Συμβάσεις 1,24 δισ. ευρώ με μία προσφορά καταγράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο

Στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποτυπώνονται συμβάσεις αξίας 1,24 δισ. ευρώ με μία και μόνο προσφορά. Το εύρημα επαναφέρει ένα ζήτημα που συχνά μένει πίσω από τις ανακοινώσεις για αναθέσεις και για την απορρόφηση κονδυλίων.

Η κυβέρνηση καλείται να εξασφαλίσει μεγαλύτερη απόδοση από κάθε ευρώ δαπάνης. Οι έλεγχοι, όμως, εντοπίζουν αδυναμίες ακόμη και στην καταγραφή των συμβάσεων που υπογράφουν τα υπουργεία. Το Δημόσιο δεσμεύει μεγάλα ποσά χωρίς να έχει πάντοτε τη δυνατότητα να συγκρίνει ανταγωνιστικές προτάσεις.

Η ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2025 συγκεντρώνει ευρήματα που αμφισβητούν την επάρκεια των μηχανισμών με τους οποίους διαχειρίζεται το δημόσιο χρήμα. Κατά τον προσυμβατικό έλεγχο, συμβάσεις ύψους 873,91 εκατ. ευρώ κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες.

Ο έλεγχος του απολογισμού περιλαμβάνει επισκόπηση των κρατικών συμβάσεων για το 2024, όπου διαπιστώνεται περιορισμένος ανταγωνισμός. Στο Ταμείο Ανάκαμψης, οι ετήσιες πιστώσεις εκτελέστηκαν σε υψηλό βαθμό, την ίδια στιγμή που η σωρευτική χρηματοοικονομική πρόοδος των έργων κινείται πολύ χαμηλότερα.

Όταν ο διαγωνισμός δεν γεννά ανταγωνισμό

Τα στοιχεία για τις μοναδικές προσφορές προέρχονται από την επεξεργασία 14.630 συμβάσεων υπουργείων, συνολικού ποσού περίπου 4,1 δισ. ευρώ. Οι συμβάσεις αυτές είτε συνήφθησαν το 2024 είτε παρέμεναν ενεργές από προηγούμενα έτη. Όπου ακολουθήθηκε διαγωνιστική διαδικασία, το 43% συγκέντρωσε μόνο μία προσφορά. Στις απευθείας αναθέσεις και στις διαπραγματεύσεις χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 61%.

Μετά από διαγωνισμό, οι συμβάσεις με μία προσφορά έφταναν τα 879,2 εκατ. ευρώ. Οι εξαιρετικές διαδικασίες πρόσθεταν ακόμη 362,71 εκατ. ευρώ. Το άθροισμα των 1,24 δισ. ευρώ αποτυπώνει την έκταση του ζητήματος.

Μία και μόνο συμμετοχή δεν αποδεικνύει, από μόνη της, ούτε παρανομία ούτε υπερτιμολόγηση. Περιορίζει, όμως, τη δυνατότητα του Δημοσίου να πετύχει καλύτερη τιμή και καλύτερους όρους. Μένει, έτσι, ανοιχτό το ερώτημα γιατί οι διαδικασίες δεν προσελκύουν περισσότερους ενδιαφερόμενους. Το Ελεγκτικό Συνέδριο συνδέει την ανεπάρκεια του ανταγωνισμού με την υπονόμευση της διαφάνειας, της ισότητας στη συμμετοχή και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Ασυμφωνία στοιχείων στα μητρώα

Πέρα από τις αναθέσεις, ο έλεγχος δυσχεραίνεται και από ένα ακόμη ζήτημα. Τα στοιχεία των φορέων δεν συμφωνούν πάντοτε με τις καταχωρίσεις του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο αριθμός των καταχωρισμένων συμβάσεων παρουσιάζει ασυμφωνίες στα υπουργεία Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ναυτιλίας, Δικαιοσύνης και Προστασίας του Πολίτη. Εσφαλμένες καταχωρίσεις εντοπίζονται, επιπλέον, στα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Πολιτισμού και Προστασίας του Πολίτη.

Οι διαπιστώσεις αυτές αφορούν τη δυνατότητα της διοίκησης να γνωρίζει τι έχει αναθέσει και με ποιους όρους. Το δικαστήριο επισημαίνει ότι, χωρίς κεντρικό μητρώο ενιαίας καταγραφής, δυσχεραίνεται η αξιόπιστη πληροφόρηση και μένουν περιθώρια για σφάλματα, ελλείψεις και διπλοκαταχωρίσεις.

Αλλού στην έκθεση σημειώνεται ότι το 2025 εκδόθηκαν 4.180 πράξεις προσυμβατικού ελέγχου. Αφορούσαν συμβάσεις συνολικού αντικειμένου 18 δισ. ευρώ, χωρίς ΦΠΑ. Από την ελεγχθείσα αξία, ποσό 873,91 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 4,9%, κρίθηκε αμετάκλητα μη νόμιμο. Οι σχετικές συμβάσεις δεν πέρασαν τον έλεγχο νομιμότητας.

Στο ποσό αυτό εντάσσονται και συμβάσεις 188,84 εκατ. ευρώ που χρηματοδοτούνται πλήρως ή εν μέρει από το Ταμείο Ανάκαμψης. Οι ελεγχθείσες συμβάσεις του Ταμείου ανέρχονταν συνολικά σε περίπου 4 δισ. ευρώ.

Η ετήσια απορρόφηση και η συνολική πρόοδος

Ο έλεγχος του 2024 για το Ταμείο Ανάκαμψης ξεχωρίζει την εκτέλεση του ετήσιου προϋπολογισμού από την πορεία του συνολικού προγράμματος. Οι πληρωμές κάλυψαν περίπου το 94% των ετήσιων πιστώσεων. Στα 792 ενταγμένα έργα που έχουν οικονομικό αντικείμενο και συνολικό προϋπολογισμό 25,28 δισ. ευρώ, οι σωρευτικές πληρωμές από την έναρξη του προγράμματος έφτασαν τα 8,64 δισ. ευρώ, ποσοστό 34,17%.

Πρόκειται για ποσοστό χρηματοοικονομικής εκτέλεσης και όχι για μέτρηση του φυσικού αντικειμένου που είχε ολοκληρωθεί. Αφορά την εικόνα του 2024 και εξηγεί γιατί η υψηλή ετήσια απορρόφηση δεν αρκεί, από μόνη της, για να αποτιμηθεί η πρόοδος των επενδύσεων.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow