Το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC) καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να παρέμβει ώστε να μην επιλεγεί ο Τούρκος διπλωμάτης Φεριντούν Σινιρλίογλου ως επόμενος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ. Η επιστολή απευθύνεται στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και στον πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στα Ηνωμένα Έθνη Μάικ Γουόλτς.
Η οργάνωση ζητά από την Ουάσιγκτον να δηλώσει δημόσια ότι αντιτίθεται στην υποψηφιότητά του και, αν χρειαστεί, να ασκήσει βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Η κίνηση ακολουθεί την ακρόαση του Σινιρλίογλου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 6 Νοεμβρίου, όπου δέχθηκε ερωτήματα από την Κύπρο, την Ελλάδα και το Ισραήλ. Το HALC εκτιμά ότι οι απαντήσεις του, μαζί με τις θέσεις που είχε υποστηρίξει ως εκπρόσωπος της Τουρκίας, γεννούν σοβαρά ερωτήματα για την ανεξαρτησία και την αξιοπιστία του ως υποψηφίου στην ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Σινιρλίογλου, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και σημερινός Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), προτάθηκε επίσημα από την Άγκυρα την 1η Νοεμβρίου για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες. Η θητεία του Γκουτέρες λήγει στις 31 Δεκεμβρίου.
Η στάση απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία
Στο κέντρο της επιστολής του HALC βρίσκεται η θέση του Τούρκου διπλωμάτη για την Κυπριακή Δημοκρατία. Η οργάνωση υπενθυμίζει επιστολή της 19ης Μαΐου 2022 προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, την οποία ο Σινιρλίογλου είχε υπογράψει ως μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας. Εκεί υποστήριζε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, που ιδρύθηκε το 1960 με συμμετοχή Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, «έπαψε να υφίσταται ως νομική οντότητα το 1963».
Στην ακρόαση της 6ης Νοεμβρίου, η εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας τον ρώτησε ευθέως αν αναγνωρίζει την κυριαρχία, την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ιδιότητα της Κύπρου ως κράτους μέλους των Ηνωμένων Εθνών.
Άμεση απάντηση δεν δόθηκε. Ο Τούρκος διπλωμάτης περιορίστηκε να διαβεβαιώσει ότι, εάν αναλάβει τη Γενική Γραμματεία, θα καθοδηγείται από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ. Επικαλέστηκε παράλληλα την ανεξαρτησία και την αμεροληψία που οφείλει να τηρεί ένας διεθνής αξιωματούχος.
Χωρίς ρητή δέσμευση για τα ψηφίσματα
Το HALC επικρίνει και τη στάση του απέναντι στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για το Κυπριακό. Επισημαίνει ότι δεν δεσμεύτηκε ρητά να προωθήσει την εφαρμογή τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ψηφίσματα 541 και 550, καθώς και στην προεδρική δήλωση του Συμβουλίου Ασφαλείας της 23ης Ιουλίου 2021. Με τη δήλωση καταδικάστηκε η ανακοίνωση της τουρκικής και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας για το περαιτέρω άνοιγμα τμήματος των Βαρωσίων. Το Συμβούλιο είχε ζητήσει τότε την άμεση αναίρεση της απόφασης και όλων των ενεργειών που είχαν γίνει στην περιοχή από τον Οκτώβριο του 2020.
Η κυπριακή αντιπροσωπεία ζήτησε ακόμη από τον Σινιρλίογλου να καταδικάσει τις επιθέσεις εναντίον μελών της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ (UNFICYP) στην Πύλα τον Αύγουστο του 2023. Συγκεκριμένη απάντηση δεν έλαβε.
Ανάλογα ερωτήματα έθεσε και η ελληνική αντιπροσωπεία. Εστίασε στον ρόλο του στην υπεράσπιση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η Ελλάδα τού ζήτησε να εξηγήσει πώς συμβιβάζεται η διακηρυγμένη προσήλωσή του στο διεθνές δίκαιο με την υπεράσπιση ενός μνημονίου που παραβλέπει τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, ανάμεσά τους η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.
Ο Σινιρλίογλου απάντησε ότι, αν και προτάθηκε από την Τουρκία, δεν μετέχει στη διαδικασία ως εκπρόσωπος της χώρας του. Επικαλέστηκε την υποστήριξη που είχε δώσει η Ελλάδα στην επιλογή του για τη Γενική Γραμματεία του ΟΑΣΕ, προκειμένου να υποστηρίξει ότι μπορεί να ασκεί τα καθήκοντά του με ανεξαρτησία και αμεροληψία. Επί της ουσίας των αιτιάσεων για το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν τοποθετήθηκε.
Στην επιστολή του το HALC αναφέρεται και στην απάντηση του Σινιρλίογλου σε ερώτηση του Ισραήλ για τη Χαμάς. Ο Τούρκος διπλωμάτης καταδίκασε απερίφραστα την τρομοκρατία σε κάθε μορφή της, απέφυγε όμως να καταδικάσει ρητά την ίδια την οργάνωση. Μίλησε για απόδοση ευθυνών στη Χαμάς υπό την προϋπόθεση ότι θα διαπιστωθούν παραβιάσεις βάσει των σχετικών κανόνων και μηχανισμών του διεθνούς δικαίου.
Αίτημα για δημόσια αντίθεση και βέτο
Με αυτά τα στοιχεία, το HALC ζητά από τον Μάρκο Ρούμπιο και τον Μάικ Γουόλτς να δηλώσουν δημόσια την αντίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών στην υποψηφιότητα του Σινιρλίογλου. Τους καλεί επίσης να συνεργαστούν με τα υπόλοιπα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας ώστε να αποτραπεί η επιλογή του και να χρησιμοποιήσουν, εφόσον χρειαστεί, το αμερικανικό βέτο.
Παράλληλα, ζητά από την Ουάσιγκτον να επαναβεβαιώσει ότι στηρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και την πλήρη εφαρμογή των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ο επόμενος Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση, ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου, μπορούν να εμποδίσουν την επιλογή ασκώντας βέτο.
«Ένας υποψήφιος που δεν επιβεβαιώνει με σαφήνεια την κυριαρχία ενός κράτους μέλους του ΟΗΕ δεν έχει θέση στην ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών», αναφέρει το HALC στην επιστολή. Καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να καταστήσει σαφή την αντίθεσή της στην υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου.

































