ΟΗΕ: Μικρή η θυσία για να αποφύγουμε μια κλιματική καταστροφή

Τα μέτρα που απαιτούνται για να αποφύγουμε μια καταστροφική άνοδο της θερμοκρασίας θα ψαλίδιζαν την οικονομική ανάπτυξη κατά 0,06 ποσοστιαίες μονάδες το χρόνο, υπολογίζει νέα, μείζων έκθεση του ΟΗΕ, η οποία συντάχθηκε για να βοηθήσει περίπου 200 κυβερνήσεις να καταλήξουν σε διεθνή συμφωνία κατά της κλιματικής αλλαγής.

Το κείμενο των 33 σελίδων, περίληψη της πλήρους έκθεσης που θα δημοσιευτεί τις επόμενες μέρες, υπολογίζει ότι έως το 2050 οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα πρέπει έχουν να μειωθούν κατά 40 με 70 τοις εκατό, εν συγκρίσει με το 2010, με σκοπό να μην ξεπεράσει η άνοδος της θερμοκρασίας το όριο των 2 βαθμών, όπου έχει καταλήξει η διεθνής κοινότητα.

Και για να συμβεί αυτό πρέπει να υπάρξει μια «μαζική μετάβαση» της ανθρωπότητας στις τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα, όπως είναι η αιολική, η ηλιακή και η πυρηνική ενέργεια, ή ακόμα και τα ορυκτά καύσιμα με συστήματα κατακράτησης και αποθήκευσης του άνθρακα.

«Το κόστος δεν φτάνει σε ύψη που θα έφερναν μεγάλη αναταραχή στα οικονομικά συστήματα. Είναι κάτι που θα μπορούσε να γίνει» δήλωσε στο Associated Press ο Ραχέντρα Παχάουρι, πρόεδρος της Διακυβερνητικής Επιτροπής για το Κλίμα του ΟΗΕ (IPCC).

Το κείμενο, ο τρίτος και τελευταίος τόμος της επικαιροποιημένης έκθεσης της IPCC για το κλίμα, αφορά αποκλειστικά τις προσπάθειες μετριασμού της παγκόσμιας θέρμανσης. Ο πρώτος τόμος εστιαζόταν στα αίτια και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, και ο δεύτερος προειδοποιούσε για τις καταστροφικές επιπτώσεις ενός θερμότερου κόσμου.

Τα βασικά σημεία της τελευτίας περίληψης, η οποία συντάχθηκε από επιστήμονες, εγκρίθηκε από τις κυβερνήσεις και δημοσιοποιήθηκε την Κυριακή στο Βερολίνο:

Εκπομπές: Η απελευθέρωση αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα έχει επιταχυνθεί αυτόν τον αιώνα και έφτανε το 2010 τους 49 δισεκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Χωρίς νέες προσπάθειες για τη μείωσή τους, η μέση θερμοκρασία του πλανήτη είναι πιθανό να ανέβει κατά 3,7 έως 4,8 βαθμούς Κελσίου έως το 2010. Κίνα, ΗΠΑ και Ευρώπη είναι οι μεγαλύτεροι ρυπαντές.

Τι πρέπει να γίνει: Οι εκπομπές θα πρέπει να μηδενιστούν έως τα τέλη του αιώνα. Μέχρι το 2050 θα πρέπει να έχουν μειωθεί κατά 40 με 70 τοις εκατό, εν συγκρίσει με το 2010. Μια τέτοια μείωση υπερβαίνει κατά πολύ τα σημερινά σχέδια των κυβερνήσεων. Για να μειωθούν οι εκπομπές το μερίδιο των πηγών ενέργειας χαμηλού άνθρακα θα πρέπει να διπλασιαστεί ή να τριπλασιαστεί έως το 2050, από το 17% που ήταν το 2010.

Κατακράτηση και αποθήκευση άνθρακα: Μέχρι και τα ορυκτά καύσιμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφόσον συνδυάζονται με τις -σήμερα πειραματικές- τεχνολογίες για την κατακράτηση του διοξειδίου του άνθρακα από τα καυσαέρια και τη μόνιμη αποθήκευσή του στο υπέδαφος.

Βιοενέργεια: Ως τεχνολογία χαμηλού άνθρακα αναφέρεται επίσης η λεγόμενη «βιοενέργεια»: καλλιέργεια φυτών που απορροφούν CO2 από την ατμόσφαιρα, καύση αυτού του φυτικού υλικού για παραγωγή θερμότητας, και τελικά επαναπορρόφηση του CO2 και διοχέτευσή του σε υπόγειες δεξαμενές. Όλο αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια καθαρή μείωση του CO2 ατμόσφαιρα.

Κόστος: Η οικονομική ανάπτυξη, η οποία μετράται ως η κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών, εκτιμάται ότι θα αυξάνεται κατά 1,6 έως 3,0 τοις εκατό το χρόνο αυτόν τον αιώνα. Μια φιλόδοξη διεθνής προσπάθειας για το μετριασμό της παγκόσμιας θέρμανσης θα περιέκοπτε αυτή την αύξηση κατά 0,06 ποσοστιαίες μονάδες. Η εκτίμηση αυτή δεν λαμβάνει υπόψη τα οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν, όπως η μείωση του κόστους των δαπανών υγείας λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Επενδύσεις: Για να πετύχει η διεθνής κοινότητα το στόχο των 2 βαθμών, οι επενδύσεις σε μονάδες ορυκτών καυσίμων για ηλεκτροπαραγωγή εκτιμάται ότι πρέπει να μειώνονται κατά 30 δισ. δολάρια το χρόνο έως το 2029, ενώ οι επενδύσεις σε τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα θα πρέπει να αυξάνονται κατά 147 δισ. δολάρια το χρόνο. Συγκριτικά, επισημαίνει το Reuters, οι ετήσιες επενδύσεις σε ενεργειακά συστήματα ανέρχονται σήμερα σε περίπου 1,2 τρισ. δολάρια.

Την Παρασκευή, δύο μέρες πριν από τη δημοσίευση της περίληψης, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα και τα Ηνωμένα Έθνη κάλεσαν τους υπουργούς Οικονομικών όλου του κόσμου να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή με οικονομικές πολιτικές όπως οι φόροι άνθρακα.

Η νέα διεθνής συμφωνία για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η οποία θα διαδεχθεί το πρωτόκολλο του Κιότο, προβλέπεται να οριστικοποιηθεί στη σύνοδο του Παρισιού το 2015.

Βαγγέλης Πρατικάκης