Η Black Friday έχει πλέον καθιερωθεί και στην Ελλάδα. Φέτος πέφτει την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου και η περίοδος συνεχίζεται με την Cyber Monday τη Δευτέρα 30 Νοεμβρίου. Για λίγες μόνο ημέρες τα καταστήματα προβάλλουν ελκυστικές προσφορές σε επιλεγμένα προϊόντα. Πολλοί καταναλωτές τις εκλαμβάνουν ως ευκαιρία για τις αγορές τους.
Τι προτείνει η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας
Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας καλεί το κοινό να κινηθεί με ιδιαίτερη προσοχή και να μην παρασύρεται από εκπτώσεις που δείχνουν εντυπωσιακές μόνο με την πρώτη ματιά. Οι αγορές, σύμφωνα με την Ένωση, χρειάζονται σχέδιο και σύγκριση τιμών, όχι τη βιασύνη της στιγμής για να προλάβει κάποιος μια προσφορά.
Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας της ΓΣΕΕ επαναφέρει τους βασικούς κανόνες που προφυλάσσουν τον καταναλωτή από «προσφορές»-παγίδες, μαζί με τις αλλαγές που ισχύουν φέτος προς όφελός του:
- Η σύγκριση προηγείται της αγοράς. Δεν αρκεί ο έλεγχος της παλιάς και της νέας τιμής, καθώς χρειάζεται και έλεγχος της ποιότητας. Στο διαδίκτυο το ίδιο προϊόν αναζητείται με τον κωδικό ή το μοντέλο του, ώστε να επιβεβαιώνεται ότι η τιμή που βρέθηκε είναι πράγματι η πιο συμφέρουσα.
- Πρώτα ξεκαθαρίζεται τι χρειάζεται πραγματικά και καταρτίζεται εκ των προτέρων λίστα αγορών, εναρμονισμένη με τον προσωπικό ή τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ώστε να αποφεύγονται περιττά έξοδα.
- Σε αγορές με δόσεις ή με πιστωτική κάρτα οι όροι διαβάζονται προσεκτικά και διευκρινίζεται αν υπάρχουν τόκοι ή άλλες χρεώσεις, γιατί αυτές μπορούν να ανεβάσουν πολύ το τελικό κόστος. Ξεχωριστή προσοχή απαιτεί το σχήμα «αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα», που προβάλλεται έντονα στα ηλεκτρονικά καταστήματα. Όσο απλό κι αν φαίνεται, αποτελεί και αυτό δανεισμό, ενώ πολλές μικρές «άτοκες» δόσεις από διαφορετικές αγορές μπορούν εύκολα να συγκεντρωθούν σε βαρύ χρέος. Από τις 20 Νοεμβρίου, μία εβδομάδα πριν από τη Black Friday, ισχύουν νέοι κανόνες που στις περισσότερες περιπτώσεις προστατεύουν και όσους αγοράζουν με αυτόν τον τρόπο, όπως ισχύει για τα καταναλωτικά δάνεια. Όποιος παρέχει την πίστωση οφείλει να ενημερώνει με σαφήνεια για το συνολικό κόστος και να εξετάζει εκ των προτέρων αν ο καταναλωτής μπορεί να την αποπληρώσει.
- Όταν ένα κατάστημα ανακοινώνει έκπτωση, υποχρεούται να εμφανίζει ως «παλιά τιμή» τη χαμηλότερη τιμή στην οποία πωλούσε το προϊόν τις τελευταίες 30 ημέρες. Έτσι δεν μπορεί να ανεβάσει την τιμή λίγο πριν από τη Black Friday και στη συνέχεια να την παρουσιάσει ως έκπτωση. Ο κανόνας ισχύει για κάθε μορφή προσφοράς: έκπτωση σε ποσοστό, για παράδειγμα «20% έκπτωση», έκπτωση σε ποσό, για παράδειγμα «10 ευρώ έκπτωση», νέα τιμή δίπλα στην παλιά, για παράδειγμα «τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ», ή παλιά τιμή διαγραμμένη, διαφημίσεις όπως «αγοράστε σήμερα χωρίς ΦΠΑ», που σημαίνει ότι η τιμή μειώνεται όσο η αξία του ΦΠΑ, ενώ ο φόρος καταβάλλεται κανονικά, καθώς και ανακοινώσεις όπως «εκπτωτική τιμή», «ειδικές προσφορές» ή «προσφορές Black Friday». Αν η «παλιά τιμή» μιας προσφοράς φαίνεται ύποπτα υψηλή, ο καταναλωτής πρέπει να το καταγγείλει.
- Για κάθε αγορά ζητείται απόδειξη. Αν το προϊόν αποδειχθεί ελαττωματικό και ο καταναλωτής θελήσει να το επιστρέψει ή να το αλλάξει, η απόδειξη είναι απαραίτητη.
- Στις αγορές από το διαδίκτυο το προϊόν μπορεί να επιστραφεί μέσα σε 14 ημέρες, χωρίς καμία εξήγηση, με λίγες εξαιρέσεις, για παράδειγμα όταν έχει κατασκευαστεί ειδικά κατά παραγγελία. Από τον Ιούλιο κάθε ηλεκτρονικό κατάστημα και κάθε εφαρμογή αγορών οφείλει να έχει σε εμφανές σημείο κουμπί «Πατήστε εδώ για υπαναχώρηση», με το οποίο ο καταναλωτής ακυρώνει την αγορά με λίγα κλικ, χωρίς τηλεφωνήματα και χωρίς επιστολές. Το κατάστημα πρέπει να του στείλει χωρίς καθυστέρηση επιβεβαίωση, με ημερομηνία και ώρα. Η ακύρωση πρέπει να είναι εξίσου εύκολη με την αγορά. Αν το κουμπί λείπει ή είναι κρυμμένο, η παράλειψη αξίζει να καταγγελθεί.
Επειδή μεγάλο μέρος των αγορών γίνεται πλέον ηλεκτρονικά, η ΕΕΚΕ υπενθυμίζει τους κανόνες για ασφαλείς αγορές στο διαδίκτυο. Οι κανόνες αυτοί πρέπει να τηρούνται με ιδιαίτερη προσοχή, ιδίως απέναντι σε ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα και σε μηνύματα με «απίστευτες» προσφορές που ζητούν στοιχεία καρτών.
Η ανακοίνωση καταλήγει ότι είναι καλό να γνωρίζουν όλοι πως ο καταναλωτικός «πυρετός» που καλλιεργούν οι μεγάλοι παίκτες του εμπορίου με τεχνικές μάρκετινγκ, όπως η Black Friday, τα ανοιχτά καταστήματα τις Κυριακές, οι «λευκές νύχτες» κ.λπ., ασκεί ψυχολογική πίεση στον καταναλωτή, συχνά χωρίς ο ίδιος να το αντιλαμβάνεται, ώστε να νιώθει ότι «πρέπει» να προλάβει τις προσφορές. Σε εποχή που η ακρίβεια στα βασικά αγαθά δεν υποχωρεί, οι αγορές χρειάζονται σύνεση και ψυχραιμία, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

































