Την Πέμπτη το δανικό κοινοβούλιο κύρωσε ομόφωνα τη συμφωνία ασφαλείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη Γροιλανδία. Η κίνηση αποσκοπεί στο να κλείσει η διαμάχη γύρω από το μέλλον του νησιού της Αρκτικής, διαμάχη που έχει αναστατώσει τις διατλαντικές σχέσεις.
Τη συμφωνία είχαν υπογράψει τον Σεπτέμβριο οι ΗΠΑ, η Δανία και η Γροιλανδία. Είχαν προηγηθεί επανειλημμένες απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι θα θέσει υπό τον έλεγχό του την αυτοδιοικούμενη δανική επικράτεια, πλούσια σε ορυκτούς πόρους, με πληθυσμό 57.000 κατοίκους.
Για να αρχίσει να ισχύει η εκτελεστική συμφωνία, το υπουργείο Εξωτερικών της Δανίας πρέπει να ενημερώσει τις ΗΠΑ, μέσω διπλωματικής διακοίνωσης, ότι οι προβλεπόμενες διαδικασίες έχουν ολοκληρωθεί. Έγκριση από τη Γερουσία των ΗΠΑ δεν χρειάζεται.
Η συμφωνία μεγαλώνει τον ρόλο του αμερικανικού στρατού στη Γροιλανδία. Ανάμεσα στα όσα προβλέπει είναι και η δυνατότητα εγκατάστασης του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome». Ταυτόχρονα επιβεβαιώνει ξανά τη δανική κυριαρχία και το δικαίωμα των κατοίκων της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.
Οι υπογράφοντες θα περάσουν τώρα στη διαμόρφωση νέου νομοθετικού πλαισίου στη Γροιλανδία, με σκοπό τον έλεγχο ξένων επενδυτών για λόγους εθνικής ασφάλειας. Θα προχωρήσει και ο σχεδιασμός για τη δημιουργία δύο νέων αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων, όπως ορίζει η συμφωνία, δήλωσε στο Reuters ο υπουργός Άμυνας της Δανίας, Γέπε Μπρους.
«Περιμένω πως οι ΗΠΑ θα αρχίσουν από εδώ και πέρα να εξειδικεύουν τους σκοπούς και τις ρυθμίσεις που θα ισχύουν για τις δύο αυτές περιοχές», δήλωσε ο Μπρους.
Ο Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος για την απόκτηση του νησιού. Τον Ιανουάριο η στάση του πυροδότησε διπλωματική κρίση μέσα στο ΝΑΤΟ και ακολούθησαν πολύμηνες εντατικές διαπραγματεύσεις.
Περίοδος πίεσης για τους κατοίκους της Γροιλανδίας
Η Ναάγια Νάθανιελσεν, βουλευτής της Δανίας με γροιλανδική καταγωγή, ανέφερε ότι οι πιέσεις του Τραμπ έχουν γεννήσει δυσπιστία απέναντι στην αμερικανική κυβέρνηση στους κατοίκους του νησιού.
«Η τελευταία διετία ήταν όντως δύσκολη για όσους ζουν στη Γροιλανδία. Όλο αυτό έχει περάσει σε κάθε πτυχή της ζωής μας», είπε η Νάθανιελσεν στο Reuters. Ελπίζει πως η συμφωνία θα επιτρέψει να ανοίξει διάλογος, έπειτα από τη σκληρή ρητορική που αναπτύχθηκε στο εσωτερικό της δυτικής συμμαχίας.
Στο Λονδίνο της Βρετανίας, στις 24 Ιανουαρίου 2026, διαδηλωτές συμμετείχαν σε συγκέντρωση έξω από την αμερικανική πρεσβεία με το σύνθημα «Μην αγγίζεις τη Γροιλανδία, Τραμπ». Η κινητοποίηση έγινε μετά την επίσκεψη της πρωθυπουργού της Δανίας Μέττε Φρέντερικσεν στη Γροιλανδία την Παρασκευή, επίσκεψη που πραγματοποιήθηκε σε ένδειξη υποστήριξης προς το αρκτικό νησί, το οποίο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί να προσαρτήσει.
Θετικά υποδέχθηκε το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Δανία, Κένεθ Χάουερι. Είπε πως πρόκειται για «ένα τεράστιο επίτευγμα», ικανό να ισχυροποιήσει την ασφάλεια όλων των πλευρών, μαζί και του ΝΑΤΟ.
Το κοινοβούλιο της Γροιλανδίας είχε δώσει την έγκρισή του νωρίτερα μέσα στον μήνα. Οι Δανοί βουλευτές μίλησαν με ανακούφιση και εξέφρασαν την ελπίδα ότι η συμφωνία θα συμβάλει ώστε να ομαλοποιηθεί η κατάσταση στη Γροιλανδία.
Κατά την εκτίμηση του Μίκελ Βέντμπι Ράσμουσεν, καθηγητή Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, η συμφωνία έχει περισσότερες πιθανότητες να ανοίξει μια νέα περίοδο παρά να σημάνει το τέλος της αντιπαράθεσης.
«Με τη συμφωνία πλέον στα χέρια τους, οι ΗΠΑ θα είναι σε θέση να απαιτούν μεγαλύτερη επιρροή στις αποφάσεις που έχουν συνέπειες για την πολιτική ασφάλειας, αλλά και σε τμήμα της εξόρυξης στρατηγικών πόρων», ανέφερε.
Άλλοι ειδικοί υποστηρίζουν πως η νέα συμφωνία δεν προσθέτει, στην πράξη, πολλά στην ήδη υπάρχουσα στρατιωτική πρόσβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Στο νησί βρίσκεται ήδη η βορειότερη αμερικανική στρατιωτική βάση. Η θέση της Γροιλανδίας είναι πάνω στη συντομότερη διαδρομή που συνδέει την Ευρώπη με τη Βόρεια Αμερική.
Τον προηγούμενο μήνα ο Τραμπ είπε ότι στη Γροιλανδία πρόκειται να ξεκινήσει «μαζική εξερεύνηση πετρελαίου, φυσικού αερίου και ορυκτών». Η δήλωση έφερε αντιδράσεις, αφού στην περιοχή ισχύει απαγόρευση νέων γεωτρήσεων πετρελαίου.
Η Δανία έχει διευκρινίσει ότι κάθε αξιοποίηση των φυσικών πόρων της Γροιλανδίας πρέπει να είναι σύμφωνη με την τοπική νομοθεσία.

































