοποίησε πεÏίπου 600 πειÏάματα με 28 διαφοÏετικÎÏ‚ επιφάνειες, από τις οποίες οι 16 ήταν δείγματα εδάφους και οι υπόλοιπες τεχνητά υλικά. Η ταχÏτητα καθόδου των σταγόνων αυξομειωνόταν σε συνάÏτηση με το Ïψος από το οποίο απελευθεÏώνονταν πάνω από την επιφάνεια.
Βάσει των παÏατηÏήσεων, οι εÏευνητÎÏ‚ μπόÏεσαν να αναπτÏξουν μια μαθηματική φόÏμουλα που Ï€ÏοβλÎπει την ποσότητα αεÏολυμάτων που απελευθεÏώνονται, σε συνάÏτηση με την ταχÏτητα της σταγόνας και τη διαπεÏατότητα της στεÏεής επιφάνειας.
Όπως επισημαίνει η μελÎτη στην επιθεώÏηση Nature Communications, η απελευθÎÏωση αεÏολυμάτων είναι μÎγιστη στην ελαφÏιά βÏοχή που Ï€Îφτει σε ποÏώδη εδάφη. Στην πεÏίπτωση ισχυÏής βÏοχόπτωσης, οι σταγόνες Ï€Îφτουν με μεγαλÏτεÏη ταχÏτητα και δεν Ï€Ïολαβαίνουν να παγιδεÏσουν φυσαλίδες -γι΄αυτό και ο πετÏιχώÏος είναι πιο Îντονος μετά το ψιλόβÏοχο, αντί Îπειτα από μια ισχυÏή νεÏοποντή.
ΥπάÏχει όμως και μια άλλη μυÏωδιά που σχετίζεται με τη βÏοχή αλλά Îχει εντελώς διαφοÏετική Ï€ÏοÎλευση: η οσμή της καταιγίδας που πλησιάζει.
Η μυÏωδιά αυτή δεν οφείλεται σε ουσίες του εδάφους αλλά στο αÎÏιο όζον, το οποίο παÏάγεται από την επίδÏαση των κεÏαυνών στο οξυγόνο της ατμόσφαιÏας.
Το όζον, εξάλλου, λαμβάνει το όνομά του από την ελληνική λÎξη «όζει» που σημαίνει μυÏίζει.
ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
Γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου: Δείτε πώς κατασκευάστηκε η μεγαλύτερη καλωδιωτή γέφυρα του κόσμου
Ειδήσεις
Copyright 2010-2026 © pentelikonews.gr