Ο Μιγκέλ Άνχελ Φέλιξ Γκαγιάρδο, ο ιδρυτής ενός από τα πρώτα μεγάλα καρτέλ ναρκωτικών του Μεξικού, πέθανε την Κυριακή σε νοσοκομείο, σε ηλικία 80 ετών. Η καταδίκη του για τη δολοφονία Αμερικανού πράκτορα της υπηρεσίας καταπολέμησης των ναρκωτικών, το 1985, τον είχε φέρει ανάμεσα στους πιο διαβόητους διακινητές της χώρας.
Όπως έγινε γνωστό από τις τοπικές αρχές ασφαλείας, δύο ημέρες νωρίτερα είχε διακομιστεί σε ιδιωτικό νοσοκομείο στη δυτική πόλη Γκουανταλαχάρα. Παρουσίασε πολυοργανική ανεπάρκεια και απεβίωσε γύρω στις 2 μ.μ. την Κυριακή.
Από το 1989 κρατούνταν σε φυλακή υψίστης ασφαλείας στη δυτική πολιτεία Χαλίσκο, παρότι οι δικηγόροι του ζητούσαν επανειλημμένα κατ’ οίκον περιορισμό, καθώς η υγεία του επιδεινωνόταν.
Ο πρώην αρχηγός του καρτέλ έφτασε στην κορυφή τη δεκαετία του 1970 και υπήρξε ο άνθρωπος που σχεδίασε το σύγχρονο εμπόριο ναρκωτικών στο Μεξικό. Οι διαμάχες που άνοιξε για τον έλεγχο συγκεκριμένων περιοχών οδήγησαν, τις δεκαετίες που ακολούθησαν, σε εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους και εξαφανίσεις.
Για τις ΗΠΑ, η δολοφονία πράκτορα της DEA ήταν το έσχατο όριο
Γεννήθηκε το 1946 στο Κουλιακάν της Σιναλόα, βορειοδυτική πολιτεία που αργότερα ταυτίστηκε με τη διακίνηση ναρκωτικών. Εργάστηκε ως αστυνομικός και ως σωματοφύλακας τοπικού κυβερνήτη, προτού αναδειχθεί σε ισχυρό εγκληματικό αρχηγό, γνωστό ως «αφεντικό των αφεντικών».
Στη Γκουανταλαχάρα, πρωτεύουσα της Χαλίσκο και πόλη που τότε μεγάλωνε γρήγορα ως οικονομική δύναμη, ο Φέλιξ Γκαγιάρδο συγκρότησε μαζί με άλλους το καρτέλ. Έγιναν οι πρώτοι που μετέφεραν κοκαΐνη στις ΗΠΑ σε μαζική κλίμακα και έκλεισαν συμμαχία με Κολομβιανούς βαρόνους ναρκωτικών, ανάμεσά τους και το καρτέλ του Μεντεγίν του Πάμπλο Εσκομπάρ.
Τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 η αυτοκρατορία του στα ναρκωτικά επεκτάθηκε με δωροδοκίες, που του εξασφάλισαν προστασία από διεφθαρμένους αξιωματούχους, και με πρακτικές όπως τα ελαφρά αεροσκάφη για τη μεταφορά φορτίων σε ολόκληρη την ήπειρο. Είχε και τη στήριξη άλλων βαρόνων, όπως του Ραφαέλ Κάρο Κιντέρο. Οι δικαστικές του αναμετρήσεις κράτησαν δεκαετίες.
Συνελήφθη το 1989 και του επιβλήθηκαν 40 χρόνια φυλάκιση για διακίνηση ναρκωτικών και κατοχή όπλων, κατηγορίες συνδεδεμένες με το καρτέλ της Γκουανταλαχάρα.
Ήδη έγκλειστος, αντιμετώπισε ξεχωριστή δίωξη για την απαγωγή και τη δολοφονία, το 1985, του ισπανόφωνου πράκτορα της αμερικανικής Υπηρεσίας Καταπολέμησης Ναρκωτικών (DEA) Ενρίκε «Κίκι» Καμαρένα και του Μεξικανού πιλότου Αλφρέδο Ζαβάλα Αβελάρ. Ο θάνατος του Καμαρένα προκάλεσε διπλωματική διαμάχη με την Ουάσινγκτον, που πίεσε έντονα το Μεξικό να συλλάβει τους εμπλεκόμενους.
Το σοβαρότερο πρόβλημα ήταν ότι τα μεξικανικά καρτέλ λειτουργούσαν όπως ο Εσκομπάρ στην Κολομβία. Plata o plomo, ασήμι ή μολύβι: δωροδοκία ή βροχή από σφαίρες. Ήταν η περίοδος κατά την οποία τα καρτέλ στο Μεξικό είχαν υπό τον έλεγχό τους πολύ μεγάλο ποσοστό των τοπικών και ομοσπονδιακών αρχών.
Το 2017 ομοσπονδιακό δικαστήριο τον έκρινε ένοχο για τις δολοφονίες και του επέβαλε πρόσθετη ποινή 37 ετών. Ο ίδιος αρνήθηκε κάθε ευθύνη για τις δολοφονίες.
Ο Φέλιξ Γκαγιάρδο επέμενε στην αθωότητά του μέχρι το τέλος
Την άνοδο και την πτώση του μετέφερε στην οθόνη ο Μεξικανός ηθοποιός Ντιέγκο Λούνα, στη δημοφιλή σειρά του Netflix «Narcos: Mexico» το 2018. Η παραγωγή ακολούθησε την πορεία του Γκαγιάρδο, αλλά και του προστατευόμενού του Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν, ιδρυτή του καρτέλ της Σιναλόα.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας. Όταν το ισπανόφωνο αμερικανικό δίκτυο Telemundo τού πήρε συνέντευξη στη φυλακή το 2021, ήταν τυφλός από το ένα μάτι, σχεδόν κουφός και δεν μπορούσε να περπατήσει μόνος του. Εξακολουθούσε να δηλώνει αθώος.
«Έχουν περάσει τριάντα δύο χρόνια… Αυτό είναι μια αιωνιότητα για έναν άνθρωπο που δεν διέπραξε κανένα έγκλημα», είπε.

































