Από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, έχουν σκοτωθεί πολεμώντας περισσότεροι από 400.000 Ρώσοι. Ο πόλεμος που άρχισε εκείνη την ημέρα συμπληρώνει σχεδόν πέντε χρόνια.
Τα στοιχεία παρουσιάζει ο Guardian. Διέρρευσαν από την κρατική στατιστική υπηρεσία της Ρωσίας, τη Rosstat, και έφτασαν στη λευκορωσική αντιπολιτευόμενη ομάδα χάκερ «Cyber Partisans» (Κυβερνο-Παρτιζάνοι) και στην ουκρανική ομάδα χάκερ «Silent Crow». Το υλικό περιλαμβάνει περισσότερα από 11 εκατομμύρια πιστοποιητικά θανάτου, με λεπτομέρειες για την ηλικία, τον τόπο κατοικίας και τον τόπο θανάτου των εκλιπόντων.
Στη συνέχεια κοινοποιήθηκαν στην εφημερίδα The Guardian και σε μικρή ομάδα άλλων μέσων ενημέρωσης.
412.576 θάνατοι συνδεδεμένοι με τον πόλεμο στην Ουκρανία
Ο Guardian αναφέρει ότι 412.576 πιστοποιητικά θανάτου συνδέουν ρητά τους θανάτους με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η σύνδεση γίνεται είτε μέσω επίσημων κωδικών αιτίας θανάτου είτε μέσω γραπτών αναφορών σε πολεμικές συγκρούσεις και στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παρά το τρομακτικό ανθρώπινο κόστος του ρωσικού πολέμου κατά της Ουκρανίας, τέλος στη σύγκρουση δεν διαφαίνεται. Το ίδιο ισχύει και ενόψει του νέου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών, που έχει προγραμματιστεί να γίνει αυτή την εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι.
Η Rosstat επιβεβαίωσε ότι δέχθηκε κυβερνοεπίθεση, διέψευσε όμως ότι αφαιρέθηκαν ευαίσθητες πληροφορίες. Το σύνολο των δεδομένων δίνει εικόνα πρωτοφανούς λεπτομέρειας για τις ρωσικές απώλειες στον πόλεμο, τις οποίες η Ρωσία επιχειρεί να αποκρύψει. Από τους πρώτους μήνες της εισβολής οι ρωσικές αρχές δεν έχουν δημοσιεύσει απολογισμό νεκρών, ενώ οι πληροφορίες για τις στρατιωτικές απώλειες αντιμετωπίζονται ως κρατικό μυστικό.
Η εφημερίδα The Guardian επισημαίνει ότι δεν κατόρθωσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα την αυθεντικότητα του συνόλου δεδομένων. Οι αριθμοί, πάντως, συμφωνούν σε γενικές γραμμές με άλλες εκτιμήσεις για τις ρωσικές απώλειες. Τον Σεπτέμβριο οι βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτίμησαν ότι από την έναρξη της εισβολής είχαν σκοτωθεί περίπου 500.000 Ρώσοι στρατιώτες.
Το ανεξάρτητο ρωσικό μέσο ενημέρωσης Mediazona έχει ταυτοποιήσει ονομαστικά σχεδόν 286.000 Ρώσους στρατιωτικούς που σκοτώθηκαν στην Ουκρανία. Βασίστηκε σε επίσημα αρχεία, νεκρολογίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και φωτογραφίες ταφόπλακων. Κατά το Mediazona, ο πραγματικός αριθμός των νεκρών πλησιάζει το μισό εκατομμύριο.
Εξαιρετικά πλούσια δεδομένα για τις ρωσικές απώλειες
Ο Τζάνις Κλούγκε, επικεφαλής του τμήματος Ρωσίας και Ευρασίας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας, δήλωσε ότι «τα δεδομένα φαίνονται αυθεντικά και είναι εξαιρετικά πλούσια».
«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαρροή δεδομένων όσον αφορά τις ρωσικές απώλειες», πρόσθεσε.
Το σύνολο των δεδομένων πιθανότατα υποτιμά τον πραγματικό αριθμό των νεκρών. Ορισμένοι στρατιώτες παραμένουν αγνοούμενοι και άλλοι δεν έχουν ταυτοποιηθεί ποτέ. Όπως εξηγεί ο Κλούγκε, μεσολαβεί σημαντική χρονική υστέρηση ανάμεσα στη στιγμή του θανάτου και την καταχώριση στα επίσημα αρχεία. Η διαδικασία διαρκεί συνήθως περίπου έξι μήνες.
«Αυτή τη στιγμή, πιθανότατα βρισκόμαστε πιο κοντά στους 500.000 νεκρούς Ρώσους στρατιώτες παρά στους 400.000», είπε.
Οι φτωχές και απομακρυσμένες περιοχές σηκώνουν μεγαλύτερο βάρος
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης το άνισο βάρος του πολέμου στη Ρωσία, με τις φτωχότερες και πιο απομακρυσμένες περιοχές να υφίστανται δυσανάλογα μεγάλες απώλειες.
Στη Μπουργιατία, την Τούβα και το Ζαμπαϊκάλσκι Κράι, στην ανατολική Ρωσία, οι θάνατοι που σχετίζονται με τον πόλεμο αντιστοιχούσαν περίπου στο ένα τρίτο του συνόλου των θανάτων ανδρών ηλικίας 18 έως 49 ετών, από την έναρξη της εισβολής έως τα μέσα του 2024. Στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη το αντίστοιχο ποσοστό ήταν περίπου 10%.
Καταγράφηκε ακόμη απότομη αύξηση των Ρώσων νεκρών στο πεδίο της μάχης όσο ο πόλεμος συνεχιζόταν. Οι πιο φονικοί μήνες εντοπίζονται στα τέλη του 2024 και το 2025. Ο Κλούγκε, που αναλύει τα δεδομένα, ανέφερε ότι σε αρκετούς μήνες της περιόδου αυτής οι στρατιώτες που σκοτώθηκαν ξεπέρασαν τους 15.000, αριθμό που αντιστοιχεί σε 500 νεκρούς την ημέρα.
Οκταπλάσιοι οι νεκροί έναντι δύο παγκόσμιων και όλων των σοβιετικών πολέμων
Με κάθε μέτρο σύγκρισης, η κλίμακα των απωλειών είναι συγκλονιστική. Μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια, οι απώλειες των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην Ουκρανία εκτιμάται ότι έχουν ξεπεράσει πάνω από οκτώ φορές το συνολικό άθροισμα των νεκρών από όλους τους σοβιετικούς και ρωσικούς πολέμους που έλαβαν χώρα από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έως την έναρξη της εισβολής πλήρους κλίμακας. Ο αριθμός αυτός υπερβαίνει επίσης τους Αμερικανούς στρατιωτικούς που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

































