Παραπληγικός θα περπατήσει για το εναρκτήριο λάκτισμα στο Μουντιάλ

Στην τελετή έναρξης του Παγκόσμιου Κυπέλλου το βράδυ της Πέμπτης, ένας παραπληγικός νεαρός θα σηκωθεί από το αναπηρικό του αμαξίδιο, θα περπατήσει μέχρι το κέντρο του γηπέδου και θα δώσει το εναρκτήριο λάκτισμα για τους αγώνες.

O νεαρός θα φορά μια ρομποτική στολή που υπακούει στη σκέψη -και υπόσχεται να μετατρέψει τα αναπηρικά αμαξίδια σε μουσειακά εκθέματα.

Ο εξωσκελετός είναι το αποτέλεσμα πολυετών ερευνών στο πρόγραμμα Walk Again, μια διεθνή προσπάθεια στην οποία συμμετέχουν μεγάλα ερευνητικά ιδρύματα στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Βραζιλία.

Επικεφαλής του προγράμματος είναι ο βραζιλιάνος Μιγκέλ Νικολέλις, νευροεπιστήμονας του Πανεπιστημίου Duke στη Βόρεια Καρολίνα και πρωτοπόρος της τεχνολογίας σύνδεσης του ανθρώπινου εγκεφάλου με μηχανές.


Mundial 2014: Αφιέρωμα του sports.in.gr με ζωντανή περιγραφή της τελετής έναρξης

Συνολικά οκτώ ασθενείς έχουν εκπαιδευτεί στη χρήση του εξωσκελετού για το Μουντιάλ -ο ένας θα δώσει το εναρκτήριο λάκτισμα και οι υπόλοιποι θα παρακολουθούν από αναπηρικά αμαξίδια. Οι ταυτότητές τους έχουν κρατηθεί μυστικές.

«Είχαμε μείνει όλοι έκπληκτοι. Πολλοί από εμάς στο εργαστήριο δάκρυσαν παρακολουθώντας αυτούς τους ασθενείς να περπατούν ξανά» λέει ο ερευνητής στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Το 2000, ο Νικολέλις εξέθεσε ένα σύστημα που καταγράφει την εγκεφαλική δραστηριότητα ενός πιθήκου και αναπαράγει τις κινήσεις του με ένα ρομποτικό βραχίονα. Πιο πρόσφατα, το 2013, πραγματοποίησε το πρώτο πείραμα σύνδεσης ζωντανών εγκεφάλων με καλώδια, επιτρέποντας σε ένα πειραματόζωο να αντιλαμβάνεται τα ερεθίσματα που δεχόταν ένα άλλο πειραματόζωο.

Η προσέγγιση που ακολουθεί το πρόγραμμα Walk Again είναι παρόμοια. Ο χρήστης στερεώνει τα πόδια του σε έναν μεταλλικό σκελετό και φορά ένα καπέλο με ηλεκτρόδια, τα οποία καταγράφουν την εγκεφαλική δραστηριότητα και διαβιβάζουν τα σήματα σε έναν υπολογιστή που φοριέται στην πλάτη.

Αναλύοντας τα σήματα αυτά το λογισμικό του συστήματος αντιλαμβάνεται ποια κίνηση θέλει να εκτελέσει ο χρήστης. Στέλνει έτσι εντολές σε υδραυλικούς κινητήρες που βρίσκονται στο μεταλλικό πλέγμα που στηρίζει τα πόδια και αναλαμβάνουν να εκτελέσουν τις κινήσεις αυτόματα.

Τα πέλματα του χρήστη παραμένουν ακουμπισμένα σε επίπεδα στηρίγματα, τα οποία φέρουν αισθητήρες στην κάτω επιφάνειά τους. Κάθε φορά που το στήριγμα αγγίζει το έδαφος στέλνει σήμα σε μια συσκευή δόνησης που φοριέται στον βραχίονα και ξεγελά τον εγκέφαλο ώστε να νομίζει ότι η δόνηση προέρχεται από τα πόδια.

Σε δοκιμές σε συστήματα εικονικής πραγματικότητας, ο ασθενής είχε την αίσθηση ότι τα πόδια του κινούνταν και άγγιζαν το δάπεδο. «Νιώθω ότι περπατάω στην παραλία, ότι αγγίζω άμμο» δήλωσε ένας από τους εθελοντές της δοκιμής σύμφωνα με τον Νικολέλις.

Ο εξωσκελετός κινείται με τη βοήθεια μπαταριών που βρίσκονται στο σακίδιο πλάτης μαζί με τον υπολογιστή και προσφέρουν περίπου δύο ώρες συνεχούς λειτουργίας.

Ενόψει της τελετής έναρξης του Παγκόσμιου Κυπέλλου στο στάδιο Arena Corinthians του Σάο Πάολο, ο Νικολέλις πραγματοποίησε δύο πρόβες που κύλησαν ικανοποιητικά.

Ο ερευνητής ενημερώνει για την προσπάθεια μέσω του προφίλ του στο Facebook, ενώ η ομάδα του σχεδιάζει να λανσάρει αργότερα έναν ειδικό δικτυακό τόπο.

Η επίδειξη της τεχνολογίας στο Σάο Πάολο είχε περιληφθεί από το περιοδικό Nature στη λίστα με τις δέκα επιστημονικές εξελίξεις που μπορούμε να αναμένουμε το 2014.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης