Οι ΗΠΑ καλούν τη Ρωσία να καταθέσει νέα πρόταση ασφάλειας για την Ευρώπη

Δύο πηγές με γνώση του θέματος, τις οποίες επικαλείται το Axios, αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ ζήτησαν από τη Ρωσία να καταθέσει νέα πρόταση για μελλοντική συμφωνία ασφάλειας με την Ευρώπη. Η πρόταση θα πρέπει να περιλαμβάνει και μέτρα της Μόσχας για την άμβλυνση των εντάσεων με τη «Γηραιά Ήπειρο».

Το Axios σημειώνει ότι η Ρωσία επιδιώκει εδώ και χρόνια ευρωπαϊκή συμφωνία ασφάλειας, η οποία θα περιόριζε τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ και θα μείωνε τη στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας στην Ανατολική Ευρώπη.

Στο παρελθόν οι ΗΠΑ είχαν απορρίψει τα αιτήματα αυτά. Τώρα, όμως, φαίνονται ανοιχτές σε κάποια μορφή τους, μέσα σε ευρύτερη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βλέπουν, πάντως, με έντονη καχυποψία την προσέγγιση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Οι απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, θα συναντηθούν σήμερα Πέμπτη στη Μόσχα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ώστε να επαναλάβουν το αίτημα.

Θέλουν, επίσης, ο Πούτιν να δεχτεί Ευρωπαίους εκπροσώπους στον επόμενο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών Ρωσίας και Ουκρανίας, όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.

Από τη Μόσχα οι Κούσνερ και Γουίτκοφ αναμένεται να μεταβούν στο Δουβλίνο, όπου το βράδυ της Πέμπτης θα δουν τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, εικονίζεται αριστερά, δίπλα στον Ρουστέμ Ουμέροφ, επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας στο Άμπου Ντάμπι.

Οι επαφές στο Άμπου Ντάμπι

Οι συνομιλίες της Τρίτης και της Τετάρτης ήταν η πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο που αξιωματούχοι της Ουκρανίας και της Ρωσίας συναντήθηκαν με Αμερικανούς μεσολαβητές παρόντες. Τότε οι επαφές είχαν διακοπεί εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν.

Τις τελευταίες εβδομάδες οι Γουίτκοφ και Κούσνερ είδαν τόσο τον Πούτιν όσο και τον Ζελένσκι. Κατά το Axios, έτσι δημιουργήθηκε μια μικρή δυναμική.

Ο Πούτιν δέχτηκε να ξαναρχίσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες και να αφεθεί ελεύθερος ο Αμερικανός πολίτης Στίβεν Χάμπαρντ, που είχε συλληφθεί από τη Ρωσία το 2022.

Μαζί με την Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ, και την ομάδα της, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ μεσολάβησαν και για ανθρωπιστική εκεχειρία στην πόλη Ολέσκι.

Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι άνοιξαν την Τρίτη. Μεσολαβητές ανάμεσα σε Ρώσους και Ουκρανούς ήταν οι Γουίτκοφ και Κούσνερ, μαζί με τον επικεφαλής της Διοίκησης των ΗΠΑ στην Ευρώπη, στρατηγό Αλέξους Γκρίνκεβιτς.

Στη συνάντηση συμφωνήθηκε ανταλλαγή κρατουμένων. Κατά τον Κούσνερ και τον Ουκρανό διαπραγματευτή Νταβίντ Αραχάμια, θα μπορούσε να είναι η μεγαλύτερη από την έναρξη του πολέμου.

Ο ακριβής αριθμός των κρατουμένων που θα απελευθερωθούν θα κριθεί την Πέμπτη, στις συναντήσεις με τον Πούτιν και τον Ζελένσκι, σύμφωνα με αξιωματούχους των ΗΠΑ και της Ουκρανίας.

Πριν από τις συνομιλίες και μετά από αυτές, οι διαπραγματευτικές ομάδες ΗΠΑ και Ουκρανίας ενημέρωσαν αντιπροσωπεία υψηλόβαθμων διπλωματών από τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Ιταλία, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ.

Την Τρίτη οι συναντήσεις Ρώσων και Ουκρανών κύλησαν σε τεταμένο κλίμα και, κατά διαστήματα, με έντονο συναισθηματικό φορτίο. Οι δύο πλευρές διατύπωσαν τα παράπονά τους έπειτα από εννέα μήνες χωρίς άμεσες επαφές, κατά πηγή που βρισκόταν στην αίθουσα.

Η γραμμή Κούσνερ και Γουίτκοφ

Οι Κούσνερ και Γουίτκοφ επιχείρησαν να χαμηλώσουν τους τόνους. Είπαν στους Ρώσους και στους Ουκρανούς διαπραγματευτές ότι ο στόχος είναι ο γύρος αυτός να κλείσει με επιλογές για τους ηγέτες και των δύο πλευρών.

Αφού κάθε πλευρά ανέπτυξε τις θέσεις της, η συζήτηση έγινε τελικά πιο εποικοδομητική, σύμφωνα με την πηγή στην οποία παραπέμπει το Axios.

Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών την Τετάρτη, ο Κούσνερ δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου: «Είχαμε αρκετά σκληρές συζητήσεις».

Ο Αραχάμια είπε: «Οι Ρώσοι ήρθαν με αυστηρές οδηγίες. Ήταν πολύ δύσκολο να τις λειάνουμε, αλλά η συνάντηση κατέληξε θετικά».

Εικόνα από τις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι.

Το βασικό θέμα στο τραπέζι

Κεντρική θέση στις συνομιλίες του Άμπου Ντάμπι είχε η πρόταση των ΗΠΑ για συμφωνία γύρω από νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, στο πλαίσιο διευθέτησης που θα τερμάτιζε τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι Ρώσοι διαπραγματευτές υποστήριξαν ότι ο Πούτιν ξεκίνησε την εισβολή στην Ουκρανία επειδή ο τότε πρόεδρος Μπάιντεν δεν απάντησε στην επιστολή του του 2021, όπου εξέθετε τις ανησυχίες του για θέματα ασφάλειας. Αυτό μεταφέρουν δύο πηγές με γνώση των συνομιλιών.

Κατά μία από τις πηγές, οι Κούσνερ και Γουίτκοφ είπαν στους Ρώσους ότι ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ από το 2021.

Τους πρότειναν να συντάξουν νέα πρόταση, που θα αποτυπώνει τις ανησυχίες και τις απαιτήσεις της Ρωσίας σε θέματα ασφάλειας, αλλά και θα ορίζει ποια «συμμετρικά μέτρα» είναι διατεθειμένη να λάβει για την αποκλιμάκωση της έντασης και για να διαβεβαιώσει την Ευρώπη ότι δεν θα επιτεθεί στο μέλλον.

Οι Κούσνερ και Γουίτκοφ ξεκαθάρισαν επίσης ότι, για να συζητηθούν σοβαρά τα ζητήματα ασφάλειας στην Ευρώπη, η ρωσική πλευρά χρειάζεται να δεχτεί Ευρωπαίους εκπροσώπους στις μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες.

Στη συνέντευξη Τύπου ο Κούσνερ δήλωσε: «Είπαμε στους Ρώσους ότι έχουν τις επιθυμίες και τους φόβους τους, αλλά πρέπει να προτείνουν και διαφορετικές λύσεις για την αποκλιμάκωση της έντασης, καθώς και διαφορετικές προτάσεις, αν θέλουν η Ευρώπη να είναι σε θέση να δεχτεί αυτές τις προτάσεις με θετικό πνεύμα».

Η θέση της Μόσχας

Ως τώρα η Ρωσία δεν έχει αφήσει να φανεί διάθεση να δεχτεί Ευρωπαίους στις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία.

Ο σύμβουλος του Πούτιν Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, που ηγήθηκε της ρωσικής αντιπροσωπείας, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου μετά τις συνομιλίες: «Όσον αφορά τις ηγεσίες ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών, ουσιαστικά εμπλέκονται σε μια συλλογική εξαπάτηση του ουκρανικού λαού και συμβάλλουν στον μαζικό θάνατο αμάχων».

«Επομένως, δεν καταλαβαίνω τι μπορεί να συζητηθεί μαζί τους», συμπλήρωσε.

Ο Μεντίνσκι είπε, πάντως, ότι η Ρωσία θέλει να καταλήξει σε ευρύτερη συμφωνία ασφάλειας με την Ευρώπη, στο πλαίσιο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.

«Στην Ουκρανία, απλώς έσπασε ένα απόστημα. Πρέπει να θεραπευτεί ολόκληρο το σώμα: ένα τσιρότο δεν αρκεί», είπε.

Τι θέλει η Ουάσιγκτον

Παράλληλα με την ειρηνευτική συμφωνία Ρωσίας και Ουκρανίας, η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να διαπραγματευτεί και νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας.

Η εφαρμογή μιας συμφωνίας ασφάλειας θα γίνει, όμως, μόνο αφού επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τη σκέψη του Λευκού Οίκου.

Οι ΗΠΑ ελπίζουν ότι, αν δοθεί θέση στους Ευρωπαίους εκπροσώπους στις ειρηνευτικές συνομιλίες, οι κυβερνήσεις τους θα γίνουν πιο πρόθυμες να συζητήσουν ευρύτερη συμφωνία ασφάλειας πριν από το τέλος του πολέμου.

«Ο Ζελένσκι δεν θα συμφωνήσει σε καμία συμφωνία μέχρι να μάθει τι θα συμβεί στη συνέχεια όσον αφορά τις εγγυήσεις ασφάλειας, και ο Πούτιν θέλει να το μάθει κι αυτός. Γι' αυτό το ζήτημα της ασφάλειας είναι τόσο σημαντικό», ανέφερε η πηγή.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η ίδια πηγή πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ ξεκαθάρισαν στις ευρωπαϊκές χώρες πως δεν θα συναινούσαν σε συμφωνία ασφάλειας με τη Ρωσία, αν δεν συμμετέχουν η Ευρώπη και η Ουκρανία.

Δεν θα παραχωρούσαν, επίσης, στη Ρωσία δικαίωμα βέτο στα ζητήματα ασφάλειας της Ευρώπης, σύμφωνα με την πηγή.

Η ασφάλεια θα είναι βασικό θέμα και στη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών, που θα γίνει στο Δουβλίνο αργότερα αυτή την εβδομάδα.

Ευρωπαίοι διπλωμάτες ανέφεραν ότι η ιδέα συμφωνίας ασφάλειας μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης συναντά μεγάλη αντίσταση.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η Ευρώπη θα συζητήσει νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας μόνο μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία.