Κίνδυνος φτώχειας ή αποκλεισμού στο 27,5% το 2025, με χάσμα έως 20 μονάδες στις περιφέρειες

Τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για το 2025 τοποθετούν στο 27,5% το ποσοστό του πληθυσμού στην Ελλάδα που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, το ποσοστό αυξήθηκε οριακά κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες.

Η μακροοικονομική ανάπτυξη δεν μεταφράζεται σε ισότιμη κοινωνική ευημερία. Η χώρα εμφανίζεται με πολλές ταχύτητες.

Ο εθνικός μέσος όρος αποτυπώνει από μόνος του χρόνιες παθογένειες και δυσκολίες. Η εικόνα, όμως, γίνεται σαφέστερη στον χάρτη. Η γεωγραφία της φτώχειας δεν είναι ομοιόμορφη και οι αποκλίσεις ανάμεσα στις ελληνικές περιφέρειες φτάνουν τις 20 ποσοστιαίες μονάδες.

Οι διαφορές από την Πελοπόννησο μέχρι την Κρήτη

Η ψαλίδα ανάμεσα στις περιφέρειες είναι μεγάλη. Στην κορυφή του κοινωνικού αποκλεισμού βρίσκεται η Πελοπόννησος, με το ποσοστό στο 38,1%. Ακολουθούν τα νησιά του Ιονίου με 35,7% και η Κεντρική Μακεδονία με 33%. Χαμηλότερα ποσοστά καταγράφουν η Κρήτη (18,2%), η Αττική (23,6%) και η Ήπειρος (25,3%).

Ο κίνδυνος φτώχειας στην Πελοπόννησο είναι υπερδιπλάσιος σε σύγκριση με την Κρήτη. Η διαφορά δείχνει ότι οι περιφερειακές πολιτικές σύγκλισης είτε δεν αποδίδουν είτε μένουν χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα. Οικονομική δραστηριότητα, επενδύσεις και ποιοτικές θέσεις εργασίας εξακολουθούν να κατανέμονται άνισα. Ορισμένες περιοχές απορροφούν τους κραδασμούς, συχνά χάρη στην ισχυρή δυναμική του τουρισμού ή σε καλύτερο σχεδιασμό. Αλλού, ο κοινωνικός ιστός φθείρεται σταδιακά.

Μεταβολές σε έναν χρόνο και σε βάθος οκταετίας

Πιο καθαρή εικόνα δίνουν οι βραχυπρόθεσμες και οι μακροπρόθεσμες τάσεις. Σε σχέση με το 2024, οι μεγαλύτερες επιδεινώσεις δεν σημειώθηκαν μόνο εκεί όπου το πρόβλημα ήταν ήδη έντονο, αλλά και σε περιοχές που δέχτηκαν νέες πιέσεις. Στο Νότιο Αιγαίο ο δείκτης ανέβηκε από 20,3% σε 27,5%. Άνοδο κατέγραψαν επίσης η Πελοπόννησος, κατά 5,8 μονάδες, και η Ήπειρος, κατά 5,7 μονάδες. Αντίθετα, η Δυτική Ελλάδα και η Δυτική Μακεδονία εμφάνισαν αισθητή αποκλιμάκωση.

Σε βάθος οκταετίας οι τάσεις παίρνουν χαρακτήρα δομικών αλλαγών. Από το 2018 η Κρήτη μείωσε το ποσοστό της κατά 16,6 μονάδες. Η Δυτική Ελλάδα υποχώρησε κατά 13,2 μονάδες.

Η Πελοπόννησος κινήθηκε αντίθετα και κατέγραψε αύξηση 8,9 μονάδων στην ίδια περίοδο. Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη ο κοινωνικός αποκλεισμός έμεινε καθηλωμένος σε υψηλά επίπεδα και δεν έπεσε κάτω από το 31% σε καμία χρονιά της οκταετίας.

Το διακύβευμα για την επόμενη περίοδο

Στους μακροοικονομικούς δείκτες η ελληνική οικονομία παρουσιάζεται συχνά με θετικό πρόσημο: ανάπτυξη, αποκλιμάκωση της ανεργίας, δημοσιονομική πειθαρχία. Τα δεδομένα δείχνουν, ωστόσο, ότι η μακροοικονομική εικόνα δεν μεταφράζεται αυτόματα σε κοινωνική ευημερία ούτε κατανέμεται δίκαια σε όλη τη χώρα.

Σχεδόν ένας στους τρεις κατοίκους σε ολόκληρες περιφέρειες απειλείται από τη φτώχεια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό. Το πρόβλημα δεν μένει μόνο οικονομικό και αποκτά πολιτικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα. Χωρίς στοχευμένες πολιτικές περιφερειακής ανάπτυξης, ενίσχυση των τοπικών αγορών εργασίας και αποκέντρωση των επενδύσεων, η Ελλάδα θα παραμείνει χώρα πολλών ταχυτήτων. Η ευημερία θα μένει προνόμιο λίγων περιοχών και η φτώχεια θα βαραίνει γεωγραφικά τις υπόλοιπες.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow