Ο Γκάντι Άιζενκοτ, ηγέτης του μπλοκ της αντιπολίτευσης, αναμένεται μέσα στις επόμενες ώρες να λάβει από τον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ την επίσημη εντολή σχηματισμού της επόμενης ισραηλινής κυβέρνησης. Παρά την πρόσφατη υποχώρηση του Αβίγκντορ Λίμπερμαν, η απόσταση από την ανάθεση της εντολής έως τη συγκρότηση κυβέρνησης παραμένει μεγάλη.
Στην απόφαση αυτή οδηγήθηκε ο Ισραηλινός πρόεδρος επειδή 67 βουλευτές της Κνεσέτ πρότειναν για πρωθυπουργό τον Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του κόμματος Yashar. Τον Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστήριξαν 46 βουλευτές, ενώ επτά απείχαν.
Από τους 67 που τον πρότειναν, οι 19 ανήκουν στα αραβικά κόμματα και οι 48 στα σιωνιστικά. Καθώς τα αραβικά κόμματα απορρίπτονται από τις σιωνιστικές πολιτικές δυνάμεις, ο Λίμπερμαν αναζητά άλλο δρόμο για να διευκολύνει τον Άιζενκοτ.
Όπως μεταδίδει η The Jerusalem Post, έχει αποσύρει την καταρχήν ένστασή του στη συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα και δέχθηκε να εξετάσει συμβιβασμούς στον νόμο περί στράτευσης, με βάση το πλαίσιο που είχε προτείνει το 2018.
Από υπερορθόδοξους κύκλους μεταφέρεται ότι το αμοιβαίο βέτο ανάμεσα στον Λίμπερμαν και στα υπερορθόδοξα κόμματα έχει αρθεί και από τις δύο πλευρές. Επαφές πραγματοποιούνται ήδη ανάμεσα σε στελέχη των υπερορθόδοξων κομμάτων και σε συνεργάτες του προέδρου του Yisrael Beytenu.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι τα υπερορθόδοξα κόμματα έχουν μακρά ιστορία συνεργασίας με τον Λίμπερμαν. Η γνωριμία τους μαζί του επί σειρά ετών έχει δημιουργήσει βαθμό εμπιστοσύνης που ενδέχεται να ξεπερνά ακόμη και εκείνον που έχουν προς τον Άιζενκοτ.
Ο Λίμπερμαν έχει δώσει στον Άιζενκοτ πλήρη στήριξη στην προσπάθειά του να σχηματίσει κυβέρνηση.
Ο πρόεδρος του Yisrael Beytenu δεν προτίθεται να ζητήσει συμφωνία εναλλαγής στην πρωθυπουργία ως αντάλλαγμα για τη στήριξή του. Δεν την θέτει ούτε ως όρο για να προτείνει τον Άιζενκοτ ούτε στο πλαίσιο των συνεννοήσεων για τον επόμενο πρόεδρο της Κνεσέτ.
Η συμμετοχή ενός μόνο υπερορθόδοξου κόμματος δεν επαρκεί
Για να συγκροτήσει κυβέρνηση πλειοψηφίας 61 βουλευτών, με τα υπερορθόδοξα κόμματα μέσα στον συνασπισμό, ο Άιζενκοτ χρειάζεται τόσο τις επτά έδρες της Ενωμένης Τορά του Ιουδαϊσμού (United Torah Judaism) όσο και τις έξι έδρες του Σας (Shas).
Ο πρόεδρος του Σας, Άριε Ντέρι, πρότεινε ωστόσο τον Νετανιάχου. Πηγές από υπερορθόδοξους κύκλους λένε ότι είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς το Σας να μπαίνει έστω και σε διαπραγματεύσεις για κυβερνητικό συνασπισμό με τον Άιζενκοτ.
Υπερορθόδοξες πηγές δήλωσαν: «Δεν ήταν τυχαίο ότι ο Ντέρι πρότεινε τον Νετανιάχου».
Τόνισαν πως, ακόμη και αν η Ενωμένη Τορά του Ιουδαϊσμού δεχθεί να ανοίξει συνομιλίες και ακόμη και αν υπάρξει συνεννόηση με το κόμμα, αυτό δεν συνεπάγεται ότι ο Ντέρι θα μετάσχει στην προσπάθεια. Σε αυτή τη φάση, ένα τέτοιο αποτέλεσμα δεν είναι ούτε σαφές ούτε εγγυημένο.
Χωρίς το Σας, το μπλοκ της αλλαγής και η Ενωμένη Τορά του Ιουδαϊσμού θα συγκέντρωναν μόλις 55 βουλευτές. Η εναλλακτική μιας κυβέρνησης μειοψηφίας με την ανοχή των αραβικών κομμάτων σκοντάφτει στην κατηγορηματική άρνηση του Λίμπερμαν, που αποκλείει ακόμη και την αποχή τους ως τρόπο διευκόλυνσης του σχηματισμού κυβέρνησης.
Κατά την εκτίμηση των υπερορθόδοξων πηγών, ο Άιζενκοτ ενδέχεται έτσι να δυσκολευτεί να σχηματίσει κυβέρνηση με όποια από τις δύο βασικές επιλογές του κι αν κινηθεί: είτε με την ένταξη των υπερορθόδοξων κομμάτων στον κυβερνητικό συνασπισμό είτε με κυβέρνηση μειοψηφίας.
Οι κόκκινες γραμμές του Άιζενκοτ
Ακόμη και αν τα υπερορθόδοξα κόμματα δέχονταν να μετάσχουν σε κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ, θα έμενε σοβαρό εμπόδιο η συμφωνία για τη στρατιωτική θητεία. Αυτή είναι μία από τις τέσσερις βασικές αρχές που παρουσίασε ο ίδιος την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου.
Οι τέσσερις αρχές που έθεσε για τη συμμετοχή στην κυβέρνησή του είναι η αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, η αποδοχή των αξιών της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, η υποχρεωτική στρατιωτική, εθνική ή πολιτική υπηρεσία και η αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης, μαζί με τη δέσμευση για την εξάρθρωση των στρατιωτικών και διοικητικών δυνατοτήτων της.
Απηύθυνε επίσης προειδοποίηση σε όσους θα εμπόδιζαν τον σχηματισμό κυβέρνησης για προσωπικούς λόγους.
Με τη δήλωση επιδίωξε να ορίσει το κοινό έδαφος ανάμεσα στους πιθανούς εταίρους. Το ζήτημα του νόμου περί στράτευσης, όμως, μένει αναπάντητο.
Τα υπερορθόδοξα κόμματα θέλουν να ρυθμιστεί το καθεστώς των σπουδαστών των γιεσιβά. Ορισμένοι από τους σιωνιστές εταίρους του πιθανού συνασπισμού απαιτούν, από την άλλη, ουσιαστική στράτευση των υπερορθόδοξων και ισότητα στην κατανομή των βαρών.
Το τοπίο θυμίζει κύβο του Ρούμπικ. Η Jerusalem Post θέτει το ερώτημα πώς προτίθεται ο Άιζενκοτ να σχηματίσει σταθερό κυβερνητικό συνασπισμό, όταν ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν αποκλείει κυβέρνηση που θα εξαρτάται από τα αραβικά κόμματα, το κόμμα B'Yachad υπογραμμίζει τη δέσμευσή του για συνασπισμό όσων υπηρετούν, για στράτευση των υπερορθόδοξων Εβραίων και για ισότητα στην κατανομή των βαρών, ενώ τα υπερορθόδοξα κόμματα απαιτούν νομοθετική ρύθμιση του καθεστώτος των σπουδαστών των γιεσιβά (θρησκευτικών σχολών) και αντιτίθενται στους στόχους στρατολόγησης και στις κυρώσεις.

































