Σε μία από τις πιο ευαίσθητες πολιτικές διαπραγματεύσεις των τελευταίων ετών στην ευρωζώνη εξελίσσεται η επιλογή του επόμενου προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Πίσω από τις δημόσιες αναφορές στην ανεξαρτησία της νομισματικής πολιτικής, Παρίσι και Βερολίνο επιδιώκουν συμφωνία ικανή να διαμορφώσει τις ισορροπίες στη Φρανκφούρτη για την επόμενη οκταετία.
Τυπικά, οι διαδικασίες διορισμού μένουν χωριστές. Η διαπραγμάτευση, πάντως, μπορεί να διεξαχθεί συνολικά.
Κεντρικό ρόλο στις διαβουλεύσεις έχουν ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ, με ισχυρά διαπιστευτήρια αλλά διαφορετική αφετηρία ο καθένας. Αξιωματούχοι με γνώση των διεργασιών μεταφέρουν ότι ο Ντε Κος διατηρεί μικρό προβάδισμα, χωρίς να έχει εξασφαλίσει ακόμη την κρίσιμη συμφωνία Παρισιού και Βερολίνου. Η κατάσταση μένει ρευστή και δεν αποκλείεται να προκριθεί τρίτο πρόσωπο ως λύση συμβιβασμού.
Οι όροι του συμβιβασμού
Από τις επαφές Μακρόν και Μερτς το περασμένο Σαββατοκύριακο προέκυψε καινούργια εκδοχή συμβιβασμού. Το Παρίσι φέρεται να προσανατολίζεται στη στήριξη του Ντε Κος, με αντάλλαγμα τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου για τη Γερμανία και γαλλική παρουσία στην Εκτελεστική Επιτροπή, ενδεχομένως με τη Λοράνς Μπουν στο χαρτοφυλάκιο των αγορών. Τον Σεπτέμβριο είχε εξεταστεί άλλος συνδυασμός, με γαλλική στήριξη στον Κνοτ έναντι της θέσης του επικεφαλής οικονομολόγου.
Πηγές που προέρχονται από το Eurogroup αναφέρουν ότι οι τρεις αλλαγές που επίκεινται στην Εκτελεστική Επιτροπή μπορούν να ειδωθούν από τους ευρωπαίους ηγέτες ως ένα ενιαίο πακέτο, ώστε να διευκολυνθεί η πολιτική συναίνεση. Οι διορισμοί μένουν τυπικά σε χωριστές διαδικασίες, η διαπραγμάτευση όμως ενδέχεται να γίνει συνολική.
Καμία επιλογή δεν θεωρείται οριστική. Στη Γερμανία, η τελική στάση προϋποθέτει συνεννόηση του χριστιανοδημοκράτη καγκελαρίου με τον σοσιαλδημοκράτη υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ. Η πρόωρη αποχώρηση της Ιζαμπέλ Σνάμπελ τον Ιανουάριο και η λήξη της θητείας του Φίλιπ Λέιν τον Μάιο αφήνουν περιθώρια διαπραγμάτευσης, πολλαπλασιάζουν όμως τις απαιτήσεις για εθνικές ισορροπίες.
Η περίπτωση του Κνοτ έχει μία ακόμη δυσκολία. Ο Ολλανδός Φρανκ Ελντερσον μετέχει ήδη στην Εκτελεστική Επιτροπή. Η άτυπη συνήθεια της μίας έδρας ανά χώρα καθιστά πιο σύνθετη την υποψηφιότητά του, χωρίς να συνιστά νομικό κώλυμα.
Χαρακτηριστικό μένει το προηγούμενο του 2019. Στις αρχικές συζητήσεις η Λαγκάρντ δεν θεωρούνταν η αυτονόητη επιλογή, αναδείχθηκε όμως μέσα από ευρύτερη συμφωνία για την κατανομή των κορυφαίων ευρωπαϊκών αξιωμάτων. Και αυτή τη φορά, τα πολιτικά ανταλλάγματα μπορεί να βαρύνουν περισσότερο από την κατάταξη των υποψηφίων.
Η γραμμή της Αθήνας
Στην ελληνική πλευρά η προσέγγιση παραμένει προσεκτική. Κατά πληροφορίες, η Αθήνα κρατά ουδέτερη στάση, με διακριτική προτίμηση στον Ντε Κος, που κρίνεται περισσότερο μετριοπαθής στη νομισματική πολιτική.
Η πορεία του Ντε Κος περιλαμβάνει την Τράπεζα της Ισπανίας, την Επιτροπή της Βασιλείας και την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών. Το ηπιότερο προφίλ του δεν συνεπάγεται ανοχή στον πληθωρισμό ούτε ανεπιφύλακτη στήριξη σε υπερχρεωμένα κράτη. Διαφορές ανάμεσα στους δύο, αν αναζητηθούν, αφορούν τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η πολιτική και χτίζονται οι συναινέσεις, όχι άλλη αντίληψη για την αποστολή της ΕΚΤ.
Όπως επισημαίνει πρόσωπο που γνωρίζει τις εσωτερικές ισορροπίες, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ εμφανίζεται περισσότερο ομοιογενές σε σύγκριση με την περίοδο της ελληνικής κρίσης. Οι παλιές αντιπαραθέσεις έχουν εξασθενήσει, ενώ τα εργαλεία για την αντιμετώπιση αναταραχών περιορίζουν την εξάρτηση από τις προσωπικές επιλογές του προέδρου.
Δύο ξεχωριστοί θεσμικοί δίαυλοι υπάρχουν για την Ελλάδα: ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος ως πρόεδρος του Eurogroup συντονίζει τις υπουργικές διαβουλεύσεις, και ο Γιάννης Στουρνάρας, μέλος του ανεξάρτητου Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.
Πολιτικό βάρος έχει και το χρονοδιάγραμμα. Η Λαγκάρντ αποχωρεί στις 7 Φεβρουαρίου 2027, αρκετούς μήνες πριν από την κανονική λήξη της θητείας της, ώστε η διαδοχή να ολοκληρωθεί πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές. Με αυτό το χρονοδιάγραμμα, ο Μακρόν κρατά ρόλο καθοριστικό σε μια απόφαση που θα επηρεάζει την ευρωπαϊκή οικονομία πολύ μετά την αποχώρησή του από το Ελιζέ.
Πηγές της ΕΚΤ αναφέρουν πιθανότητα νέας αύξησης επιτοκίων τον Δεκέμβριο. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ο επόμενος πρόεδρος μπορεί να χρειαστεί να συγκρατήσει τον πληθωρισμό χωρίς να πυροδοτήσει νέα κρίση χρέους.

































