Κίνδυνος εισβολής ξένων ειδών από την επέκταση της Διώρυγας του Σουέζ

Ο διαβόητος λαγοκέφαλος, το δηλητηριώδες τροπικό ψάρι που έχει εξαπλωθεί στα ελληνικά νερά, δεν αποκλείεται να ήταν μόνο η αρχή.

Η διαπλάτυνση της Διώρυγας του Σουέζ και η κατασκευή ενός δεύτερου καναλιού για τα πλοία θα επιτρέψει σε περισσότερα είδη της Ερυθράς Θάλασσας να εξαπλωθούν στη Μεσόγειο και να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα, προειδοποιεί διεθνής ερευνητική ομάδα.

«Η επέκταση της διώρυγας θα αυξήσει τον αριθμό των εισβολών και θα έχει ως αποτέλεσμα μια μεγάλη ποικιλία επιπτώσεων στη δομή του οικοσυστήματος και τη λειτουργία της Μεσογείου» δηλώνει στον Guardian η Μπέλα Γκαλίλ του Εθνικού Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του Ισραήλ.

Παρουσιάζοντας τη μελέτη τους στην επιθεώρηση Biological Invasions, η Γκαλίλ και οι 17 συνεργάτες της αναγνωρίζουν ότι η επέκταση της Διώρυγας έχει μεγάλη οικονομική σημασία για την Αίγυπτο και αναπόφευκτα θα προχωρήσει.

Ζητούν όμως από το Κάιρο να εκπονήσει μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και να εξετάσει πιθανές τεχνικές λύσεις, όπως η χρήση πομπών υπερήχων που αποθαρρύνουν τους εισβολείς ή τεχνητή αύξηση της αλατότητας σε τμήματα της διώρυγας.

Από τα 700 ξενικά είδη που έχουν εντοπιστεί ως σήμερα στη Μεσόγειο, περίπου τα μισά έφτασαν μέσω της Διώρυγας του Σουέζ από την κατασκευή της στα τέλη του 19ου αιώνα.

Ένας από τους εισβολείς είναι ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) ενός τροπικού ψαριού που περιέχει νευροτοξίνες και έχει στείλει αρκετούς ανθρώπους στο νοσοκομείο.

Δύο άλλα είδη χορτοφάγων ψαριών, η μαύρη κουρκούνα (Siganus luridus) και η άσπρη κουρκούνα (Siganus rivulatus) έκαναν έφοδο μέσω Σουέζ πριν από ορισμένες δεκαετίες και έχουν αποψιλώσει τεράστια λιβάδια ποσειδωνίας στην ανατολική Μεσόγειο.

Όμως το είδος που έχει προκαλέσει τα περισσότερα προβλήματα είναι η τσούχτρα Rhopilema nomadica, ένα τροπικό είδος που εμφανίστηκε στη Μεσόγειο τη δεκαετία του 1970 και θεωρείται πλέον ένα από τα χειρότερα ξενικά είδη. Γιγάντια κοπάδια της τσούχτρας εμποδίζουν την αλιεία και έχουν οδηγήσει στο κλείσιμο τουριστικών ακτών γύρω από τη Μεσόγειο.

«Το θέμα δεν είναι μόνο οι επιπτώσεις της τσούχτρας σε άλλα είδη. Είναι μια απειλή για την ανθρώπινη ζωή και τις ανθρώπινες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού, της γεωργίας και της αλιείας» λέει ο Στέφανο Πιράινο του Πανεπιστημίου του Σαλέντο της Ιταλίας, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Τον περασμένο Αύγουστο η Αίγυπτος ξεκίνησε την κατασκευή μιας δεύτερης λωρίδας στο Σουέζ η οποία θα επιτρέψει στα πλοία να κινούνται ταυτόχρονα και προς τις δύο κατευθύνσεις, τουλάχιστον στα 72 από τα 193 χιλιόμετρα της διώρυγας.

Οι περισσότεροι Αιγύπτιοι βλέπουν θετικά το έργο λόγω του οικονομικού οφέλους που θα προκύψει από την αύξηση της κυκλοφορίας. Ωστόσο χιλιάδες κάτοικοι της περιοχής εκφράζουν την αντίδρασή τους στην απαλλοτρίωση των περιουσιών τους.

Οι ερευνητές ζητούν τώρα από τις χώρες-μέλη που έχουν επικυρώσει την Σύμβαση Βιολογικής Ποικιλίας του ΟΗΕ να πιέσουν το Κάιρο για την εκπόνηση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Ό,τι κι αν γίνει, όμως, το πιθανότερο είναι ότι η Μεσόγειος θα συνεχίσει να δέχεται τους μετανάστες της Ερυθράς Θάλασσας.