Στο επίσημο δείπνο του λόρδου δημάρχου, στο Σίτι του Λονδίνου, ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ επιβεβαίωσε ότι επιδιώκει επιστροφή στην Ευρωπαϊκή Ένωση με κάποιον τρόπο. Πιθανότατα, όχι με πλήρη ένταξη. Καταδίκασε παράλληλα το Brexit ως προϊόν λαϊκισμού, που άφησε πίσω του περισσότερες απώλειες παρά οφέλη.
Ο ρόλος του, είπε, είναι να ενώσει τη χώρα, να κλείσει τον λογαριασμό της προηγούμενης δεκαετίας και να ανοίξει δρόμο για τα χρόνια που ακολουθούν. Το Brexit, πρόσθεσε, όφειλε να είχε απαντήσει στα προβλήματα των πολιτών, των εργαζομένων και των επιχειρήσεων.
Μίλησε για μια «νέα προσέγγιση», καθώς αρχίζουν να σχηματίζονται τα όρια μιας νέας παγκόσμιας τάξης. Προειδοποίησε για την προέλαση της ακροδεξιάς και φόρτωσε στο Brexit την ευθύνη για την υποχώρηση της θέσης της Βρετανίας, λέγοντας ότι οι αξίες της βρίσκονται υπό απειλή.
Αυτό που επιδίωκαν οι εχθροί
Το 2016, σύμφωνα με τον Μπέρναμ, επικράτησε ο λαϊκισμός και οδήγησε σε έξοδο σκληρότερη από εκείνη που περίμεναν οι πολίτες. Ύστερα από δέκα χρόνια πιο χαλαρής συνεργασίας ανάμεσα στις χώρες, χαμένοι βγαίνουν οι ίδιοι οι πολίτες. Το Brexit, τόνισε, ήταν το πρώτο ντόμινο που έπεσε στην πορεία προς τον απομονωτισμό.
Το πιο θλιβερό από όλα, είπε, είναι ότι έγινε ακριβώς αυτό που επιθυμούσαν οι εχθροί. Η Ρωσία, εξήγησε, επιδίωκε ρήγμα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και μια Ευρώπη πιο αδύναμη, λιγότερο ικανή να ανακόψει τα σχέδιά της για την Ουκρανία.
Εκεί, πρόσθεσε, το ζήτημα ξαναγγίζει το Μέικερφιλντ. Οι βαριές συνέπειες για τις τιμές τροφίμων και καυσίμων, που προκάλεσε η παράνομη εισβολή της Ρωσίας και χειροτέρεψαν ακόμη περισσότερο εξαιτίας της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, χτυπούν εντονότερα όσους έχουν χαμηλότερα εισοδήματα.
Συμφέρον της Βρετανίας, κατά τον Μπέρναμ, είναι να επιβεβαιώσει ότι θα κάθεται στο τραπέζι όπου κρίνονται οι αποφάσεις για τον νέο κόσμο που χτίζεται.
Τα λάθη της εξωτερικής πολιτικής
Την τελευταία δεκαετία, είπε, η χώρα άφησε ευκαιρίες να χαθούν. Οι αρχές της μετατοπίστηκαν, γιατί άργησε η αντίδραση στη Γάζα και στον πόλεμο της Ουκρανίας, αλλά και απέναντι στη Ρωσία.
Η Βρετανία, σημείωσε, πρέπει να επιμείνει στη λύση των δύο κρατών στη Μέση Ανατολή και να εμποδίσει το Ισραήλ να δημιουργήσει νέους οικισμούς εποίκων. Η στάση του Ηνωμένου Βασιλείου απέναντι στις ενέργειες του Ισραήλ στη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, είπε, έκανε πολλούς να αμφισβητήσουν την πυξίδα της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής.
Πολύ συχνά, επισήμανε, η εξωτερική πολιτική στήνεται πάνω σε ένα ψεύτικο δίλημμα: αξίες ή συμφέροντα. Οι πολιτικοί κατατάσσονται συνήθως είτε στους ονειροπόλους ιδεαλιστές, που κοιτούν μόνο τις αρχές, είτε στους κυνικούς ρεαλιστές, που κοιτούν μόνο την ισχύ και τα συμφέροντα.
Ο ίδιος δήλωσε ότι το βλέπει αλλιώς. Το Ηνωμένο Βασίλειο, υποστήριξε, οφείλει πάντοτε να έχει οδηγό τις αξίες του και καθαρή εικόνα για το τι είναι σωστό και τι λάθος. Όσο περισσότερο πορεύεται με τις αξίες του, τόσο μεγαλύτερο καλό θα φέρει σε παγκόσμιο επίπεδο και τόσο καλύτερα θα κατοχυρώνει τα συμφέροντά του.
Η ανάγκη συζήτησης για την ΕΕ
Για το Brexit είπε ότι τη δεκαετία που πέρασε χάθηκαν περισσότερα από όσα κερδήθηκαν. Συνολικά, ανέφερε, το OBR υπολογίζει ότι το Brexit επέφερε πλήγμα 4% στη βρετανική οικονομία, ενώ άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τη ζημία έως και στο 8% του ΑΕΠ. Οι άνθρωποι ψήφισαν για αλλαγή προς το καλύτερο και δεν την είδαν.
Όλοι το βλέπουν, τόνισε, αλλά δεν το λένε. Το παρομοίωσε με τα καινούργια ρούχα του βασιλιά. Ο διάλογος πρέπει να ανοίξει, με τρόπο που να στηρίζει την πρόοδο και την ανάπτυξη της Βρετανίας. Ανακοίνωσε ότι θα φέρει στο Κοινοβούλιο νομοθεσία ώστε να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες με την ΕΕ.
Η διαδικασία, διευκρίνισε, θα ξεκινήσει μετά τη σύνοδο κορυφής. Ο διάλογος θα είναι μακροχρόνιος και το αποτέλεσμά του θα τεθεί στην κρίση των Βρετανών πολιτών. Σε κάθε φάση, είπε, αυτοί θα είναι το αφεντικό και θα παίρνουν την απόφαση.
Προϋποθέσεις για συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ο Βρετανός πρωθυπουργός μίλησε και για τους όρους που πρέπει να καλύπτει μια συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οποιαδήποτε συμφωνία κλείσει αυτή την Παρασκευή, επισήμανε ο Άντι Μπέρναμ, οφείλει να περνά το «τεστ του Makerfield» και να μένει μέσα στις «κόκκινες γραμμές» των Εργατικών.
Οι γραμμές αυτές αφήνουν έξω την επανένταξη στην ΕΕ, την ενιαία αγορά, την τελωνειακή ένωση και την επαναφορά της ελεύθερης κυκλοφορίας. Η συμφωνία πρέπει, επιπλέον, να είναι καλύτερη από την προηγούμενη.
Έτσι αποτυπώνεται, είπε, η νέα γραμμή: ούτε αντιπαραθετική στάση ούτε απλή παραμονή στο «χτίσιμο γεφυρών», αλλά εποικοδομητική και θετική διάθεση, με στόχο αποτέλεσμα που να ωφελεί και τη Βρετανία και την ΕΕ.
Αυτό σημαίνει κατάθεση νομοθεσίας στο Κοινοβούλιο την επόμενη εβδομάδα. Διαβεβαίωσε παράλληλα ότι, ενόψει των γενικών εκλογών, δεν θα γίνει καμία κίνηση που να παραβιάζει τις «κόκκινες γραμμές».
Ο δρόμος προς τη σύνοδο με την ΕΕ
Αν η Βρετανία θέλει να πιάσει στα σοβαρά το ζήτημα της οικονομικής ανάπτυξης, επισήμανε ο πρωθυπουργός, δεν έχει την πολυτέλεια να γυρίσει την πλάτη σε μια πιθανή συμφωνία που θα μπορούσε να προσθέσει έως και 0,4% στο ΑΕΠ.
Αυτό είναι το διακύβευμα στη σύνοδο κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ, που θα γίνει την Παρασκευή στις Βρυξέλλες. Αναγνώρισε τη συμβολή του προκατόχου του, Κιρ Στάρμερ, που προετοίμασε το έδαφος.
Το σκληρό Brexit που εφαρμόστηκε επί κυβέρνησης των Συντηρητικών, τόνισε, δεν επαρκεί για τη Βρετανία. Κλάδοι όπως οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και η τεχνολογία προσαρμόστηκαν με επιτυχία και ακμάζουν. Άλλοι, όμως, έχουν πληγεί.

































