Αν επαληθευτούν οι εκτιμήσεις αναλυτών και αξιωματούχων, η Ευρώπη οδεύει προς έναν ενεργειακά δύσκολο χειμώνα.
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη επανέρχεται στο κέντρο των ανησυχιών, καθώς οι πιέσεις δυναμώνουν και δοκιμάζουν τις προβλέψεις όσων χαράσσουν πολιτική.
Δεύτερο από τα μεγαλύτερα ενεργειακά σοκ
Ο Άλβαρο Σάντος Περέιρα, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και διοικητής της Τράπεζας της Πορτογαλίας, προειδοποίησε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις που προέρχονται από την ενέργεια είναι ιδιαίτερα έντονες. Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό αν θα μεταδοθούν ευρύτερα στην οικονομία της ευρωζώνης.
Μιλώντας σε συνέδριο της πορτογαλικής οικονομικής εφημερίδας Jornal de Negocios, ο Περέιρα είπε ότι, σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, καταγράφονται πολύ σημαντικές πιέσεις. Το βασικό ερώτημα, πρόσθεσε, είναι αν αυτές θα περάσουν από την ενέργεια και σε άλλους τομείς της οικονομίας.
Πρόκειται για το δεύτερο μεγάλο ενεργειακό σοκ που αντιμετωπίζει η Ευρώπη σε λιγότερα από πέντε χρόνια, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Φυσικό αέριο, αποθέματα και ο χειμώνας του 2027
Η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου ανησυχεί ιδιαίτερα τις κεντρικές τράπεζες. Ταυτόχρονα, τα ενεργειακά αγαθά συνολικά, δηλαδή το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τα διυλισμένα προϊόντα, εμφανίζουν ενισχυμένες πληθωριστικές πιέσεις. Στην εικόνα προστίθεται και η αβεβαιότητα για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ενώ συνεχίζονται οι διαταραχές στη διέλευση δεξαμενόπλοιων.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Πορτογαλίας στάθηκε στα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου σε ορισμένες χώρες της βόρειας Ευρώπης και προειδοποίησε για τις συνέπειες μιας δυσμενούς εξέλιξης του καιρού.
Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, είπε, αποτελεί πηγή ανησυχίας. Πρόσθεσε ότι ένας κρύος χειμώνας θα μπορούσε να φέρει, σε κάποιες χώρες, διαταραχές στα αποθέματα και πίεση στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος.
Ο πληθωρισμός σε υψηλό τριετίας
Οι προειδοποιήσεις διατυπώνονται ενώ τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη έχουν ήδη σημάνει συναγερμό. Τον Οκτώβριο ο δείκτης έφτασε σε υψηλό τριετίας, με βασικούς μοχλούς την απότομη άνοδο των τιμών στην ενέργεια και στα τρόφιμα.
Ο ενεργειακός πληθωρισμός από μόνος του διαμορφώθηκε στο 20,8%.
Για την ΕΚΤ, το κρίσιμο δεν είναι μόνο η τρέχουσα ανατίμηση καυσίμων και ρεύματος, αλλά και η διάρκεια και η διάχυση του φαινομένου. Αν οι υψηλές ενεργειακές δαπάνες περάσουν στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών ή ενισχύσουν πιέσεις σε μισθούς και περιθώρια κέρδους, οι δευτερογενείς επιπτώσεις θα κάνουν τη νομισματική διαχείριση αρκετά πιο σύνθετη τους επόμενους μήνες, ιδίως αν ο χειμώνας αποδειχθεί βαρύς και δοκιμάσει τα ενεργειακά αποθέματα της ηπείρου.
Η έκθεση Winter Supply Outlook 2026/27 του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (ENTSOG) συνδέει την επάρκεια φυσικού αερίου της Ευρώπης για τον χειμώνα 2026-2027 κυρίως με τις καιρικές συνθήκες, τη διαθεσιμότητα LNG και την αποφυγή διαταραχών στις ροές.
Το ευνοϊκό και το δυσμενές σενάριο
Την 1η Οκτωβρίου 2026 οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου της ΕΕ βρίσκονταν σε πληρότητα 72%, δηλαδή 811 TWh.
Σε έναν συνηθισμένο χειμώνα, τα αποθέματα εκτιμάται ότι θα κλείσουν στο 29% υπό βέλτιστες συνθήκες ή στο 13% σε πιο σφιχτή αγορά.
Σε ψυχρό χειμώνα και με περιορισμένη αγορά LNG, τα αποθέματα μπορεί να υποχωρήσουν έως το 11%, επίπεδο κοντά στα βασικά και στρατηγικά αποθέματα.
Ο συνδυασμός ψυχρού χειμώνα, περιορισμένου LNG και διακοπών σε αγωγούς, όπως ο Europipe 2 ή οι ροές από Αλγερία και Ρωσία, μπορεί να καταστήσει αναγκαία μέτρα μείωσης της ζήτησης έως και 15%.
Το Bloomberg σημειώνει ότι, με τα αποθέματα φυσικού αερίου στις δεξαμενές αποθήκευσης σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ελπίζουν σε ήπιο χειμώνα. Μια παρατεταμένη περίοδος ψύχους θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου.

































