Προτελευταία στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Ελλάδα στον δείκτη απόδοσης δικαστικών συστημάτων

Ανάμεσα στις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση του δείκτη απόδοσης των Δικαστικών Συστημάτων (Justice Systems Performance Index). Η βαθμολογία της είναι 34,8 στα 100.

Η μελέτη, την οποία δημοσιεύει το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), δείχνει ότι η αποδοτικότητα αποτελεί τον ασθενέστερο πυλώνα της ελληνικής αξιολόγησης, με 26,1 βαθμούς στα 100. Με τον πυλώνα αυτό αποτυπώνεται πόσο γρήγορα και πόσο αποτελεσματικά λύνονται οι υποθέσεις στα δικαστήρια. Στην εξέταση μπαίνουν ο χρόνος διεκπεραίωσης, ο ρυθμός εκκαθάρισης, οι εκκρεμότητες, ο αριθμός υποθέσεων που κλείνει κάθε δικαστής και η διάρκεια εκδίκασης εξειδικευμένων και ποινικών υποθέσεων.

Υψηλότερες, αν και ακόμη χαμηλές, είναι οι βαθμολογίες στους πυλώνες της οικονομικής ενίσχυσης και της πρόσβασης στη δικαιοσύνη: 41,7 και 39,0 στα 100 αντίστοιχα, όπως σημειώνει το ΚΕΦΙΜ. Ως οικονομική ενίσχυση νοούνται οι πόροι που δίνει το κράτος στα δικαστήρια, μέσα από τον προϋπολογισμό τους και τις αμοιβές των δικαστών. Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη αφορά τη νομική αρωγή, τα δικαστικά τέλη, την πληροφόρηση των πολιτών και την ψηφιοποίηση των διαδικασιών.

Η Κύπρος η μόνη χώρα κάτω από την Ελλάδα

Στην κατάταξη, χαμηλότερα από την Ελλάδα βρίσκεται μόνο η Κύπρος, με 24,2 μονάδες. Από τον μέσο όρο της ΕΕ-27, που είναι 52,5, η Ελλάδα απέχει 17,7 μονάδες. Από τη Λετονία, πρώτη στη λίστα, η απόσταση φτάνει σχεδόν τις 40 μονάδες.

Σύμφωνα με το ΚΕΦΙΜ, η βελτίωση της αποδοτικότητας δεν σκοντάφτει κυρίως στον αριθμό των δικαστών. Βασικό εμπόδιο είναι οι ελλείψεις στο προσωπικό υποστήριξης και οι μεγάλες καθυστερήσεις. Ανά 100.000 κατοίκους, οι δικαστές στην Ελλάδα είναι περίπου διπλάσιοι από την ευρωπαϊκή διάμεσο. Σε κάθε δικαστή, όμως, αντιστοιχεί μόλις ένας εργαζόμενος υποστήριξης, όταν στην Ευρώπη αντιστοιχούν τρεις. Στον πρώτο βαθμό, ο χρόνος διεκπεραίωσης των αστικών υποθέσεων φτάνει τις 737 ημέρες, με ρυθμό εκκαθάρισης 81%.

Ο προϋπολογισμός της νομικής αρωγής, παράλληλα, μένει στα 0,3 ευρώ ανά κάτοικο, έναντι 2,65 ευρώ που είναι η ευρωπαϊκή διάμεσος.

Οι καθυστερήσεις στις σύνθετες επιχειρηματικές διαφορές, οι εκκρεμείς υποθέσεις και οι ελλείψεις στις ψηφιακές υπηρεσίες αποτελούν τις βασικές αδυναμίες των ευρωπαϊκών δικαστηρίων. Δεν είναι η έλλειψη δικαστών ή χρηματοδότησης.

Το 2024 η Λετονία προηγείται με 74,0 μονάδες. Έπονται η Βουλγαρία (68,3) και η Εσθονία (66,3). Στο τέλος της κατάταξης είναι η Κύπρος (24,2), η Ελλάδα (34,8) και η Πορτογαλία (39,6). Η βαθμολογία της Λετονίας είναι περίπου τριπλάσια εκείνης της Κύπρου. Από τη διαφορά αυτή φαίνεται πόσο διαφορετική είναι, ανά χώρα, η δυνατότητα έγκαιρης επίλυσης υποθέσεων πολιτών και επιχειρήσεων.

Όσες χώρες έχουν καλές επιδόσεις και στους τρεις πυλώνες συνήθως κατατάσσονται υψηλότερα από εκείνες που ξεχωρίζουν μόνο σε έναν. Κάτω από τη διάμεσο της ΕΕ-27 βρίσκονται η Γαλλία, το Βέλγιο, η Φινλανδία και η Ιρλανδία. Από μόνα τους, ο πλούτος, οι ανεπτυγμένοι θεσμοί και η μακρά δημοκρατική παράδοση δεν αρκούν για την έγκαιρη απονομή της δικαιοσύνης.

Το ΚΕΦΙΜ υπογραμμίζει πως όταν τα δικαστήρια λειτουργούν καλύτερα, αυτό φαίνεται να συνδέεται με περισσότερες ξένες επενδύσεις και με μεγαλύτερη φορολογική ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow