Δέκα χρόνια επιτυχημένων επιστημονικών ανακαλύψεων στον 21ο αιώνα

Με το 2010 που φεύγει σε λίγες μέρες, ολοκληρώνεται η πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, στη διάρκεια της οποίας ο ρυθμός των επιστημονικών ανακαλύψεων ήταν ταχύτερος από ποτέ. Αν και η διεθνής οικονομική κρίση, ιδίως στην Ευρώπη, "απειλεί" τους προϋπολογισμούς που κατευθύνονται στην επιστημονική έρευνα και αρκετοί επιστήμονες-ερευνητές ανησυχούν για την έλλειψη κονδυλίων, αναμένεται η επιστημονική πρόοδος να συνεχιστεί καταιγιστική και το 2011.
Παράγων-«κλειδί» για τις επιστημονικές εξελίξεις στον 21ο αιώνα -αυτές που υπήρξαν και αυτές που θα έλθουν- είναι οι ολοένα πιο διευρυμένες τεχνολογικές δυνατότητες συλλογής, ανάλυσης, μέτρησης, απεικόνισης και υπολογισμού των διάφορων επιστημονικών δεδομένων, που καθιστούν εφικτά τα νέα πιο εξελιγμένα επιστημονικά «εργαλεία» και όργανα. Η τάση αυτή βασίζεται πρωτίστως στις συνεχώς μεγαλύτερες ικανότητες των υπολογιστών και των άλλων ηλεκτρονικών συσκευών, που επιτρέπουν στους επιστήμονες να «βλέπουν» καθαρότερα στις πιο μικρές διαστάσεις (άτομα-μόρια-γονίδια) και στις πιο μεγάλες (γαλαξίες-σύμπαν) της Φύσης, όπως ποτέ στο παρελθόν.
Ένα μόνο παράδειγμα αρκεί: το 2000 για να «διαβαστεί» το γονιδίωμα ενός ανθρώπου, χρειάζονταν πολλά χρόνια και εκατοντάδες μηχανήματα και επιστήμονες. Το 2010, ένα μοναδικό μηχάνημα «αλληλούχισης» μπορεί πια να διαβάσει τρία ανθρώπινα γονιδιώματα σε μόλις μία εβδομάδα. Μια πραγματική επανάσταση στο χώρο της βιολογίας, της γενετικής και της ιατρικής. Ανάλογες δυνατότητες, χάρη στους νέους πανίσχυρους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, έχουν γίνει πραγματικότητα στην αστρονομία, τη φυσική, τη γεωλογία κ.α.
Κάθε νέα δυνατότητα φέρνει όμως στο φως νέα μυστήρια και προκλήσεις, σε ένα αέναο «σπιράλ» επιστημονικών ερωτημάτων-απαντήσεων-νέων ερωτημάτων, που δεν φαίνεται να έχει τέλος. Οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο παράγουν πλέον και διαχέουν περισσότερες επιστημονικές παρατηρήσεις και θεωρίες από κάθε άλλη εποχή.
Η επιστήμη ως διαδικασία στον 21ο αιώνα, έγινε ακόμα πιο συνεργατική, πιο διεπιστημονική, πιο διασυνοριακή, πιο διαδικτυακή (χάρη και στο Ίντερνετ). Η επιστημονική γνώση παράγεται περισσότερο μέσα από συνεργαζόμενα δίκτυα επιστημόνων από διάφορες χώρες, παρά από ηρωικούς εμπνευσμένους «μοναχικούς καβαλάρηδες», όπως κυρίως συνέβαινε παλιότερα.
Μέσα σε όλο αυτό τον καταιγισμό εξελίξεων, οι Έλληνες επιστήμονες και ερευνητές, όσοι δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και ακόμη περισσότερο όσοι βρίσκονται στο εξωτερικό, για μια ακόμη δεκαετία, άφησαν έντονη τη σφραγίδα τους στο πλαίσιο αυτής της κοινής επιστημονικής προσπάθειας της ανθρωπότητας και μάλιστα σε πολλά διαφορετικά πεδία γνώσης.
Παράλληλα, όπως συνηθίζουν στα τέλη κάθε χρονιάς, ερευνητές της IBM προέβλεψαν τις πέντε σημαντικότερες τεχνολογικές εξελίξεις στην καθημερινή ζωή για την επόμενη πενταετία.
Η πρώτη καινοτομία αφορά τις μπαταρίες. Οι σημερινές μπαταρίες ιόντων λιθίου αναμένεται να αντικατασταθούν από μπαταρίες «που χρησιμοποιούν τον αέρα που αναπνέουμε, προκειμένου να αντιδράσουν με μέταλλα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, εκτιμά η μεγάλη αμερικανική εταιρεία. Οι εξελίξεις στην τεχνολογία των μπαταριών «θα επιτρέψουν στις συσκευές σας να διαρκούν περίπου δέκα φορές περισσότερο από ό,τι σήμερα» αναφέρει το φετινό «Next Five in Five»
Μια άλλη αναμενόμενη εξέλιξη είναι η πλήρης κατάργηση των μπαταριών σε ορισμένες φορητές συσκευές. Εφόσον οι ενεργειακές απαιτήσεις μειωθούν, έτσι ώστε τα τρανζίστορ να λειτουργούν σε τάση μόλις 0,5 Volt, οι συσκευές αυτές θα μπορούσαν να φορτίζονται από μηχανισμούς που αποθηκεύουν κινητική ενέργεια, όπως τα σημερινά αυτόματα ρολόγια που κουρδίζονται από τις κινήσεις του χεριού.
Μια τρίτη καινοτομία την επόμενη πενταετία αφορά, επίσης, τα κινητά τηλέφωνα: τρισδιάστατες οθόνες και ολογραφικές κάμερες που επιτρέπουν βιντεοκλήσεις «με τρισδιάστατες ολογραφίες των φίλων σας σε πραγματικό χρόνο».
Σύμφωνα με την τέταρτη πρόβλεψη, οι άνθρωποι θα αρχίσουν σύντομα να εφοδιάζονται με φορητούς αισθητήρες που θα μεταδίδουν πληροφορίες σε επιστημονικές έρευνες. Οι αισθητήρες, μεταξύ άλλων, θα προσφέρουν δεδομένα «για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, τη σωτηρία απειλούμενων ειδών ή την παρακολούθηση ξενικών φυτών ή ζώων που απειλούν τα οικοσυστήματα σε όλο τον κόσμο».
Η πέμπτη πρόβλεψη, τέλος, αφορά στην αξιοποίηση των τεράστιων ποσοτήτων ενέργειας που σπαταλούν, σήμερα, τα μεγάλα κέντρα δεδομένων. «Χάρη σε νέες τεχνολογίες, όπως συστήματα ψύξης με νερό που λειτουργούν πάνω στα ίδια τα τσιπ, τα οποία ανέπτυξε η IBM, θα επιτρέψουν την ανακύκλωση της θερμικής ενέργειας για την παροχή ζεστού νερού σε γραφεία και κατοικία» προβλέπουν οι συντάκτες της λίστας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ