Το πιο ακÏιβÎÏ‚ ατομικό Ïολόι του κόσμου δεν θα είχε χάσει οÏτε δευτεÏόλεπτο αν λειτουÏγοÏσε από τότε που γεννήθηκε η Γη Ï€Ïιν από 4,5 δισεκατομμÏÏια χÏόνια. Είναι τόσο ακÏιβÎÏ‚ που καταγÏάφει ανεπαίσθητες μεταβολÎÏ‚ στην ίδια τη Ïοή του χÏόνου, μεταβολÎÏ‚ που πεÏιÎÏγως θα το καθιστοÏσαν άχÏηστο στην μÎÏ„Ïηση της ÏŽÏας.
Το «Ïολόι Î¿Ï€Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€Î»Îγματος» που αναπτÏχθηκε στο Πανεπιστήμιο του ΚολοÏάντο επηÏεάζεται ακόμα και από μικÏÎÏ‚ μεταβολÎÏ‚ της βαÏÏτητας, η οποία σÏμφωνα με τον Αϊνστάιν μεταβάλλει το Ïυθμό του χÏόνου.
Αυτό σημαίνει ότι δÏο ίδια ατομικά Ïολόγια της νÎας τεχνολογίας θα ήταν Ï€Ïακτικά αδÏνατο να μείνουν συγχÏονισμÎνα για Ï€Î¿Î»Ï -ÏŒ,τι χειÏότεÏο θα μποÏοÏσε να συμβεί σε Îναν χÏονομÎÏ„Ïη.
ÎÎο ατομικό Ïολόι «θα δώσει νÎο οÏισμό στο χÏόνο»
Με αυτά τα επίπεδα ακÏίβειας «η διατήÏηση μιας απόλυτης χÏονικής κλίμακας στη Γη μετατÏÎπεται σε εφιάλτη» σχολίασε στο αμεÏικανικό Εθνικό Δημόσιο Ραδιόφωνο ο Γιουν Γε, μÎλος της ομάδας που ανÎπτυξε το Ïολόι σε συνεÏγασία με το Εθνικό ΙνστιτοÏτο Î ÏοτÏπων και Τεχνολογίας των ΗΠΑ.
Το νÎο «Ïολόι Î¿Ï€Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€Î»Îγματος» παÏουσιάστηκε τον ΙανουάÏιο στο πεÏιοδικό Nature ως το πιο ακÏιβÎÏ‚ και πιο σταθεÏÏŒ Ïολόι Îχει κατασκευαστεί ποτÎ. Εκτιμάται ότι χάνει Îνα δευτεÏόλεπτο κάθε 5 δισεκατομμÏÏια χÏόνια.
Όπως όλα τα ατομικά Ïολόγια, το νÎο σÏστημα μετÏά το χÏόνο παÏακολουθώντας τις ταλαντώσεις ατόμων που μεταπηδοÏν ανάμεσα σε δÏο επίπεδα ενÎÏγειας. Η συχνότητα της ταλάντωσης είναι εξαιÏετικά σταθεÏή και τα άτομα λειτουÏγοÏν Îτσι ως μετÏονόμοι.
Στην καÏδιά της συσκευής είναι Îνας θάλαμος κενοÏ, μÎσα στον οποίο οÏισμÎνες χιλιάδες άτομα στÏοντίου διατηÏοÏνται μετÎωÏα μÎσα σε Îνα πλÎγμα από διασταυÏοÏμενες δÎσμες λÎιζεÏ. Ένα διαφοÏετικό, κόκκινο λÎÎ¹Î¶ÎµÏ Î±Î½Î±Î³ÎºÎ¬Î¶ÎµÎ¹ τα άτομα να ταλαντώνονται 430 Ï„ÏισεκατομμÏÏια φοÏÎÏ‚ το δευτεÏόλεπτο, με κάθε ταλάντωση να αντιστοιχεί σε Îνα «τικ» του ÏολογιοÏ.
Το Ï€Ïόβλημα όμως είναι ότι Îνα δευτεÏόλεπτο, ή Îνα οποιοδήποτε κλάσμα του δευτεÏολÎπτου, δεν Îχει την ίδια διάÏκεια Ï€Î±Î½Ï„Î¿Ï ÏƒÏ„Î· Γη.
Όπως Ï€ÏοκÏπτει από τη Γενική ΘεωÏία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν, ο χÏόνος Ï„ÏÎχει πιο αÏγά όταν η δÏναμη της βαÏÏτητας μεγαλώνει.
Και αυτό σημαίνει ότι στην κοÏυφή ενός Î²Î¿Ï…Î½Î¿Ï Î¿ χÏόνος κυλά πιο γÏήγοÏα από ÏŒ,τι στη βάση του, Î±Ï†Î¿Ï Î· απόσταση της κοÏυφής από το κÎντÏο της Γης είναι μεγαλÏτεÏη και η βαÏÏτητα μικÏότεÏη.
O Άινσταϊν και τα ατομικά Ïολόγια στη μελÎτη του εσωτεÏÎ¹ÎºÎ¿Ï Ï„Î·Ï‚ Γης
Το νÎο Ïολόι είναι τόσο ακÏιβÎÏ‚ ώστε καταγÏάφει την επιβÏάδυνση του χÏόνου ακόμα και με την παÏαμικÏή κατακόÏυφη μετατόπιση. Αν κανείς το σηκώσει από το πάτωμα και το κÏεμάσει στον τοίχο «ο χÏόνος θα επιταχυνθεί κατά πεÏίπου Îνα μÎÏος στα 1016» λÎει ο Î”Ï Î“Îµ.
ΑυτÎÏ‚ οι μεταβολÎÏ‚ θα ήταν σημαντικό Ï€Ïόβλημα για τη μÎÏ„Ïηση του χÏόνου, η οποία απαιτεί να υπάÏχουν πολλά Ïολόγια απόλυτα συγχÏονισμÎνα Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Î¿Ï…Ï‚. Το νÎο Ïολόι όμως είναι τόσο ευαίσθητο ώστε θα ήταν αδÏνατο να παÏαμείνει συγχÏονισμÎνο με Îνα άλλο Ïολόι, ακόμα κι αν ήταν πανομοιότυπο.
Όπως λÎει ο Γε, ο μόνος Ï„Ïόπος να αξιοποιηθοÏν τα νÎα Ïολόγια στη μÎÏ„Ïηση του χÏόνου θα ήταν να τα στείλουμε στο Διάστημα, μακÏιά από τις επιδÏάσεις της Γης.
Ακόμα όμως κι αν αυτό δεν συμβεί, η νÎα τεχνολογία θα μποÏοÏσε να αξιοποιηθεί στη γεωλογία για τον εντοπισμό σχηματισμών του υπεδάφους που Ï€ÏοκαλοÏν ανεπαίσθητες μεταβολÎÏ‚ στη βαÏÏτητα, και επομÎνως και στο Ïυθμό του χÏόνου.
Είναι λοιπόν πιθανό ότι τα νÎα ατομικά Ïολόγια θα Îχουν μια πληθώÏα εφαÏμογών.
Απλώς δεν θα λÎνε την ÏŽÏα.
ΕπιμÎλεια: ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
Το «Ïολόι Î¿Ï€Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€Î»Îγματος» που αναπτÏχθηκε στο Πανεπιστήμιο του ΚολοÏάντο επηÏεάζεται ακόμα και από μικÏÎÏ‚ μεταβολÎÏ‚ της βαÏÏτητας, η οποία σÏμφωνα με τον Αϊνστάιν μεταβάλλει το Ïυθμό του χÏόνου.
Αυτό σημαίνει ότι δÏο ίδια ατομικά Ïολόγια της νÎας τεχνολογίας θα ήταν Ï€Ïακτικά αδÏνατο να μείνουν συγχÏονισμÎνα για Ï€Î¿Î»Ï -ÏŒ,τι χειÏότεÏο θα μποÏοÏσε να συμβεί σε Îναν χÏονομÎÏ„Ïη.
ÎÎο ατομικό Ïολόι «θα δώσει νÎο οÏισμό στο χÏόνο»
Με αυτά τα επίπεδα ακÏίβειας «η διατήÏηση μιας απόλυτης χÏονικής κλίμακας στη Γη μετατÏÎπεται σε εφιάλτη» σχολίασε στο αμεÏικανικό Εθνικό Δημόσιο Ραδιόφωνο ο Γιουν Γε, μÎλος της ομάδας που ανÎπτυξε το Ïολόι σε συνεÏγασία με το Εθνικό ΙνστιτοÏτο Î ÏοτÏπων και Τεχνολογίας των ΗΠΑ.
Το νÎο «Ïολόι Î¿Ï€Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€Î»Îγματος» παÏουσιάστηκε τον ΙανουάÏιο στο πεÏιοδικό Nature ως το πιο ακÏιβÎÏ‚ και πιο σταθεÏÏŒ Ïολόι Îχει κατασκευαστεί ποτÎ. Εκτιμάται ότι χάνει Îνα δευτεÏόλεπτο κάθε 5 δισεκατομμÏÏια χÏόνια.
Όπως όλα τα ατομικά Ïολόγια, το νÎο σÏστημα μετÏά το χÏόνο παÏακολουθώντας τις ταλαντώσεις ατόμων που μεταπηδοÏν ανάμεσα σε δÏο επίπεδα ενÎÏγειας. Η συχνότητα της ταλάντωσης είναι εξαιÏετικά σταθεÏή και τα άτομα λειτουÏγοÏν Îτσι ως μετÏονόμοι.
Στην καÏδιά της συσκευής είναι Îνας θάλαμος κενοÏ, μÎσα στον οποίο οÏισμÎνες χιλιάδες άτομα στÏοντίου διατηÏοÏνται μετÎωÏα μÎσα σε Îνα πλÎγμα από διασταυÏοÏμενες δÎσμες λÎιζεÏ. Ένα διαφοÏετικό, κόκκινο λÎÎ¹Î¶ÎµÏ Î±Î½Î±Î³ÎºÎ¬Î¶ÎµÎ¹ τα άτομα να ταλαντώνονται 430 Ï„ÏισεκατομμÏÏια φοÏÎÏ‚ το δευτεÏόλεπτο, με κάθε ταλάντωση να αντιστοιχεί σε Îνα «τικ» του ÏολογιοÏ.
Το Ï€Ïόβλημα όμως είναι ότι Îνα δευτεÏόλεπτο, ή Îνα οποιοδήποτε κλάσμα του δευτεÏολÎπτου, δεν Îχει την ίδια διάÏκεια Ï€Î±Î½Ï„Î¿Ï ÏƒÏ„Î· Γη.
Όπως Ï€ÏοκÏπτει από τη Γενική ΘεωÏία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν, ο χÏόνος Ï„ÏÎχει πιο αÏγά όταν η δÏναμη της βαÏÏτητας μεγαλώνει.
Και αυτό σημαίνει ότι στην κοÏυφή ενός Î²Î¿Ï…Î½Î¿Ï Î¿ χÏόνος κυλά πιο γÏήγοÏα από ÏŒ,τι στη βάση του, Î±Ï†Î¿Ï Î· απόσταση της κοÏυφής από το κÎντÏο της Γης είναι μεγαλÏτεÏη και η βαÏÏτητα μικÏότεÏη.
O Άινσταϊν και τα ατομικά Ïολόγια στη μελÎτη του εσωτεÏÎ¹ÎºÎ¿Ï Ï„Î·Ï‚ Γης
Το νÎο Ïολόι είναι τόσο ακÏιβÎÏ‚ ώστε καταγÏάφει την επιβÏάδυνση του χÏόνου ακόμα και με την παÏαμικÏή κατακόÏυφη μετατόπιση. Αν κανείς το σηκώσει από το πάτωμα και το κÏεμάσει στον τοίχο «ο χÏόνος θα επιταχυνθεί κατά πεÏίπου Îνα μÎÏος στα 1016» λÎει ο Î”Ï Î“Îµ.
ΑυτÎÏ‚ οι μεταβολÎÏ‚ θα ήταν σημαντικό Ï€Ïόβλημα για τη μÎÏ„Ïηση του χÏόνου, η οποία απαιτεί να υπάÏχουν πολλά Ïολόγια απόλυτα συγχÏονισμÎνα Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Î¿Ï…Ï‚. Το νÎο Ïολόι όμως είναι τόσο ευαίσθητο ώστε θα ήταν αδÏνατο να παÏαμείνει συγχÏονισμÎνο με Îνα άλλο Ïολόι, ακόμα κι αν ήταν πανομοιότυπο.
Όπως λÎει ο Γε, ο μόνος Ï„Ïόπος να αξιοποιηθοÏν τα νÎα Ïολόγια στη μÎÏ„Ïηση του χÏόνου θα ήταν να τα στείλουμε στο Διάστημα, μακÏιά από τις επιδÏάσεις της Γης.
Ακόμα όμως κι αν αυτό δεν συμβεί, η νÎα τεχνολογία θα μποÏοÏσε να αξιοποιηθεί στη γεωλογία για τον εντοπισμό σχηματισμών του υπεδάφους που Ï€ÏοκαλοÏν ανεπαίσθητες μεταβολÎÏ‚ στη βαÏÏτητα, και επομÎνως και στο Ïυθμό του χÏόνου.
Είναι λοιπόν πιθανό ότι τα νÎα ατομικά Ïολόγια θα Îχουν μια πληθώÏα εφαÏμογών.
Απλώς δεν θα λÎνε την ÏŽÏα.
ΕπιμÎλεια: ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης


































