Στο «Πολύ Σκληρός για να Πεθάνει 3» ο ήρωας που ερμηνεύει ο Τζέρεμι Άιρονς προβάλλει ψεύτικο ισχυρισμό, ότι έχει τοποθετήσει βόμβα σε σχολείο της Νέας Υόρκης. Οι αστυνομικές δυνάμεις κινούνται προς λάθος κατεύθυνση, την ώρα που ο ίδιος έχει στο στόχαστρο κάτι εντελώς διαφορετικό. Με την μπλόφα σπέρνει πανικό και πετυχαίνει τον σκοπό του. Κάτι παρεμφερές εκτυλίσσεται τώρα στην Ευρώπη, όχι σε ένα σχολείο αλλά σε εκατοντάδες. Η κινητοποίηση είναι μεγάλη. Το ποιος κρύβεται από πίσω παραμένει αδιευκρίνιστο.
Το πρωί της 11ης Νοεμβρίου περίπου 6.000 σχολεία στην Ιταλία έλαβαν το ίδιο ηλεκτρονικό μήνυμα, σταλμένο από κάποιον «Μιχαήλ Αντρόποφ». Το ίδιο πρωί, περισσότερα από 300 σχολεία στη Βόρεια Ιρλανδία δέχθηκαν επίσης απειλητικά ηλεκτρονικά μηνύματα. Η αστυνομία της Σκωτίας έκανε λόγο για παρόμοιες απειλές που αφορούσαν βόμβες.
Σχολεία της Ιταλίας είχαν ήδη στοχοποιηθεί στις 19 Οκτωβρίου και πάλι στις 2 Νοεμβρίου, όταν ηλεκτρονικό μήνυμα με το ίδιο κείμενο έφτασε σε σχεδόν 280 εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις. Τον Οκτώβριο, εκατοντάδες σχολεία στη Βρετανία, την Ουγγαρία και τη Σερβία είχαν λάβει απειλές του ίδιου τύπου.
Βόμβα μπορεί να μην υπήρξε πουθενά. Για την αντιμετώπιση των συμβάντων, πάντως, κινητοποιήθηκαν χιλιάδες άνθρωποι και δεσμεύτηκαν τεράστιοι πόροι.
Ο Μπενιαμίνο Ίρντι, Ιταλός αναλυτής γεωπολιτικής και εθνικής ασφάλειας και πρώην αξιωματούχος του ιταλικού υπουργείου Εξωτερικών, επισημαίνει ότι όποιος αμύνεται δεν μπορεί να προσπεράσει μια τέτοια απειλή, επειδή οι συνέπειες ενδέχεται να είναι καταστροφικές. Κάθε ψευδής συναγερμός, εξηγεί, ενεργοποιεί ολόκληρο το πρωτόκολλο των προληπτικών μέτρων. Τον ρυθμό τον δίνει ο επιτιθέμενος. Ο αμυνόμενος δεν έχει άλλη επιλογή από το να αντιδράσει και να σηκώσει το κόστος.
Κατά τον ίδιο, βασική αιτία για τη μη κατονομασία του υπευθύνου αυτών των πράξεων είναι ο φόβος μην κλιμακωθεί η κατάσταση. Αν αποδιδόταν όνομα στον επιτιθέμενο, υποστηρίζει, οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να πουν στους πολίτες τους ότι η Ρωσία έχει ήδη κλιμακώσει πόλεμο εναντίον της Ευρώπης και ότι ο πόλεμος αυτός απαιτεί απάντηση.
Άσχετα από το ποιος βρίσκεται πίσω από τις απειλές, ο Ίρντι τονίζει πως οι ψευδείς συναγερμοί απορροφούν πόρους και ενισχύουν το αίσθημα ανασφάλειας. Για τον επιτιθέμενο, προσθέτει, κάθε καινούργια εκστρατεία αξιοποιεί την αποσταθεροποίηση που προκάλεσαν όλες οι προηγούμενες.
Προκειμένου να αποτραπούν τέτοιες προσπάθειες, ο Ίρντι εκτιμά ότι απαιτείται πολιτικό θάρρος. Πρόκειται για θάρρος που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ως σήμερα αποφύγει να δείξουν.
Η πρότασή του γεννά, ωστόσο, ερωτήματα. Καλεί τις κυβερνήσεις της Ευρώπης να επιβάλουν κόστος ακόμη και όταν η ταυτότητα του υπευθύνου δεν έχει εξακριβωθεί με βεβαιότητα.
Ζητά να δηλώσουν εκ των προτέρων και από κοινού ότι μπορεί να μην γνωρίζουν με βεβαιότητα ποιος βρίσκεται πίσω από το επόμενο κύμα επιθέσεων. Αν όμως αυτό εκδηλωθεί, θα επιβάλουν κόστος με βάση τα στοιχεία που διαθέτουν, ακόμη κι αν είναι ελλιπή.
Ο ίδιος δέχεται ότι ένα τέτοιο πρότυπο αντίδρασης στηρίζεται σε εκτιμήσεις πιθανοτήτων και πλησιάζει περισσότερο τον τρόπο λειτουργίας των υπηρεσιών πληροφοριών παρά εκείνον των δικαστηρίων.
Καταλαβαίνει ότι η προσέγγιση είναι δύσκολη για δημοκρατίες που δεσμεύονται από το κράτος δικαίου και έχουν συνηθίσει σε πρότυπα αδιάσειστων αποδείξεων. Δέχεται επίσης ότι εμπεριέχει τον κίνδυνο λάθους.
Τη θεωρεί παρ' όλα αυτά λύση. Η εναλλακτική, κατά τον ίδιο, είναι να συνεχιστεί με βεβαιότητα μια εκστρατεία που για τον αντίπαλο δεν έχει κανένα κόστος και κάθε φορά υποσκάπτει τον στόχο.
Με μια τέτοια επιλογή, πάντως, η απόδοση ευθυνών πάνω σε ελλιπή στοιχεία και τα αντίποινα ενδέχεται να έχουν αντίθετα αποτελέσματα. Αντί να λειτουργήσουν αποτρεπτικά απέναντι σε νέες επιθέσεις, μπορεί να πυροδοτήσουν ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Είναι κίνδυνος που ο ίδιος ο Ιταλός αναλυτής αναγνωρίζει, αλλά μοιάζει να τον θεωρεί μικρότερο από το κόστος της ευρωπαϊκής αδράνειας.

































