Στην κυκλοφορία το ανέκδοτο πολυπρόσωπο Μυθιστόρημα-μαρτυρία της Διδώς Σωτηρίου

ΕΠΤΑ χρόνια μετά τον θάνατο της Διδώς Σωτηρίου βρίσκεται, από τα τέλη του προηγούμενου μήνα, στις προθήκες των βιβλιοπωλείων ένα βιβλίο της που συμπληρώνει τη λογοτεχνική κληρονομιά της στα ελληνικά γράμματα. Πρόκειται για τα «Παιδιά του Σπάρτακου», ένα βιβλίο που «κεντούσε» για τριάντα χρόνια, από τις αρχές του ΄60 έως τις αρχές του ΄90, σε εποχές που ό,τι αποτύπωνε με το μελάνι της καταδιωκόταν από την πολιτική εξουσία. Είναι ένα πολυπρόσωπο μυθιστόρημα που η υπόθεσή του διαδραματίζεται από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα έως και τα πρώτα χρόνια της μετεμφυλιακής περιόδου. Και σε δύο περιοχές της Ελλάδας, τη Θράκη, την πατρίδα του Σπάρτακου που συντάραξε ως ηγέτης της εξέγερσης των σκλάβων τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και την Αθήνα.

Τον ιστό του μυθιστορήματος πλέκει η συνδικαλιστική και αντιστασιακή δράση των πρωταγωνιστών σε μια εποχή που γράφονται δραματικές σελίδες της ελληνικής ιστορίας. Ηρωες και εχθροί, ο Νεόφυτος, η Δεσπούλα, η Νίκη, η Βασιλιώ και ο «δάσκαλος» από τη μία πλευρά και ο Θωμάς με τη Ρένα Ρενιέρη από την άλλη, πλέκουν μια ιστορία με τονισμένες τις πολιτικες επιλογές των πρωταγωνιστών. Η ιστορία του υλικού του βιβλίου έχει ως εξής, όπως αναφέρει ο ανιψιός της συγγραφέως και γιος της Ελλης Παππά, Νίκος Μπελογιάννης: Η Διδώ Σωτηρίου άρχισε να το γράφει όταν η ελληνική Αριστερά βρισκόταν σε καθεστώς παρανομίας τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια. Το μυθιστόρημα δουλεύτηκε πιο συστηματικά στις αρχές της δεκαετίας του 'Α60 στην Αίγινα και τον Πόρο. Ομως όταν οι συνταγματάρχες πήραν τα ηνία της εξουσίας η Διδώ Σωτηρίου αναγκάστηκε να είναι πολύ προσεκτική. Η συγγραφέας συνέχισε να γράφει το βιβλίο αποσυρμένη στα Βασιλικά Ιστιαίας. Επειδή όμως σκεφτόταν το ενδεχόμενο να συλληφθεί έκρυβε τα κεφάλαια που ολοκλήρωνε σε θυρίδα της Εθνικής Τράπεζας. Με την πτώση της δικτατορίας η συγγραφέας έδωσε προτεραιότητα στη συγγραφή άλλων βιβλίων της καθώς και σε άλλες δραστηριότητές της. Ασχολήθηκε και πάλι με τα «Παιδιά του Σπάρτακου» στη διάρκεια της δεκαετίας του 'Α90. Μετά τον θάνατό της, το αρχείο της πέρασε στην κατοχή του «Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου» όπου και ανακαλύφθηκαν τα σχετικά χειρόγραφα. Το αταξινόμητο υλικό του μυθιστορήματος επιμελήθηκε η καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Ερη Σταυροπούλου, μαζί με τον Νίκο Μπελογιάννη. Το να φτάσει έως το τυπογραφείο το βιβλίο ήταν ένα δύσκολο εγχείρημα. Στις σελίδες των χειρογράφων σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζονταν περισσότερες εναλλακτικές γραφές. Από αυτό το υλικό οι επιμελητές έπραξαν το δύσκολο έργο της επιλογής, Χωρίς όμως να μπουν στη διαδικασία να προσθέσουν την παραμικρή λέξη. Αρωγός σε αυτή την προσπάθεια ήταν τα σημειωματάρια της Διδώς Σωτηρίου, που περιέχουν τον σχεδιασμό του σκελετού του βιβλίου.

Μυθιστόρημα που φέρει στο ακέραιο τη συγγραφική σφραγίδα της Διδώς Σωτηρίου χαρακτήρισε τα «Παιδιά του Σπάρτακου» η Ερη Σταυροπούλου κατά την παρουσίαση της έκδοσης και δεν έκρυψε τις αρχικές της αμφιβολίες για το αν τα χειρόγραφα αυτά συνιστούσαν ένα πλήρες μυθιστόρημα. Αμφιβολίες που διαλύθηκαν όμως όταν οι σελίδες άρχισαν να ταξινομούνται και το βιβλίο πήρε την τελική του μορφή.
«Ας μη θεωρηθεί, όμως, ότι έχουμε μόνο ένα μυθιστόρημα με θέση, για να προβληθεί μια συγκεκριμένη ιδεολογία», διευκρινίζει στον πρόλογο της έκδοσης η Ερη Σταυροπούλου και προσθέτει ότι «τα παιδιά του Σπάρτακου» είναι έργο που προβάλλει τα «τραγικά υπαρκτά προβλήματα του τόπου το πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Παράλληλα είναι μια οικογενειακή τραγωδία και ένα έργο ζωντανών χαρακτήρων, στους οποίους αποτυπώνονται υπαρκτοί ανθρώπινοι τύποι». Επίσης, όπως συνεχίζει, αν μάλιστα προσέξουμε τον λόγο ορισμένων προσώπων «όπως του Νεόφυτου ή της Νίκης, αλλά και της Βασιλιώς, στο τέλος, όπου κάνει τον απολογισμό της ζωής της, βλέπουμε ότι συγκριτικά με τον αγωνιστικό παλμό των πρωταγωνιστών της Εντολής εδώ διαγράφεται η επιθυμία για μια ήρεμη καθημερινή ζωή με την υπέρβαση των πολιτικών αντιθέσεων».

Πηγή: Express.gr